گزارش: مری کی. پرت
مروری بر خبر
تهران – ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ – به گزارش خبرنگار اکو اسکوپ، نقش مدیران ارشد فناوری اطلاعات (CIOها) در مسیر توسعه پایدار سازمانی بیش از پیش پررنگ شده و آنها با بهرهگیری از فناوریهای ESG (محیطزیستی، اجتماعی و حاکمیتی)، سهم مؤثری در تحقق اهداف پایداری ایفا میکنند. این گرایش به ویژه در شرایطی اهمیت مییابد که سازمانها در پی انطباق با الزامات مقرراتی و همچنین پاسخ به انتظارات فزاینده ذینفعان هستند.
در گزارش جدید «راهنمای بازار نرمافزارهای مدیریت و گزارشدهی ESG ۲۰۲۴» منتشرشده توسط گارتنر آمده است که بسیاری از شرکتها از مدیران فناوری اطلاعات خود انتظار دارند نقش راهبردی در خرید و توسعه فناوریهای ESG داشته باشند. به تعبیر دیگر، CIOها نهتنها مسئول انتخاب فناوریهای مناسب برای گزارشگیری و تحلیل دادههای ESG هستند، بلکه باید در تبیین منافع تجاری این فناوریها نیز مشارکت فعال داشته باشند.
چرا تقاضا برای فناوریهای ESG رو به افزایش است؟
بر اساس «نظرسنجی جهانی سرمایهگذاران ۲۰۲۴» شرکت PwC، بیش از ۷۰ درصد سرمایهگذاران و تحلیلگران بر این باورند که پایداری باید بهطور مستقیم در راهبردهای کلان سازمانی گنجانده شود. در این چارچوب، فناوری به ابزاری کلیدی برای گردآوری، تحلیل و گزارشدهی دادههای ESG تبدیل شده است.
برای مثال، شرکت مشاوره فناوری UST مستقر در کالیفرنیا، در راستای انطباق با مقررات اتحادیه اروپا و سایر مناطق، ملزم به اندازهگیری و گزارش میزان انتشار گازهای گلخانهای خود شده است. کریشنا پراساد، مدیر ارشد فناوری و استراتژی این شرکت، اعلام کرده است که تقاضا برای ارائه اطلاعات ESG از سوی شرکای تجاری و نهادهای دولتی بهشدت افزایش یافته و این موضوع نیاز به نرمافزارهای تخصصی گزارشگیری ESG را دوچندان کرده است.
توجیه اقتصادی فناوریهای ESG
یکی از چالشهای اصلی مدیران فناوری اطلاعات، ساختن یک پرونده تجاری (Business Case) قوی برای توجیه هزینههای مرتبط با خرید و پیادهسازی فناوریهای ESG است. چت گشیکتر، تحلیلگر ارشد در گارتنر، معتقد است که نخستین گام در این مسیر، درک دقیق نیازهای سازمانی است.
وی میگوید: «اگرچه بسیاری از شرکتها پیشتر بهصورت داوطلبانه دادههای ESG را گزارش میکردند، اما استانداردهای گزارشدهی مقرراتی بهمراتب سختگیرانهتر هستند و نیازمند ابزارهای دقیقتر، سریعتر و باکیفیتتر میباشند.»
از نگاه گشیکتر، نرمافزارهای پایداری مزایای عمدهای دارند: اول، بهبود کیفیت و دقت گزارشها برای انطباق با مقررات، که به کاهش هزینههای حسابرسی و بازرسی نیز کمک میکند؛ و دوم، کاهش بار اداری ناشی از تهیه این گزارشها که بسیاری شرکتها هنوز بهصورت دستی یا با استفاده از اکسل انجام میدهند.
علاوه بر این، برخی سازمانها برای ارائه گزارشهای دقیقتر به شرکای تجاری خود نیز تحت فشار هستند یا برند خود را بر مبنای مسئولیتپذیری اجتماعی و محیطزیستی متمایز میکنند. در این شرایط، نرمافزارهای ESG میتوانند به عنوان ابزارهای مدیریت پروژه نیز عمل کرده و به ردیابی پیشرفت در اهداف پایداری کمک کنند.
