نکات کلیدی
- یک مورد اگرت (حواصیل) ساحلی برای نخستینبار در بریتانیا و در شمال ولز مشاهده شده است.
- کارشناسان میگویند زمستانهای ملایمتر بریتانیا، امکان بقای بیشتر پرندگان گرمسیری و نیمهگرمسیری را فراهم کرده است.
- در کنار این مشاهده، گونههای نادری مانند حواصیل زرد، کورکور بالسیاه، بوبی قهوهای و بادخورک پشتسفید نیز در سالهای اخیر در بریتانیا دیده شدهاند.
- متخصصان این روند را نشانهای از جابجایی قلمرو گونهها در اثر تغییرات اقلیمی میدانند.
- کارشناسان انتظار ورود گسترده و ناگهانی اگرت ساحلی را ندارند، اما احتمال ثبت مشاهدههای بیشتر را جدی ارزیابی میکنند.
مشاهده یک اگرت ساحلی در شمال ولز، پرندهای گرمسیری که زیستگاه معمول آن از غرب آفریقا تا هند گسترده است، برای نخستینبار نام این گونه را وارد فهرست پرندگان ثبتشده در بریتانیا کرد؛ رخدادی که به گفته کارشناسان میتواند نشانهای روشن از اثر تغییرات اقلیمی بر جابهجایی قلمرو پرندگان باشد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، یک پرنده گرمسیری که معمولا در گسترهای از غرب آفریقا تا هند دیده میشود، هفته گذشته در شمال ولز مشاهده شد؛ رخدادی که باور میرود نخستین ثبت حضور اگرت ساحلی در بریتانیا باشد.
این پرنده ابتدا آخر هفته گذشته در فورید بِی مشاهده شد و سپس به بندر کارنارفون در همان نزدیکی پرواز کرد؛ جایی که میان قایقها به تغذیه پرداخت. مشاهده این پرنده، پرندهنگرهای زیادی را در سراسر بریتانیا هیجانزده کرد، اما کارشناسان میگویند اهمیت این رخداد تنها به ثبت یک مشاهده نادر محدود نمیشود.
زمستانهای ملایمتر و شانس بیشتر برای بقا
نیک موران، مدیر آموزش در بنیاد پرندهشناسی بریتانیا، گفت اینکه این پرندگان اصلا به بریتانیا میرسند و سپس زنده میمانند، احتمالا با زمستانهای هرچه ملایمتر این کشور ارتباط دارد.
او توضیح داد اکنون زنده ماندن چنین گونههایی در زمستان بسیار آسانتر از ۵۰ سال پیش شده است، زیرا آبگیرها و پهنههای کمعمق آبی دیگر مانند گذشته به طور منظم یخ نمیزنند. به گفته او، اگرتها و حواصیلها معمولا در آبهای کمعمق تغذیه میکنند و به همین دلیل، تغییر در وضعیت سرمای زمستان میتواند مستقیما بر امکان بقای آنها اثر بگذارد.
در همین هفته، یک حواصیل زرد نیز که گونهای نادر و معمولا متعلق به جنوب اروپا و شمال آفریقاست، پرندهنگرها را به لینکلنشر کشاند. براساس اعلام بنیاد پرندهشناسی بریتانیا، این پرنده تنها چند بار در سال در بریتانیا مشاهده میشود.
تغییرات اقلیمی و بازتنظیم تنوع زیستی
الکساندر لیس، استاد تنوع زیستی در دانشگاه متروپولیتن منچستر و رئیس کمیته ثبت اتحادیه پرندهشناسان بریتانیا، گفت این حواصیلها تازهترین نمونه از گونههایی هستند که در گذشته عمدتا گرمسیری به شمار میرفتند، اما اکنون در نتیجه تغییرات اقلیمی، قلمروشان به سمت شمال در حال گسترش است.
او گفت: «ما در حال مشاهده نوعی تغییر و بازتنظیم در تنوع زیستی هستیم.» به گفته لیس، سال گذشته نیز نخستین رکورد زادآوری zitting cisticola در بریتانیا ثبت شد؛ پرندهای کوچک از ناحیه مدیترانه که در نتیجه تغییرات اقلیمی به سمت شمال حرکت کرده است.
لیس توضیح داد این گونه در گذشته در بریتانیا زادآوری نمیکرد، زیرا نسبت به زمستانهای سخت بسیار حساس بود. به گفته او، اگر موج سرمای طولانیمدتی رخ میداد، این پرندگان دوام نمیآوردند؛ اما اکنون دیگر دورههای سرمای ممتد مانند گذشته در بریتانیا رخ نمیدهد.
