میته تخصصی ایمنی واکسن سازمان جهانی بهداشت پس از بررسی تازهترین شواهد علمی جهانی، بار دیگر تأکید کرد که هیچ رابطه علّی میان واکسیناسیون و اختلالات طیف اوتیسم وجود ندارد و واکسنها همچنان ایمن و حیاتی برای سلامت عمومی هستند.
کمیته مشورتی جهانی ایمنی واکسن سازمان جهانی بهداشت (WHO) در تازهترین ارزیابی خود، هرگونه ارتباط میان واکسنها و بروز اختلالات طیف اوتیسم (ASD) را رد کرد. این جمعبندی پس از نشست اعضای کمیته در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵ و بررسی جامع شواهد علمی جهانی به دست آمده است.
بر اساس اعلام WHO، این بررسی شامل تحلیل ۳۱ مطالعه پژوهشی معتبر منتشرشده در فاصله سالهای ۲۰۱۰ تا اوت ۲۰۲۵ بوده که دادههایی از کشورهای مختلف جهان را در بر میگیرد. این مطالعات هم واکسنها بهطور کلی و هم واکسنهای حاوی «تیومرسال» را بررسی کردهاند؛ مادهای نگهدارنده که در برخی ویالهای چنددوز برای جلوگیری از آلودگی میکروبی استفاده میشود. کمیته تخصصی WHO در بیانیه خود اعلام کرده است که نتایج این بازبینی «بهطور قاطع، پروفایل ایمنی مثبت واکسنهای مورد استفاده در دوران کودکی و بارداری را تأیید میکند» و «نبود هرگونه رابطه علّی با اختلالات طیف اوتیسم را نشان میدهد».
علاوه بر این، نگرانیهای مطرحشده درباره واکسنهایی که حاوی مقادیر بسیار اندکی از نمکهای آلومینیوم هستند نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است؛ موادی که برای تقویت پاسخ ایمنی بدن به واکسنها به کار میروند. این بخش از بررسی بر پایه مطالعاتی انجام شده که بیش از دو دهه داده علمی را پوشش میدهد و همچنین شامل یک مطالعه ملی گسترده در دانمارک بوده است؛ مطالعهای که کودکان متولدشده بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۸ را بهطور طولی دنبال کرده است.
به گفته کمیته، شواهد علمی موجود «هیچگونه ارتباطی میان مقادیر ناچیز آلومینیوم مورد استفاده در برخی واکسنها و بروز اختلالات طیف اوتیسم نشان نمیدهد» و تأکید میکند که این ترکیبات «برای دهههای متمادی با ایمنی کامل مورد استفاده قرار گرفتهاند». کمیته مشورتی جهانی ایمنی واکسن همچنین نتایج پیشین خود را که در سالهای ۲۰۰۲، ۲۰۰۴ و ۲۰۱۲ منتشر شده بود، بار دیگر تأیید کرد و اعلام داشت: «واکسنها، از جمله واکسنهای حاوی تیومرسال و یا آلومینیوم، موجب بروز اوتیسم نمیشوند».
سازمان جهانی بهداشت در ادامه از دولتها خواست سیاستهای واکسیناسیون خود را همچنان بر پایه شواهد علمی مستحکم تنظیم کنند و یادآور شد که برنامههای جهانی ایمنسازی کودکان «یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر در بهبود زندگی، معیشت و رفاه جوامع» به شمار میرود. برآوردهای WHO نشان میدهد که واکسنها طی ۵۰ سال گذشته دستکم جان ۱۵۴ میلیون نفر را در سراسر جهان نجات دادهاند.
این بیانیه در شرایطی منتشر میشود که در ماههای اخیر، بار دیگر در ایالات متحده بحثهای سیاسی درباره ارتباط واکسنها و اوتیسم مطرح شده است. سازمان جهانی بهداشت پیشتر در بیانیهای در ۲۴ سپتامبر نسبت به احیای نظریههای بیاعتبار در این زمینه هشدار داده و تأکید کرده بود که «شواهد علمی گسترده و مستحکمی وجود دارد که نشان میدهد واکسنهای دوران کودکی باعث اوتیسم نمیشوند».
WHO در آن بیانیه اعلام کرده بود مطالعاتی که خلاف این نتیجه را مطرح میکنند، دارای نقصهای جدی بوده و مدتهاست از نظر علمی رد شدهاند. سازمان جهانی بهداشت بار دیگر تأکید کرده است که دههها پژوهش مستقل همگی به یک نتیجه واحد رسیدهاند: واکسنها ایمن، مؤثر و برای سلامت عمومی جوامع حیاتی هستند و این سازمان به بازبینی مستمر شواهد جدید و ارائه توصیههای مبتنی بر قویترین دادههای علمی ادامه خواهد داد.
