دولتها و نهادهای محلی در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) در سالهای اخیر با سرعتی چشمگیر به سمت مشاورههای تخصصی ESG (محیطزیست، مسئولیت اجتماعی و حاکمیت شرکتی) حرکت کردهاند. این تغییر مسیر تنها با هدف ارتقای اعتبار بینالمللی نیست؛ بلکه در جهت جذب سرمایهگذاری، تضمین رقابتپذیری بلندمدت و مدیریت ریسکهای ناشی از تغییرات اقلیمی دنبال میشود.
ESG بهعنوان یک اولویت راهبردی
کشورهای منطقه منا، اصول ESG را در اسناد چشمانداز ملی خود گنجاندهاند:
- عربستان سعودی: «چشمانداز ۲۰۳۰» بر تنوعبخشی اقتصادی از طریق انرژیهای تجدیدپذیر، برنامهریزی شهری پایدار و حفاظت محیطزیست تأکید دارد. پروژههای بزرگی مانند شهر سبز نئوم و سرمایهگذاریهای عظیم در انرژی خورشیدی نمونه بارز این رویکرد است.
- امارات متحده عربی: برنامه «خالص صفر تا ۲۰۵۰» محرک اصلی توسعه مالی پایدار، تنوعبخشی در انرژی و نوآوری در فناوریهای سبز است. نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۰ دبی الگویی عملی از کاربرد ESG در مقیاس کلان بود.
- مصر و مراکش: این کشورها با سرمایهگذاری در پروژههای عظیم خورشیدی و بادی در حال تبدیل شدن به رهبران انرژی تجدیدپذیر در منطقه و حتی جهان هستند.
موانع اصلی پیادهسازی ESG
با وجود پیشرفتها، چالشهای مهمی در مسیر اجرای کامل ESG وجود دارد:
- کمبود آگاهی: بسیاری از سازمانها شناخت کافی از مزایای ESG ندارند.
- فقدان دادههای معتبر: دسترسی محدود به دادههای محیطزیستی و اجتماعی در بخشهای مختلف.
- نگاه هزینهای: برخی ذینفعان ESG را بهعنوان هزینهای اضافی میبینند نه سرمایهگذاری بلندمدت.
- مقاومت فرهنگی: برخی سنتهای تجاری با اصلاحات ESG در تضاد قرار دارند.
فرصتهای ناشی از ESG
اجرای درست اصول ESG میتواند منافع گستردهای ایجاد کند:
- افزایش رقابتپذیری در زنجیره ارزش جهانی.
- بهبود اعتبار در مجامع بینالمللی و میان مصرفکنندگان.
- تقویت نوآوری در حوزه انرژی، مدیریت پسماند و طراحی پایدار.
- جذب سرمایهگذاری خارجی با توجه به اولویت جهانی سرمایهگذاران برای پروژههای پایدار.
نقش شرکتهای مشاوره ESG
شرکتهای مشاوره تخصصی ESG به دولتها کمک میکنند تا:
- چارچوبهای اجرایی و قابل سنجش طراحی کنند.
- با استانداردهای جهانی مانند GRI، SASB و TCFD همسو شوند.
- سیستمهای پایش و شفافیت ایجاد نمایند.
- مشارکت ذینفعان از جمله صنایع، سرمایهگذاران و جوامع محلی را تسهیل کنند.
این مشاوران فراتر از موضوع انطباق با قوانین، به دولتها کمک میکنند تا اهداف شفاف تعیین کرده، گزارشدهی معتبر داشته باشند و تأثیر ملموس ایجاد کنند. در نتیجه، پایداری از یک الزام قانونی به یک مزیت استراتژیک تبدیل میشود.
جمعبندی
با بلوغ تدریجی ESG در منطقه منا، مشاورههای تخصصی نقشی تعیینکننده در شکلدهی به اقتصادهای پایدار ایفا میکنند. کشورهایی که از این ظرفیت بهره بگیرند، قادر خواهند بود در سطح جهانی الگوسازی کرده و رشد بلندمدت خود را تضمین کنند.
