ده کشور اروپایی با امضای یک توافقنامه سرمایهگذاری مشترک، متعهد شدند بیش از ۱۱ میلیارد دلار برای توسعه انرژی بادی فراساحلی در دریای شمال اختصاص دهند؛ طرحی که هدف آن ایجاد شبکهای با ظرفیت ۱۰۰ گیگاوات برق پاک تا پایان دهه جاری است.
به گزارش منابع رسمی، کشورهای بریتانیا، بلژیک، دانمارک، فرانسه، آلمان، ایرلند، لوکزامبورگ، هلند، نروژ و ایسلند قرار است در نشستی که ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ در هامبورگ آلمان برگزار میشود، «بسته سرمایهگذاری انرژی بادی فراساحلی دریای شمال» را امضا کنند. این توافق با مشارکت بیش از ۱۰۰ تأمینکننده صنعتی، یکی از بزرگترین برنامههای همکاری منطقهای در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر در اروپا به شمار میرود.
دریای شمال از دهه ۱۹۷۰ یکی از مهمترین مناطق استخراج نفت و گاز در جهان بوده و صدها سکوی حفاری در آن فعال یا نیمهفعال هستند. با این حال، محدود بودن منابع فسیلی و الزامات اقلیمی، کشورهای اروپایی را به سمت بازتعریف نقش این منطقه در تأمین انرژی سوق داده است.
بر اساس مفاد این توافق، کشورهای مشارکتکننده متعهد شدهاند استانداردهای فنی توربینهای بادی، زیرساختهای انتقال برق و فرآیندهای صدور مجوز را هماهنگ کنند. هدف از این اقدام، کاهش حدود ۳۰ درصدی هزینههای انرژی بادی فراساحلی از طریق سادهسازی طراحی، تسریع مجوزها و افزایش مقیاسپذیری پروژهها عنوان شده است.
اد میلیبند، وزیر انرژی بریتانیا، این پروژه را «یکی از بزرگترین ذخایر انرژی پاک جهان» توصیف کرد و گفت توسعه انرژی بادی فراساحلی، بخشی از راهبرد اروپا برای افزایش امنیت انرژی، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و کنترل هزینههای انرژی است.
به گفته انجمن صنعتی «ویند یوروپ» (WindEurope)، اجرای این بسته سرمایهگذاری میتواند تا سال ۲۰۴۰ بیش از یک تریلیون دلار سرمایهگذاری جدید در بخش انرژی بادی فراساحلی جذب کند. این نهاد تأکید کرده است استفاده از قراردادهای دوطرفه «تفاوت قیمت» (Contracts for Difference) بهعنوان الگوی استاندارد مزایدهها، ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و هزینه تأمین مالی پروژهها را به شکل محسوسی پایین میآورد.
ویند یوروپ همچنین پیشبینی میکند توسعه ظرفیت بادی دریای شمال منجر به ایجاد بیش از ۹۰ هزار فرصت شغلی جدید در صنایع انرژی پاک، زیرساختهای بندری، تولید تجهیزات و ناوگان دریایی شود.
مقامات اروپایی میگویند این توافق در راستای هدف کلان اتحادیه اروپا برای دستیابی به ۳۰۰ گیگاوات ظرفیت انرژی تجدیدپذیر تا میانه قرن جاری است. در همین چارچوب، چند کشور از جمله آلمان، هلند، بلژیک و دانمارک بر توسعه پروژههای فرامرزی انتقال برق و تقسیم هزینهها تأکید کردهاند.
با این حال، چالشهایی نیز پیش روی اجرای این برنامه وجود دارد. بهعنوان نمونه، برخی مزایدههای اخیر انرژی بادی در آلمان به دلیل جذاب نبودن شرایط اقتصادی بدون متقاضی باقی ماندهاند. دولت آلمان اعلام کرده است طراحی مزایدهها و مشوقهای مالی را برای ایجاد چارچوب سرمایهگذاری مناسبتر اصلاح خواهد کرد.
سازمانهای محیطزیستی نیز از این توافق استقبال کردهاند، اما بر لزوم توجه همزمان به حفاظت از تنوع زیستی دریای شمال تأکید دارند. به گفته کارشناسان، همکاری منطقهای میتواند علاوه بر توسعه انرژی پاک، به مدیریت بهتر مناطق حفاظتشده دریایی نیز کمک کند.
بر اساس برآوردهای نهادهای مستقل، استخراج نفت و گاز در دریای شمال سهم قابلتوجهی در انتشار تاریخی گازهای گلخانهای داشته است. به باور تحلیلگران، تبدیل این منطقه به قطب انرژی تجدیدپذیر اگرچه آسیبهای گذشته را جبران نمیکند، اما میتواند گامی مهم در مسیر اصلاح آن و گذار اروپا به اقتصاد کمکربن باشد
