آینده اقلیمی بنگلادش؛ توسعه پایدار بدون زنان و جوانان ممکن نیست

بنگلادش به عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر تغییرات اقلیمی، با چالش‌های جدی در تحقق اهداف توسعه پایدار تا سال ۲۰۳۰ روبه‌رو است. کارشناسان تأکید دارند که گذار عادلانه و پایدار در این کشور تنها با محوریت زنان و جوانان امکان‌پذیر خواهد بود.

به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، در سال ۲۰۱۵ رهبران جهان با تصویب اهداف توسعه پایدار (SDGs) متعهد شدند آینده‌ای عادلانه‌تر، سبزتر و فراگیرتر را تا سال ۲۰۳۰ رقم بزنند. این چارچوب بر سه رکن سیاره (Planet)، مردم (People) و رفاه (Prosperity) استوار است؛ سه عنصری که برای بنگلادش نه یک آرمان انتزاعی، بلکه ضرورتی فوری محسوب می‌شوند.

سیاره؛ حفاظت از بنیادهای طبیعی زندگی

بنگلادش برای تحقق هدف ۳۰ درصد انرژی تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ نیازمند شتاب‌بخشیدن به گذار سبز خود است. زنان در تعاونی‌های روستایی با راه‌اندازی سیستم‌های خورشیدی خانگی و جوانان با نوآوری در فناوری‌های پاک، پیشگام این حرکت هستند. توسعه انرژی خورشیدی پشت‌بامی با رعایت استانداردهای ایمنی می‌تواند دسترسی همگانی به انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی گران‌قیمت را تضمین کند.

حفاظت از تنوع زیستی و منابع طبیعی، به‌ویژه خلیج بنگال که میلیون‌ها معیشت زنان در بخش شیلات و کشاورزی ساحلی به آن وابسته است، نیز در کانون توجه قرار دارد. کارشناسان هشدار می‌دهند که صنعتی‌سازی بی‌ضابطه و شیوه‌های ناپایدار، تهدیدی جدی برای رودخانه‌ها، جنگل‌ها و خاک کشور محسوب می‌شوند.

مردم؛ تمرکز بر رفاه انسانی و عدالت اجتماعی

تغییرات اقلیمی هر سال هزاران بنگلادشی را آواره می‌کند و زنان و کودکان بیشترین آسیب را می‌بینند. بنابراین توسعه نظام‌های حمایت اجتماعی شامل یارانه نقدی، بیمه و پشتیبانی هدفمند از خانوارهای زن‌سرپرست و کارگران غیررسمی باید در اولویت قرار گیرد.

سرمایه‌گذاری در اقتصاد مراقبت، که بخش اعظم آن بر دوش زنان است، می‌تواند بار کار بدون مزد آنان را کاهش داده و همزمان فرصت‌های شغلی جدید ایجاد کند. آموزش نسل جوان نیز کلید اصلی تحقق اقتصاد سبز و دیجیتال خواهد بود. بیش از نیمی از جمعیت بنگلادش زیر ۲۵ سال سن دارند و بهره‌برداری از این «سود جمعیتی» نیازمند اصلاح برنامه‌های درسی با محوریت سواد اقلیمی و مهارت‌های فناورانه است.

رفاه؛ ساختن اقتصادی سبز و فراگیر

بحران اقلیمی اگرچه چالشی بزرگ است اما می‌تواند فرصتی برای بازتعریف رفاه نیز باشد. بنگلادش توانایی دارد در اقتصاد سبز پیشگام شود؛ جایی که اقدام اقلیمی به خلق شغل و نوآوری منجر می‌گردد. دسترسی زنان و جوانان به سرمایه، آموزش و بازارهای جدید شرط لازم برای موفقیت در حوزه‌هایی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر، منسوجات پایدار و گردشگری بوم‌محور است.

تأمین مالی ستون فقرات این تحول است. اصلاحات داخلی و شراکت‌های بین‌المللی باید منابع را به پروژه‌های جنسیت‌محور و نوآوری جوانان هدایت کنند. همچنین، بنگلادش حق دارد از کشورهای توسعه‌یافته اجرای تعهدات مالی اقلیمی به‌ویژه در قالب «صندوق خسارت و زیان» را مطالبه کند.

تحول دیجیتال نیز به‌عنوان یک اهرم کلیدی می‌تواند شفافیت حکمرانی، بهبود خدمات و فرصت‌های تازه اقتصادی را به‌ویژه برای زنان و جوانان فراهم کند.

جمع‌بندی

کارشناسان تأکید می‌کنند که آینده اقلیمی بنگلادش تنها با اقدام جسورانه، شفاف و فراگیر قابل تضمین است. زنان و جوانان که بیشترین آسیب را از بحران اقلیمی می‌بینند، در عین حال می‌توانند موتور محرک نوآوری، تاب‌آوری و عدالت باشند. آینده سبز و پایدار این کشور نه به بحران اقلیمی، بلکه به نحوه واکنش شجاعانه و فراگیر به آن وابسته است.