آنتونیو گوترش در پیامی که به مناسبت این روز منتشر کرد، تأکید کرد: «اگر واقعاً میخواهیم به اهداف توسعه پایدار (SDGs) دست یابیم، باید با شجاعت و فوریت عمل کنیم تا خطرات ناشی از تخریب محیطزیست و تغییرات اقلیمی در دوران جنگ کاهش یابد و متعهد شویم سیارهمان را از پیامدهای ویرانگر جنگ محافظت کنیم.»
در بیانیهای جداگانه، سازمان ملل محیطزیست را «قربانی خاموش جنگها» توصیف کرد و نوشت: «چاهها آلوده شدهاند، مزارع به آتش کشیده شدهاند، جنگلها نابود، خاکها مسموم و حیوانات برای منافع نظامی کشته شدهاند.»
طبق گزارش برنامه محیطزیست سازمان ملل (UNEP)، دستکم ۴۰ درصد از درگیریهای داخلی در شصت سال گذشته با بهرهبرداری از منابع طبیعی مرتبط بودهاند؛ چه منابع باارزشی مانند چوب، الماس و نفت، و چه منابع محدودی همچون زمین حاصلخیز و آب. همچنین، درگیریهایی که به منابع طبیعی گره خوردهاند، دو برابر بیشتر احتمال بازگشت مجدد دارند.
این روز در حالی گرامی داشته میشود که افغانستان بهعنوان یکی از کشورهایی که بیشترین آسیب را از تخریب محیطزیست و تغییرات اقلیمی دیده است، با بحرانهای متعدد زیستمحیطی مواجه است. نابودی جنگلها، از بین رفتن فضاهای سبز برای گسترش شهرها، بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی و تغییر الگوهای آبوهوایی از مهمترین تهدیدهای زیستمحیطی این کشور به شمار میروند.
کارشناسان میگویند شکنندگی زیستمحیطی افغانستان در نتیجه سالها جنگ و کمبود ظرفیت نهادی برای اجرای قوانین زیستمحیطی تشدید شده است.
روز جهانی جلوگیری از بهرهکشی از محیطزیست در جنگ و منازعه مسلحانه در سال ۲۰۰۱ با تصویب مجمع عمومی سازمان ملل بنیان گذاشته شد و هر ساله در ششم نوامبر گرامی داشته میشود تا یادآور پیوند حیاتی میان صلح، پایداری و حفاظت از محیطزیست باشد.