افزایش مشاهده پرندگان گرمسیری در بریتانیا
در سالهای اخیر، مشاهده گونههای گرمسیری و نیمهگرمسیری در بریتانیا افزایش یافته است. از جمله این موارد میتوان به کورکور بالسیاه اشاره کرد که نخستینبار در سال ۲۰۲۳ در بریتانیا دیده شد و امسال نیز حضور آن در نورفک توجه پرندهنگرها را جلب کرده است.
از دیگر مشاهدههای قابل توجه میتوان به بوبی قهوهای در سال ۲۰۱۹ و بادخورک پشتسفید اشاره کرد که نخستینبار در سال ۲۰۱۸ در بریتانیا ثبت شد. بادخورک پشتسفید گونهای است که در دهه ۱۹۶۰ از شمال آفریقا به اسپانیا راه یافت و در آنجا مستقر شد.
در سال ۲۰۲۲ نیز انجمن سلطنتی حفاظت از پرندگان بریتانیا اعلام کرده بود که مشاهده زنبورخوار اروپایی، پرندهای که معمولا در آفریقا و جنوب اروپا دیده میشود، نشانهای غیرقابل چشمپوشی از آن است که بحران طبیعت و اقلیم به بریتانیا رسیده است.
مشاهدهای که دور از انتظار نبود
به گفته لیس، اگرت ساحلی در سالهای اخیر به طور فزایندهای در جنوب اروپا، از جمله در اسپانیا و فرانسه، ثبت شده بود و به همین دلیل پیشبینی میشد که دیر یا زود در بریتانیا نیز مشاهده شود.
سایمون هیوگستون-رابرتس، فردی که نخستینبار این پرنده را در ولز دید، به بیبیسی گفت هنگام پیادهروی در ساحل، خوششانس بوده که یک حواصیل کوچک و تیرهرنگ را در حال پرواز بر فراز ساحل دیده است.
او افزود که پیشتر در آفریقا و خاورمیانه پرندهنگری کرده و به همین دلیل با انواع مختلف حواصیلها، از جمله این گونه، آشنا بوده است. به گفته او، همین دانش و تجربه چندساله در مشاهده پرندگان، به فرایند شناسایی این پرنده کمک کرده است.
سفری طولانی برای دیدن گونهای تازه
ایان لایست، یکی از پرندهنگرهایی که برای دیدن این پرنده به شمال ولز سفر کرده بود، به BirdGuides گفت تصور نمیکرد تعطیلات آخر هفته خود را با تماشای گونهای تازه برای بریتانیا بگذراند؛ آن هم در حالی که قلعه تاریخی و باشکوه کارنارفون در پسزمینه دیده میشد.
او گفت صبح یکشنبه مسیر طولانی لندن تا شمال ولز را طی کرده، اما این سفر کاملا ارزشش را داشته است، زیرا اگرت ساحلی در بندر و از فاصلهای نزدیک، در حال تغذیه دیده میشد و نمایی چشمگیر به نمایش گذاشته بود.
پرندهای متمایز در میان گونههای بریتانیا
اگرت ساحلی از نظر اندازه و ساختار بدنی به اگرت کوچک شباهت دارد، اما پوشش پر آبی ـ خاکستری آن باعث میشود بهوضوح از گونههای رایجتر در بریتانیا متمایز باشد.
موران درباره این پرنده گفت: «آنها بسیار چشمگیر هستند؛ در بریتانیا چیزی شبیه به آن نداریم.»
به گفته او، پرندهای که در ولز دیده شد یک پرنده بالغ بود و به احتمال زیاد از اروپا به بریتانیا رسیده، نه به طور مستقیم از آفریقا؛ هرچند بدون ردیابی مسیر پرواز نمیتوان با قطعیت درباره منشأ آن اظهارنظر کرد. او افزود حتی این احتمال هم وجود دارد که این پرنده در اروپا متولد شده باشد.
موران در عین حال هشدار داد نباید انتظار ورود ناگهانی تعداد زیادی از این گونه را داشت، اما تاکید کرد احتمال مشاهدههای بیشتر وجود دارد. او گفت بعید است تا سال آینده دهها مورد ثبت شود، اما به احتمال زیاد موارد بیشتری از حضور اگرت ساحلی در بریتانیا گزارش خواهد شد.
