نکات کلیدی
- دانشمندان میگویند کاهش یا برچیدن سامانه پایش اقیانوسی آمریکا میتواند دقت پیشبینیهای آبوهوایی و پیشبینی النینو را بهشدت کاهش دهد.
- سامانه Ocean Observatories Initiative یکی از اجزای مهم شبکه جهانی پایش اقیانوسهاست و دادههای آن برای پژوهشگران، سیاستگذاران، دریانوردان و سامانههای هشدار زودهنگام کاربرد دارد.
- پژوهشی تازه نشان داده است حذف دادههای آمریکا میتواند خطای برآورد سالانه نرخ گرمایش اقیانوسها را ۱۶۳ درصد افزایش دهد.
- کارشناسان هشدار دادهاند که پیامدهای این تصمیم فقط علمی نیست و میتواند بر کشاورزی، بیمه، مدیریت بحران و هزینههای اقتصادی بلایای اقلیمی در آمریکا اثر بگذارد.
- اتحادیه اروپا همزمان اعلام کرده است ۹۲ میلیون یورو در ابتکار OceanEye برای تقویت پایش اقیانوسهای جهان سرمایهگذاری میکند.
دانشمندان اروپایی و آمریکایی هشدار دادهاند برنامه دولت ترامپ برای کاهش یا برچیدن یکی از مهمترین سامانههای پایش اقیانوسی آمریکا، جهان را در برابر بحران اقلیمی، پیشبینی طوفانها، النینو و تغییرات اکوسیستمهای دریایی در وضعیت «پرواز کور» قرار میدهد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، برنامه دولت ترامپ برای برچیدن یک سامانه پایش اقیانوسی که برای فهم بحران اقلیمی و اکوسیستمهای دریایی حیاتی است، دقت پیشبینیهای آبوهوایی و پیشبینیهای النینو را بهشدت کاهش خواهد داد و پیامدهای اقتصادی برای آمریکا به همراه خواهد داشت؛ این هشداری است که دانشمندان اروپایی و آمریکایی مطرح کردهاند.
بر اساس پژوهشی که ماه گذشته منتشر شد، از رده خارج کردن سامانه آمریکایی که نقش مهمی در شبکه جهانی پایش اقیانوسها دارد، باعث افزایش گسترده خطا در برآوردهای سالانه نرخ گرمایش اقیانوسها خواهد شد.
در نتیجه، پیشبینیها و سامانههای هشدار زودهنگام برای توفانها، چرخندهای حارهای و النینو تضعیف خواهد شد؛ وضعیتی که به گفته «سابرینا اسپایش»، متخصص پایش جهانی اقیانوس در مدرسه عالی نرمال پاریس و رئیس پنل کارشناسی اقیانوس در سامانه جهانی مشاهده اقلیم، گاهی میتواند «به شکل خطرناکی» رخ دهد.
ابتکار پایش اقیانوسها یا Ocean Observatories Initiative که توسط بنیاد ملی علوم آمریکا اداره میشود، شبکهای گسترده از سامانههای بستر دریا، گلایدرهای زیرآبی و سکوهای سطحی مهارشده است که دادههای آن در اختیار پژوهشگران، سیاستگذاران، آموزشگران و دریانوردان در سراسر جهان قرار میگیرد. این ابتکار که هر دو ساحل آمریکا را پوشش میدهد و تا اقیانوس اطلس شمالی و اقیانوس جنوبی امتداد دارد، برای مطالعه موجهای گرمایی دریایی، شکوفایی مضر جلبکها، زمینلرزههای پهنه فرورانش، اسیدیشدن اقیانوسها و نوسانپذیری ذخایر شیلاتی استفاده شده است.
برچیدن این سامانه، یکی از اجزای اصلی سامانه جهانی مشاهده اقیانوسها یا GOOS را حذف میکند؛ شبکهای متشکل از شناورهای رباتیک، بویههای مهارشده و کشتیهای پژوهشی که کارشناسان آن را «چشمها و گوشهای» اقیانوس توصیف میکنند. کارشناسان میگویند سامانههای هشدار مبتنی بر این دادهها «جان انسانها را نجات میدهند».
پژوهشی که ماه گذشته در نشریه Nature Climate Change منتشر شد، نشان داد چگونه از دست رفتن دادهها در GOOS، چارچوب هماهنگشده سازمان ملل برای دادههای اقیانوسی مربوط به آبوهوا و اقلیم که توسط چند کشور گردآوری میشود، میتواند برآوردهای گرمای اقیانوس را که زیربنای پیشبینی هوا، پیشبینی النینو و مدیریت شیلات است، تضعیف کند. این پژوهش نشان داد از دست رفتن مشاهدات آمریکا بدتر از حذف تصادفی ۸۰ درصد کل دادههای اقیانوسی جهان خواهد بود. سکوهای تأمین مالیشده از سوی آمریکا در همه حوضههای اقیانوسی گسترده شدهاند و شکافهای حیاتی را پر میکنند که در حال حاضر هیچ کشور دیگری آنها را پوشش نمیدهد.
اسپایش، یکی از نویسندگان این پژوهش، گفت: «محتوای گرمایی اقیانوس، قویترین شاخص تغییر اقلیم است که در اختیار داریم؛ نه فقط برای آنچه در اقیانوس رخ میدهد، بلکه برای کل سامانه اقلیمی.» او گفت پروفیلهای عمودی دما که محتوای گرمایی اقیانوس را نشان میدهند، «از سادهترین اندازهگیریهایی هستند که میتوانیم انجام دهیم».
