نکات کلیدی:
- آلبورگ پورتلند تا سقف ۱۶.۵ میلیارد کرون دانمارک، معادل حدود ۲.۶ میلیارد دلار، یارانه جذب و ذخیره کربن دریافت میکند.
- این پروژه از سال ۲۰۳۰ سالانه تا ۱.۲۵ میلیون تن دیاکسیدکربن را جذب، منتقل و ذخیره خواهد کرد.
- طرح جدید یکی از سختترین بخشهای صنعتی دانمارک برای کربنزدایی، یعنی صنعت سیمان، را هدف گرفته است.
- اجرای پروژه میتواند نقش مهمی در تحقق هدف دانمارک برای کاهش ۷۰ درصدی انتشار گازهای گلخانهای نسبت به سطح سال ۱۹۹۰ داشته باشد.
- این قرارداد آزمونی مهم برای نقش سرمایه عمومی در کاهش انتشار صنایع سختکاه محسوب میشود.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، دانمارک بزرگترین تولیدکننده سیمان خود، آلبورگ پورتلند، را برای اجرای یک پروژه بزرگ جذب و ذخیره کربن انتخاب کرده و قراردادی به ارزش حداکثر ۱۶.۵ میلیارد کرون دانمارک، معادل حدود ۲.۵۵ میلیارد دلار، در قالب یارانه از سال ۲۰۳۰ به این شرکت اختصاص داده است.
این توافق که با آژانس انرژی دانمارک امضا شده، یکی از بزرگترین پروژههای جذب کربن صنعتی اروپا را در قلب راهبرد اقلیمی دانمارک قرار میدهد. آلبورگ پورتلند بزرگترین منتشرکننده دیاکسیدکربن در دانمارک است و همین موضوع، این پروژه را از نظر سیاسی و اقتصادی به یکی از مهمترین بخشهای برنامه گذار اقلیمی این کشور تبدیل کرده است.
بر اساس این قرارداد، یارانههای دولتی از جذب، انتقال و ذخیرهسازی دائمی حداکثر ۱.۲۵ میلیون تن دیاکسیدکربن در سال حمایت خواهد کرد. آلبورگ پورتلند برای هر تن دیاکسیدکربن جذبشده، ۸۷۵ کرون دانمارک دریافت میکند. این رقم معادل حداکثر ۱.۱ میلیارد کرون دانمارک در سال طی یک دوره ۱۵ ساله است.
برای دانمارک، این توافق فقط به یک کارخانه محدود نمیشود. این پروژه در عمل آزمونی برای سنجش این موضوع است که آیا حمایت مالی دولت میتواند در بخشهایی که برقرسانی بهتنهایی پاسخگوی کاهش انتشار نیست، به کاهش آلایندگی کمک کند یا نه.
سیمان؛ یکی از سختترین چالشهای اقلیمی صنعت
صنعت سیمان یکی از دشوارترین بخشها برای کربنزدایی است. تولید سنتی سیمان حجم بالایی از دیاکسیدکربن را از دو مسیر تولید میکند. نخست، سوختی است که برای گرمکردن کورهها مصرف میشود. دوم، فرایند شیمیایی تبدیل سنگ آهک به کلینکر است.
همین فرایند باعث میشود سیمان از نظر ساختاری با بسیاری از بخشهای صنعتی دیگر تفاوت داشته باشد. حتی اگر انرژی مصرفی در کارخانهها پاکتر شود، انتشار ناشی از فرایند تولید همچنان باقی میماند. در سطح جهانی، تولید سیمان حدود ۸ درصد از انتشار دیاکسیدکربن صنعتی را به خود اختصاص میدهد.
به همین دلیل، جذب کربن به یکی از ابزارهای کلیدی سیاستگذاری برای تولیدکنندگان سیمان و دولتها تبدیل شده است. این فناوری مسیری برای کاهش انتشار داراییهای صنعتی موجود فراهم میکند؛ در حالی که مواد جایگزین و روشهای نوین تولید هنوز در مرحله توسعه و مقیاسپذیری قرار دارند.
