منبع: مککنزی | سپتامبر ۲۰۲۵
نویسندگان: دنیل نوردیگاردن، دیوید فبر، گرگوری وینبرگ، اسکار لینگکویست
مؤسسه مشاورهای مککنزی در تازهترین گزارش خود با عنوان Winning in Sustainable Packaging in 2025 چارچوبی راهبردی برای موفقیت شرکتهای فعال در بستهبندی پایدار ارائه کرده است. این گزارش حاصل بیش از یک دهه پژوهش، تحلیل دادهها و مصاحبه با صدها شرکت صنایع مصرفی و تولیدکننده بستهبندی است.
تحولات کلیدی در مسیر پایداری بستهبندی
۱. نبود راهحل واحد برای پایداری بستهبندی:
هیچ مادهای—اعم از پلاستیک، فلز، شیشه یا کاغذ—در تمامی ابعاد پایداری برتری ندارد. انتخاب نوع بستهبندی باید بر اساس اولویتهای هر زنجیره ارزش و منطقه انجام شود.
۲. کاهش تمایل مصرفکنندگان به پرداخت هزینه اضافی برای پایداری:
طبق نظرسنجی جهانی مککنزی در سال ۲۰۲۵، اهمیت اثرات زیستمحیطی برای مصرفکنندگان نسبت به سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ کاهش یافته است. هرچند بیش از ۴۰ درصد مصرفکنندگان در همه کشورها حاضر به پرداخت اندکی هزینه بیشتر برای بستهبندی پایدار هستند، اما سهم افرادی که «بسیار بیشتر» پرداخت میکنند پایین مانده است.
۳. پیچیدهتر شدن مقررات جهانی:
قوانین مرتبط با بستهبندی پایدار در بیش از ۳۰ کشور بررسی شده و نشان میدهد تعاریف و دامنههای قانونی بسیار متفاوتاند. نبود هماهنگی در مفاهیم و اهداف، چالشی جدی برای شرکتهای فعال در حوزه بستهبندی ایجاد کرده است.
۴. تعهد شرکتها در برابر موانع اجرا:
شرکتهای تولید کالاهای مصرفی سریعگردش (FMCG) و خردهفروشان با وجود اهداف بلندپروازانه، هنوز با موانعی چون هزینه بالای مواد پایدار، محدودیت عرضه، عملکرد ضعیف برخی جایگزینها و کمبود دانش نسبت به راهحلهای نو مواجهاند.
۵. تأثیر روندهای کلان دیگر مانند تجارت الکترونیک و هوش مصنوعی:
افزایش خریدهای آنلاین، حساسیت قیمتی مصرفکنندگان و استفاده از فناوریهای جدید، بهویژه هوش مصنوعی مولد، مسیر توسعه بستهبندی را در مناطق مختلف جهان بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
چارچوبهای پیشنهادی برای موفقیت
۱. کجا بازی کنیم:
شرکتها باید با شناخت دقیق نیاز مصرفکنندگان، تمایل آنان به پرداخت و تحولات احتمالی در قوانین و فناوری، حوزههای اولویتدار را شناسایی کنند. آغاز با اقدامات کمهزینه و کمریسک («حرکات بدون پشیمانی») میتواند زمینهساز موفقیت اولیه شود.
۲. چگونه برنده شویم:
- ایجاد اجماع داخلی درباره معیارهای پایداری و هزینه؛
- تدوین نقشه راه نوآوری و فناوری برای بهبود مداوم مواد بستهبندی؛
- بازطراحی استراتژی فروش و بازاریابی بر پایه ارزشافزوده پایداری؛
- همکاری اکوسیستمی با همه بازیگران زنجیره تأمین؛
- اجرای گامبهگام پروژههای پایدار برای حفظ عملکرد و جلب اعتماد مصرفکنندگان.
نتیجهگیری
به گفته مککنزی، پایداری در بستهبندی دیگر یک گزینه نیست بلکه ضرورتی رقابتی است. شرکتهایی که استراتژیهای دقیق و متناسب با بازار خود تدوین کنند، با رویکردی تدریجی و مشارکتی میتوانند ضمن رعایت الزامات قانونی، هزینهها را کنترل کرده و به رهبران آینده صنعت بستهبندی پایدار تبدیل شوند.
