فهرست محتوا
پژوهش جدید مؤسسه بینالمللی تحلیل سامانههای کاربردی (IIASA) نشان میدهد که توسعه پایدار و کاهش آسیبپذیری اجتماعی ـ اقتصادی نقش حیاتی در کاهش خسارات مالی ناشی از آتشسوزیهای اقلیمی دارد.
لید: با شدت گرفتن آتشسوزیهای ناشی از تغییرات اقلیمی در سراسر نیمکره شمالی، پژوهشگران هشدار میدهند که بدون اتخاذ مسیر توسعه پایدار، خسارات مالی ناشی از این بحران میتواند تا سال ۲۰۷۰ سه برابر افزایش یابد.
آتشسوزیهای گسترده بار دیگر در تابستان امسال تیتر نخست رسانهها را به خود اختصاص دادهاند؛ بحرانی که نه تنها جان انسانها و تنوع زیستی را تهدید میکند بلکه اقتصاد کشورها را نیز به شدت تحت فشار قرار میدهد. مطالعهای جدید از مؤسسه IIASA نشان میدهد که خسارات اقتصادی ناشی از آتشسوزیها تنها تحت تأثیر عوامل اقلیمی نیست، بلکه شرایط اجتماعی و اقتصادی کشورها نیز تعیینکننده شدت آسیبهاست.
یافتههای کلیدی پژوهش
این پژوهش به سرپرستی یی-لینگ هوآنگ از گروه پژوهشی «تأثیرات اقلیمی یکپارچه» در برنامه انرژی، اقلیم و محیطزیست IIASA و با تحلیل دادههای مربوط به ۱۶۵ کشور انجام شد. نتایج نشان میدهد:
- در صورت تداوم سناریوی انتشار بالای گازهای گلخانهای، خسارات مالی ناشی از آتشسوزیها تا سال ۲۰۷۰ سه برابر بیشتر از مسیری خواهد بود که بر توسعه پایدار متمرکز است.
- کشورهای جنوب جهانی بیشترین منافع را از مسیر توسعه پایدار خواهند برد؛ به گونهای که کاهش خسارات میتواند بیش از ۲ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) آنها را شامل شود؛ رقمی ده برابر بیشتر از کشورهای پردرآمد.
- در حالی که خشکسالی و گرما همچنان محرک اصلی خطر آتشسوزی هستند، آسیبپذیری اجتماعی و اقتصادی عامل کلیدی در تعیین شدت خسارات مالی به شمار میرود.
نقش توسعه پایدار در کاهش خسارات
ادوارد بایرز، همکار این پژوهش، تأکید میکند: «بیشتر مطالعات پیشین بر مساحت سوخته و نقش اقلیم تمرکز داشتهاند، اما یافته ما نشان میدهد که شرایط اجتماعی ـ اقتصادی نیز نقشی حیاتی دارد. این بدان معناست که در برابر افزایش خطر آتشسوزیها کاملاً بیدفاع نیستیم و توسعه پایدار و استراتژیهای سازگاری میتوانند خسارات اقتصادی را کاهش دهند.»
این تحقیق نتیجه میگیرد که تنها در صورتی میتوان هزینههای ناشی از آتشسوزیها را کنترل کرد که اقدامات سازگاری در چارچوب توسعه پایدار و کاهش انتشار کربن پیش برود. در غیر این صورت، پیامدهای اقلیمی ناشی از انتشار بیرویه گازهای گلخانهای فراتر از توان کشورها برای سازگاری خواهد بود.
پیامدها برای سیاستگذاران
برای دولتها و سیاستگذاران، این پژوهش یک پیام روشن دارد: مدیریت آتشسوزی صرفاً به معنای اطفای حریق یا کاهش انتشار نیست، بلکه نیازمند سرمایهگذاری اجتماعی در بهبود حکمرانی، زیرساختها و کاهش نابرابری است.
هوآنگ در جمعبندی خاطرنشان میکند: «اگرچه افزایش شدت و فراوانی آتشسوزیهای ناشی از تغییرات اقلیمی نگرانکننده است، اما قدرت اقتصادی و اجتماعی کشورها میتواند تعیین کند که این بحران تا چه اندازه اقتصاد آنها را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، مقابله با آتشسوزیها بیش از هر چیز به ساخت جوامعی پایدار، برابر و آماده وابسته است.»