همکاری ایر لیکوئید و هاربر انرژی در پروژه
این پروژه چند شریک صنعتی را گرد هم میآورد. شرکت ایر لیکوئید فناوری جذب کربن را تأمین خواهد کرد و هاربر انرژی زیرساختهای انتقال و ذخیرهسازی را بر عهده میگیرد.
این تقسیم نقشها بازتابی از ساختار در حال شکلگیری بازار جذب و ذخیره کربن است. منتشرکنندگان صنعتی بهطور فزایندهای به شرکای تخصصی متکی میشوند تا سامانههای جذب، لجستیک دیاکسیدکربن و ذخیرهسازی زمینشناختی را مدیریت کنند. برای سرمایهگذاران، این وضعیت یک زنجیره ارزش گستردهتر پیرامون کربنزدایی صنعتی ایجاد میکند.
انتظار میرود این پروژه بیش از نیمی از هدف دانمارک در سبد یارانههای جذب و ذخیره کربن را پوشش دهد. هدف ملی دانمارک، جذب سالانه ۲.۳ میلیون تن دیاکسیدکربن از سال ۲۰۲۹ است. پروژه آلبورگ پورتلند بهتنهایی میتواند تا ۱.۲۵ میلیون تن در سال را پوشش دهد.
این مقیاس برای قانون اقلیمی دانمارک اهمیت بالایی دارد. این کشور هدفگذاری کرده است که انتشار گازهای گلخانهای خود را نسبت به سطح سال ۱۹۹۰ به میزان ۷۰ درصد کاهش دهد. دستیابی به این هدف نیازمند کاهش انتشار در صنایع سنگین، حملونقل، کشاورزی و انرژی است.
وزن راهبردی یارانههای عمومی
برای مدیران ارشد شرکتها و سرمایهگذاران، قرارداد آلبورگ پورتلند نشان میدهد که سیاستهای اقلیمی چگونه وارد ترازنامههای صنعتی میشوند. جذب و ذخیره کربن همچنان فناوریای پرهزینه، سرمایهبر و در بسیاری از بازارها وابسته به حمایت عمومی است.
مدل یارانهای دانمارک برای هر تن کربن جذبشده، اطمینان درآمدی بلندمدت برای شرکت ایجاد میکند. این مدل میتواند ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهد و پروژههای بزرگ صنعتی را از نظر مالی قابل اتکا کند. همچنین، برای انتشار اجتنابشده در بخشهای سختکاه، یک سیگنال قیمتی ایجاد میکند.
با این حال، جذب و ذخیره کربن همچنان محل بحث است. آژانس بینالمللی انرژی میگوید این فناوری میتواند در دستیابی به اهداف اقلیمی جهان نقشی حیاتی ایفا کند. منتقدان اما معتقدند جذب کربن میتواند پرهزینه و کند در مقیاسپذیری باشد و حتی به تداوم اتکا به زیرساختهای مرتبط با سوختهای فسیلی منجر شود.
قرارداد آلبورگ پورتلند درست در میانه همین بحث قرار دارد. این قرارداد برای دانمارک مسیری ملموس برای کاهش انتشار صنعت سیمان فراهم میکند. در عین حال، منابع عمومی را به فناوریای اختصاص میدهد که همچنان از نظر هزینه، عملکرد و پایداری تجاری بلندمدت با پرسشهای جدی روبهرو است.
پیام این تصمیم برای صنایع سنگین اروپا روشن است: دولتها آمادهاند در جایی که کاهش انتشار دشوار است، از مدیریت کربن در مقیاس بزرگ حمایت مالی کنند. اما شرکتها برای توجیه این سرمایهگذاری عمومی باید اجرای قابل اتکا، پایش شفاف و نتایج پایدار در ذخیرهسازی کربن ارائه دهند.
تصمیم دانمارک اکنون یکی از بزرگترین منابع آلایندگی این کشور را در مرکز گذار صنعتی قرار داده است. اگر پروژه به اهداف خود برسد، میتواند جایگاه جذب و ذخیره کربن در صنعت سیمان اروپا را تقویت کند. اگر شکست بخورد، پرسشها درباره میزان اتکای دولتها به بودجه عمومی برای حمایت از جذب کربن در مقیاس بزرگ جدیتر خواهد شد.
