جام جهانی ۲۰۲۶؛ آلاینده‌ترین تورنمنت تاریخ فوتبال

برآورد تازه نهادهای پژوهشی نشان می‌دهد جام جهانی ۲۰۲۶ با تولید حدود ۹ میلیون تُن دی‌اکسیدکربن معادل، آلاینده‌ترین دوره این رقابت‌ها خواهد بود.

به گزارش گزارش سبز، جام جهانی ۲۰۲۶ که از ۱۱ ژوئن در مکزیکوسیتی آغاز می‌شود، به‌دلیل افزایش شمار تیم‌ها، گستردگی جغرافیایی مسابقات و وابستگی شدید به سفرهای هوایی، با ردپای کربنی بی‌سابقه روبه‌رو است.

بر اساس تحلیل منتشرشده از سوی Scientists for Global Responsibility، Environmental Defense Fund، Cool Down، Sport for Climate Action Network و New Weather Institute، این تورنمنت ۴۸ تیمی در سه کشور کانادا، مکزیک و آمریکا برگزار می‌شود و انتشار آن نزدیک به دو برابر میانگین انتشار جام‌های جهانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ برآورد شده است.

بخش اصلی این آلودگی از سفرهای هوایی تیم‌ها ناشی می‌شود. طبق این تحلیل، حدود ۷.۷ میلیون تُن دی‌اکسیدکربن معادل، یعنی نزدیک به ۸۵ درصد کل انتشار، به جابه‌جایی تیم‌ها مربوط است. افزایش تعداد مسابقات از ۶۴ به ۱۰۴ بازی و پراکندگی میزبانی در ۱۶ شهر، دو عامل اصلی این وضعیت عنوان شده‌اند.

در حالی که جام جهانی ۲۰۲۲ قطر در محدوده‌ای فشرده برگزار شد، در دوره ۲۰۲۶ فاصله میان ورزشگاه‌ها بسیار بیشتر است. این ساختار، برنامه سفر تیم‌ها و هواداران را به‌شدت کربن‌بر می‌کند و نشان می‌دهد اقداماتی مانند بازیافت، کاهش پلاستیک یا استفاده از روشنایی کم‌مصرف، به‌تنهایی نمی‌تواند اثر اقلیمی تورنمنت را جبران کند.

گزارش همچنین به خطر گرمای شدید برای بازیکنان و تماشاگران اشاره کرده است. در برخی ورزشگاه‌ها، از جمله AT&T Stadium در آرلینگتون تگزاس، شاخص‌های گرمایی می‌تواند از آستانه‌های ایمنی فیفا عبور کند. هیوستون با خطر هم‌زمان گرما، سیل و آتش‌سوزی، لس‌آنجلس با دود ناشی از آتش‌سوزی جنگل‌ها و میامی با خطر توفان‌های شدید روبه‌رو هستند.

در رتبه‌بندی پایداری شهرهای میزبان که World Sports Network در آوریل ۲۰۲۶ منتشر کرده، ونکوور در جایگاه نخست قرار گرفته است. اتکای گسترده بریتیش کلمبیا به برق تجدیدپذیر، موقعیت مرکزی ورزشگاه BC Place و دسترسی مناسب به حمل‌ونقل عمومی، از عوامل برتری این شهر عنوان شده‌اند.

بوستون، مکزیکوسیتی، تورنتو و مونتری نیز در میان شهرهای پیشرو قرار گرفته‌اند. در مقابل، بسیاری از شهرهای میزبان آمریکا به‌دلیل ضعف حمل‌ونقل عمومی، وابستگی به خودرو و فاصله زیاد ورزشگاه‌ها از مراکز شهری، در رتبه‌های پایین‌تر دیده می‌شوند.

با وجود تلاش‌هایی مانند طراحی سامانه اتوبوس‌های چارتر در دالاس و برنامه‌های کاهش پسماند، کارشناسان تأکید می‌کنند که راهکارهای موقت نمی‌توانند جایگزین زیرساخت پایدار شهری شوند. به بیان دیگر، میراث واقعی جام جهانی نه در ۳۴ روز مسابقه، بلکه در تصمیم‌های بلندمدت شهرها درباره حمل‌ونقل، انرژی، ساختمان و تاب‌آوری اقلیمی مشخص خواهد شد.