نقش ویژه CIO در انتخاب و اجرای فناوری ESG
CIOها نقش چندوجهی در فرآیند پیادهسازی فناوری ESG دارند. از یک سو باید بفهمند که اهداف استراتژیک پایداری سازمان چیست، و از سوی دیگر وظیفه دارند هزینههای خرید، پیادهسازی، نگهداری و جمعآوری دادهها را در کنار ریسکهای مرتبط با عدم انطباق، برآورد و مقایسه کنند.
لوکاس کِی، مدیر ارشد مشاوره ESG در شرکت FTI، تأکید میکند که تیمهای پایداری لزوماً با نرمافزارها آشنا نیستند و این وظیفه CIO است که آنها را با ابزارها، قابلیتها و نحوه تطبیق فناوری با اهداف آشنا سازد.
گشیکتر نیز بر همکاری نزدیک میان بخش فناوری اطلاعات با واحدهای مالی، حقوقی، پایداری و انطباق تأکید دارد. به گفته او، شکست در انتخاب درست نرمافزار، بهویژه زمانی که بدون دخالت تیم IT انجام میشود، میتواند منجر به نارضایتی و هزینههای پنهان زیادی شود.
گزینههای نرمافزاری در بازار ESG
در حال حاضر، مجموعه گستردهای از نرمافزارهای تخصصی برای پاسخ به نیازهای پایداری سازمانها در دسترس است. یکی از رایجترین آنها، نرمافزارهای حسابداری کربن هستند که امکان جمعآوری، تحلیل و گزارشدهی دادههای مربوط به انتشار گازهای گلخانهای در حوزههای ۱، ۲ و ۳ را فراهم میآورند.
علاوه بر آن، نرمافزارهای جامع مدیریت و گزارشدهی ESG وجود دارند که قابلیتهای گستردهتری از جمله ردیابی ابتکارات اجتماعی، عدالت و تنوع، مسئولیتهای خیرخواهانه و انطباق با استانداردهای ضدفساد را در بر میگیرند.
برخی شرکتها نیز ترجیح میدهند بهجای استفاده از نرمافزارهای آماده تجاری، قابلیتهای مورد نیاز خود را در داخل سازمان توسعه دهند. برای مثال، شرکت UST پس از بررسی گزینههای موجود در بازار، تصمیم گرفت به دلیل پیچیدگی و هزینه بالا، سامانه مورد نیاز خود را بهصورت داخلی توسعه دهد.
هزینهها و بازگشت سرمایه فناوریهای ESG
با وجود برخی مقاومتهای سیاسی در سطح جهانی، بازار فناوریهای ESG همچنان در حال رشد است. بنا بر گزارش موسسه Grand View Research، بازار جهانی نرمافزارهای ESG در سال ۲۰۲۳ ارزشی معادل ۹۴۰.۷ میلیون دلار داشته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد سالانه ۱۷.۳ درصد رشد کند.
همچنین بازار نرمافزارهای مدیریت پایداری در سال گذشته حدود ۲.۷۵ میلیارد دلار ارزش داشته و تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد ۱۶.۷ درصدی افزایش خواهد یافت.
در این میان، نقش CIOها در کمک به محاسبه بازگشت سرمایه این فناوریها بسیار مهم است. آنها باید بتوانند مزایای مربوط به انطباق مقرراتی، کاهش ریسک، افزایش بهرهوری و همسویی با اهداف راهبردی را به زبان تجاری برای مدیران ارشد تبیین کنند.
کریشنا پراساد از UST میگوید: «ما با تعیین اهداف برنامه پایداری خود و سپس شناسایی دادههای مورد نیاز، مسیر انتخاب یا توسعه نرمافزار را آغاز کردیم. اما در نهایت به این نتیجه رسیدیم که توسعه داخلی برای ما مقرونبهصرفهتر و کارآمدتر است.»
جمعبندی
با رشد فزاینده توجه جهانی به مسئولیتپذیری محیطزیستی، اجتماعی و حاکمیتی، نقش فناوری در این عرصه انکارناپذیر است. مدیران ارشد فناوری اطلاعات به عنوان اهرم راهبردی سازمانها، با انتخاب و استقرار فناوریهای ESG، میتوانند ضمن پاسخ به نیازهای نظارتی، ارزش اقتصادی و اجتماعی پایداری را برای سازمانها محقق کنند.
این مسیر، هرچند پیچیده و نیازمند همکاری میان واحدهای مختلف است، اما با تصمیمگیری مبتنی بر داده و فناوری، میتواند به خلق سازمانهایی پاسخگو، کارآمد و پایدار در سطح جهانی بینجامد.
