ده سال تلاش جهانی برای توسعه پایدار؛ دانشگاه لیورپول در مسیر تحقق اهداف سازمان ملل

ده سال از آغاز اجرای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) می‌گذرد؛ اهدافی که در سال ۲۰۱۵ برای پایان‌دادن به فقر، حفاظت از سیاره و ایجاد صلح و رفاه تا سال ۲۰۳۰ تدوین شدند. به همین مناسبت، دانشگاه لیورپول در گزارش تازه‌ی خود با عنوان «گزارش توسعه پایدار ۲۰۲۴–۲۰۲۵» از پیشرفت‌های چشمگیر در تمام ۱۷ هدف توسعه پایدار پرده برداشت. این گزارش نشان می‌دهد که چگونه دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه در کنار هم برای مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی جهان گام برداشته‌اند. داده‌های این گزارش نشان می‌دهد که دانشگاه با اقدامات کم‌سابقه در زمینه‌ی کاهش پسماند، برابری جنسیتی، انرژی پاک و اقتصاد محلی، توانسته جایگاه خود را در میان دانشگاه‌های پیشرو جهان ارتقا دهد.

بخش اول: عملکرد کلی در اهداف توسعه پایدار

براساس گزارش رسمی، دانشگاه لیورپول در سال ۲۰۲۵ در تمام ۱۷ هدف توسعه پایدار فعالیت داشته است.
از کاهش فقر و گرسنگی گرفته تا انرژی پاک و نوآوری صنعتی، این دانشگاه با ترکیب علم، آموزش و سیاست‌گذاری، نقشه‌ی جامعی برای پایداری ارائه کرده است.

جدول ۱. شاخص‌های کلیدی عملکرد دانشگاه لیورپول در ۲۰۲۴–۲۰۲۵

بخش دوم: پژوهش و نوآوری برای توسعه پایدار

در محور پژوهش، دانشگاه لیورپول با راه‌اندازی مرکز میان‌رشته‌ای پژوهش‌های پایداری (ICSR) توانسته فعالیت‌های علمی در حوزه‌های محیط‌زیست، سلامت و عدالت اجتماعی را هم‌افزا کند.
برخی از مهم‌ترین پروژه‌های داده‌محور عبارت‌اند از:

• پروژه JUST با بودجه ۸ میلیون پوند برای گذار عادلانه به اقتصاد کم‌کربن در پنج منطقه بریتانیا؛
• پروژه CONVERSE به ارزش ۲.۴ میلیون پوند برای کاهش خطر سیل در مناطق مرزی مرسی‌ساید و چشر از طریق راه‌حل‌های طبیعت‌محور؛
• پروژه GreenNanoBone با بودجه ۸.۶ میلیون یورو برای تولید مواد زیستی از پسماندهای غذایی جهت ترمیم استخوان بیماران سرطانی؛
• و تحقیقات بر روی نانو‌راکتور نوری برای تولید هیدروژن سبز با استفاده از نور خورشید، جایگزینی کم‌هزینه و بدون فلزات گرانبها.

این پروژه‌ها به طور مستقیم با اهداف SDGهای ۷ (انرژی پاک)، ۹ (نوآوری صنعتی) و ۱۳ (اقدام اقلیمی) هم‌راستا هستند.

جدول ۲. دستاوردهای پژوهشی و نوآورانه

بخش سوم: آموزش و تجربه دانشجویی

یکی از ستون‌های کلیدی این گزارش، آموزش برای توسعه پایدار است.
دانشگاه لیورپول در سال گذشته با راه‌اندازی سه دوره جدید:

• MSc تجارت پایدار،
• MSc مالی سبز و حسابداری پایداری،
• MSc مهندسی عمران و سازه پایدار،
  به دانشجویان مهارت‌های لازم برای رهبری تغییر در صنایع و سیاست‌گذاری را آموزش داده است.

