یونسکو در نشستی رسمی با حضور دولتها، شرکتهای فناوری و نهادهای بینالمللی هشدار داد که رشد شتابان هوش مصنوعی بدون چارچوبهای حکمرانی پایدار میتواند فشار قابلتوجهی بر منابع انرژی و اهداف اقلیمی جهان وارد کند.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO) با استفاده از یک نشست اصلی پرمخاطب، از دولتها، شرکتهای بزرگ فناوری و نهادهای وابسته به سازمان ملل خواست تا بهطور جدی با ردپای اقلیمی روبهگسترش هوش مصنوعی مواجه شوند و سازوکارهای حکمرانی پایدار (Sustainable AI Governance) را در دستور کار قرار دهند.
یونسکو تأکید کرد که توسعه سریع سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی، بهویژه مدلهای بزرگ زبانی و زیرساختهای پردازشی، مصرف انرژی و آب مراکز داده را بهطور چشمگیری افزایش داده و در صورت نبود سیاستگذاری شفاف، میتواند اهداف جهانی کاهش انتشار گازهای گلخانهای را با چالش مواجه کند. بر اساس مواضع مطرحشده در این نشست، یونسکو خواستار آن شد که دولتها و بخش خصوصی، ملاحظات اقلیمی را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از چرخه طراحی، استقرار و بهرهبرداری از فناوریهای هوش مصنوعی در نظر بگیرند.
این نهاد بینالمللی همچنین بر ضرورت همراستاسازی حکمرانی هوش مصنوعی با اصول توسعه پایدار، عدالت بیننسلی و مسئولیتپذیری زیستمحیطی تأکید کرد و هشدار داد که نبود شفافیت در مصرف انرژی الگوریتمها و مراکز داده میتواند منجر به افزایش نابرابریهای جهانی شود، بهویژه در کشورهایی که زیرساخت انرژی آنها رشد نکرده است.
یونسکو از شرکتهای فناوری خواست گزارشدهی دقیقتری درباره مصرف انرژی، انتشار کربن و اثرات زیستمحیطی محصولات هوش مصنوعی خود ارائه دهند و دولتها نیز چارچوبهای نظارتی هماهنگ با استانداردهای بینالمللی تدوین کنند. به گفته یونسکو، هوش مصنوعی میتواند در عین حال که ابزار قدرتمندی برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بهینهسازی مصرف انرژی و پیشبینی مخاطرات محیطزیستی است، در صورت مدیریت نادرست به عاملی تشدیدکننده بحران اقلیم تبدیل شود. این سازمان تأکید کرد که پنجره زمانی برای اقدام محدود است و تصمیمهایی که امروز درباره حکمرانی هوش مصنوعی اتخاذ میشود، تأثیر مستقیمی بر مسیر دستیابی به اهداف توافق پاریس و دستورکار ۲۰۳۰ توسعه پایدار خواهد داشت.