او افزود: «آنها را از دست بدهید و توانایی خود را برای ردیابی نه فقط گرمشدن اقیانوس، بلکه کل سامانه اقلیمی از دست میدهید. این دادهها نماینده متغیرهایی هستند که به محض توقف مشاهدات، دیگر در دسترس نخواهند بود.»
اسپایش گفت: «پیشبینیها ادامه خواهند داشت، اما کیفیت آنها کاهش مییابد؛ گاهی به شکلی خطرناک. مشاهدات جوی بهتنهایی کافی نیستند. دادههای اقیانوسی برای سامانههای هشدار زودهنگام توفانهای حارهای، چرخندها و النینو بنیادی هستند. پیامدها نیز به علم محدود نخواهد شد؛ هزینههای اقتصادی آن در خود ایالات متحده، از کشاورزی تا بیمه و واکنش به بلایا، احساس خواهد شد.»
به گفته او، از دست رفتن مشاهدات آمریکا در سالی که انتظار میرود سال النینو باشد و با افراطهای آبوهوایی «تقویتشده» همراه شود، میتواند باعث شود جهان «توانایی دیدن روشن آن را برای اقدام بهموقع» از دست بدهد.
اسپایش افزود: «مسئله کاملا ملموس است: کشاورزان در آمریکا و سراسر آمریکای جنوبی از پیشبینیهای النینو برای تصمیمگیری درباره اینکه چه چیزی و چه زمانی بکارند، استفاده میکنند. اینکه آیا باید انتظار خشکسالی یا سیل داشته باشند، ماهها پیش از وقوع، هر تصمیم کشاورزی را شکل میدهد.»
جدیدترین النینو که در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ رخ داد، یکی از پنج النینوی قوی ثبتشده بود و به افزایش رکوردشکن دمای جهانی در سال ۲۰۲۴ کمک کرد.
پژوهش اسپایش و همکارانش نشان داد حذف صرف مشاهدات آمریکا باعث افزایش ۱۶۳ درصدی خطا در نرخهای سالانه گرمایش اقیانوسها خواهد شد.
روز پنجشنبه، اتحادیه اروپا اعلام کرد پایش اقیانوسهای جهان را با سرمایهگذاری در ابتکاری ۹۲ میلیون یورویی، معادل ۱۰۷ میلیون دلار، با نام OceanEye تقویت خواهد کرد؛ بیش از نیمی از این بودجه به GOOS اختصاص مییابد. اعلام این برنامه از سوی کمیسیون اروپا از قبل برنامهریزی شده بود و واکنشی مستقیم به اقدام آمریکا محسوب نمیشود.
«جان پی. آبراهام»، استاد مهندسی در دانشگاه سنت توماس در مینهسوتا و از نویسندگان مقاله پژوهشی، اقدام دولت آمریکا برای برچیدن سامانه ۳۶۸ میلیون دلاری OOI را نمونهای از «صرفهجویی کوچک و زیان بزرگ» توصیف کرد.
آبراهام گفت: «دولت آمریکا میخواهد کمتر از یک میلیارد دلار در حسگرهایی صرفهجویی کند که چشمها و گوشهای اقیانوس هستند. ما سالانه صدها میلیارد دلار هزینه اقلیمی داریم. هزینه سامانه مشاهده، کسری از هزینههای اقلیمی ناشی از تندبادها و توفانهایی است که به آمریکا ضربه میزنند.»
آمریکا بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۴ بیش از ۴۰۰ فاجعه اقلیمی و آبوهوایی را تجربه کرده که خسارت هر یک از آنها به یک میلیارد دلار رسیده یا از آن فراتر رفته است. تنها در سال ۲۰۲۴، هزینه چنین بلایایی ۱۷۷ میلیارد دلار بوده است. این «محصول مربوط به بلایای اقلیمی و آبوهوایی میلیارددلاری» که توسط اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا یا NOAA مدیریت میشد، بهدلیل «اولویتهای در حال تحول» دیگر بهروزرسانی نخواهد شد؛ موضوعی که در یادداشتی روی وبسایت آن آمده است.
آبراهام گفت این سامانه «راهی بسیار کمهزینه برای کاهش هزینههای مرتبط با اقلیم» است. او افزود: «موضوع صرفهجویی در پول نیست؛ موضوع کشتن پژوهش علمی اقلیم است.»
«سامانتا برجس»، راهبر راهبردی اقلیم در سرویس تغییر اقلیم کوپرنیک، سامانه مشاهده زمین اتحادیه اروپا که دادههای فضایی اروپا را با اندازهگیریهای در محل برای پایش تغییرات و ارائه پیشبینیها ادغام میکند، گفت مشاهدات اقیانوسی «غیرقابل جایگزین» هستند، زیرا «ما نمیتوانیم اعماق اقیانوس را از فضا ببینیم». او گفت این مشاهدات با هشدار درباره توفانهای شدید «جان انسانها را نجات میدهند».
برجس گفت: «ما برای دستیابی به بهترین مشاهدات موجود و کاهش ریسکها در جهان در حال تغییر خود، به همکاری بینالمللی نیاز داریم. بدون مشاهدات اقیانوسی، کورکورانه پرواز میکنیم.»
بنیاد ملی علوم آمریکا که بودجه و نظارت بر OOI را برعهده دارد، در بیانیهای در اوایل این هفته اعلام کرد این برنامه به طور کامل لغو نمیشود و برنامهها را نوعی «کاهش دامنه» یا کاهش عناصر توصیف کرد؛ هرچند روشن نیست چه ظرفیتی از گردآوری دادهها باقی خواهد ماند.