برنامه Living Labs نیز فرصتی فراهم کرده تا دانشجویان بتوانند در پروژه‌های واقعی مربوط به انرژی، تنوع زیستی و طراحی شهری شرکت کنند.
در این چارچوب، ۴۰ مدرسه و ۱۶۰۰ دانش‌آموز در برنامه‌های آگاهی‌بخشی شرکت کرده‌اند و بیش از ۹۲۵٬۰۰۰ ساعت کار داوطلبانه توسط دانشجویان در پروژه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی ثبت شده است.

جدول ۳. شاخص‌های آموزشی و اجتماعی

بخش چهارم: عملکرد زیست‌محیطی و کربن صفر

بر اساس برنامه‌ی اقلیمی دانشگاه، هدف اصلی کربن خالص صفر تا سال ۲۰۳۵ (Scope 1 & 2) و تا ۲۰۵۰ برای Scope 3 است.
دانشگاه با استفاده از فناوری‌های نو مانند سیستم گرمایش و برق ترکیبی (CHP)، سقف‌های سبز، سیستم‌های برداشت آب باران و سازه‌های با استاندارد BREEAM Excellent، مصرف انرژی را کاهش داده است.

به گفته گزارش، از سال ۲۰۲۱ تاکنون:

• مصرف انرژی در ساختمان‌های اصلی ۱۵٪ کاهش یافته؛
• استفاده از منابع تجدیدپذیر به ۶۰٪ رسیده؛
• و بیش از ۶۵۰ تُن زباله از طریق بازچرخانی و سامانه Warp It بازیابی شده است.

جدول ۴. شاخص‌های زیست‌محیطی

بخش پنجم: اقتصاد محلی و اثر اجتماعی

دانشگاه لیورپول یکی از مهم‌ترین نهادهای اقتصادی شمال انگلستان است. طبق گزارش، در سال ۲۰۲۴–۲۰۲۵:

• تأثیر مستقیم اقتصادی دانشگاه در منطقه به ۱.۲ میلیارد پوند رسیده؛
• بیش از ۱۵٬۸۷۰ شغل (معادل ۳٪ از کل اشتغال منطقه) توسط فعالیت‌های مستقیم و غیرمستقیم دانشگاه پشتیبانی شده است؛
• و از طریق ۲۴ شرکت نوپا (Spin-out) بیش از ۲۳ میلیون پوند درآمد حاصل از مالکیت فکری ایجاد شده است.

جدول ۵. اثرات اقتصادی و اشتغال

بخش ششم: رتبه‌بندی‌ها و اعتبار جهانی

در سطح بین‌المللی، دانشگاه لیورپول با رشد چشمگیر در شاخص‌های پایداری و عدالت اجتماعی مواجه بوده است:

• رتبه ۴۲ جهان در QS Sustainability Rankings؛
• رتبه ۵ جهان در برابری اجتماعی؛
• قرار گرفتن در ۱۰۰ دانشگاه برتر تأثیرگذار Times Higher Education؛
• و صعود به رتبه ۳۷ بریتانیا در فهرست People & Planet University League.

این موفقیت‌ها در حالی به‌دست آمده که بیش از ۴۵ نهاد دانشگاهی و صنعتی در اجرای پروژه‌های SDG با لیورپول همکاری داشته‌اند — از جمله AstraZeneca، Wipro، Axis Bank، و مؤسسات بین‌المللی در هند، کنیا، و اوکراین.

جمع‌بندی تحلیلی

گزارش سالانه‌ی دانشگاه لیورپول از یک واقعیت روشن پرده برمی‌دارد:
پایداری دیگر یک پروژه‌ی جانبی نیست؛ بلکه هسته‌ی مرکزی سیاست، آموزش و پژوهش دانشگاهی شده است.

از نوآوری در انرژی پاک تا عدالت جنسیتی و اجتماعی، از کاهش پسماند و تولید مواد زیستی تا گسترش همکاری‌های جهانی شمال و جنوب، دانشگاه لیورپول تصویری از دانشگاه آینده ارائه می‌دهد؛ جایی که هر عدد، هر شاخص و هر پروژه، بخشی از مسیر جهانی تحقق اهداف توسعه پایدار تا سال ۲۰۳۰ است.