بررسیهای مؤسسه ECIU نشان میدهد لغو استانداردهای ساختمانسازی کمکربن در سال ۲۰۱۶، منجر به افزایش ۵ میلیارد پوندی هزینه انرژی خانوارها شده است
لندن – جمعه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴
تحلیل تازهای از سوی اندیشکده «واحد اطلاعات انرژی و اقلیم» (ECIU) نشان میدهد که میلیونها نفر از ساکنان خانههای نوساز در بریتانیا، سالانه نزدیک به ۱۰۰۰ پوند هزینه انرژی بیشتری پرداخت میکنند؛ چرا که خانههای آنها مطابق با استانداردهای بهینهسازی انرژی ساخته نشدهاند.
این گزارش اختصاصی که روزنامه گاردین نسخهای از آن را مشاهده کرده، حاکی از آن است که ساکنان خانههایی که طی هفت سال گذشته (از ۲۰۱۶ تاکنون) ساخته شدهاند، در مجموع حدود ۵ میلیارد پوند بیش از حد معمول بابت قبوض انرژی پرداخت کردهاند؛ رقمی که میتوانست با اعمال مقررات ساخت خانههای کمکربن که در سال ۲۰۱۶ لغو شد، کاهش یابد.
غفلت از فناوریهای کمکربن در مرحله ساخت
نصب تجهیزات کمکربن مانند پمپ حرارتی، پنل خورشیدی و عایق حرارتی با کیفیت بالا در هنگام ساخت خانههای جدید، هزینهای بین ۵۰۰۰ تا ۸۵۰۰ پوند برای هر خانه داشت؛ اما شرکتهای سازنده مدعی بودند این استانداردها هزینهبر و غیرواقعگرایانه هستند.
در نتیجه، اغلب خانههای جدید با سطح عایقکاری پایین و مجهز به دیگهای گازی (بهجای پمپ حرارتی) ساخته شدند. طبق دادهها، حدود ۶۰ درصد خانههای نوساز همچنان فاقد پنل خورشیدی هستند. هرچند دولت بریتانیا اخیراً اعلام کرده که در مقررات جدید، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر در ساخت خانههای جدید اجباری خواهد شد، اما همچنان تردیدهایی درباره میزان حداقلی پنلهای الزامی وجود دارد.
وابستگی بیشتر به گاز وارداتی
جس رالستون، تحلیلگر انرژی در ECIU میگوید: «دولتهایی که تحت فشار لابیگری شرکتهای سازنده عقبنشینی کردهاند، کشور را با خانههایی بیکیفیت، وابستهتر به گاز وارداتی و در معرض نوسانات شدید بازار انرژی رها کردهاند. اگر ساخت خانههای بهتر با گرمایش مبتنی بر پمپ حرارتی را آغاز نکنیم، ناچار خواهیم بود واردات گاز را افزایش دهیم؛ در حالیکه منابع دریای شمال همچنان در حال کاهش هستند.»
فرصتهای از دست رفته برای توسعه بازار پمپ حرارتی
ممنوعیت دیگهای گازی در خانههای جدید که همچنان در حال بررسی است، میتواند جایگاه بریتانیا را به دومین بازار بزرگ پمپهای حرارتی در اروپا – پس از فرانسه – ارتقا دهد. این روند، رشد بازار و همچنین تقویت کسبوکارهای تولید پمپهای حرارتی را به دنبال خواهد داشت.
بنیاد MCS که گواهینامه فناوریهای کمکربن را صادر میکند، اعلام کرده است که بریتانیا در حال حاضر کمترین نرخ نصب پمپ حرارتی در هر خانوار را در اروپا دارد. اما در صورت اجباری شدن استفاده از این فناوری در خانههای جدید، فروش سالانه پمپهای حرارتی میتواند از ۱۰۰ هزار به ۴۰۰ هزار عدد برسد و منجر به ایجاد شغلهای تخصصی در تولید و نصب شود.
انتقاد سازندگان از یافتههای گزارش
با این حال، نیل جفرسون، مدیرعامل «اتحادیه سازندگان مسکن» نتایج این تحقیق را رد کرده و گفته است: «تحلیل انجامشده بر اساس فرضیات کاملاً اشتباه درباره روند سیاستگذاری انجام شده و بر این اساس، برآورد صرفهجوییها نیز نادرست است. خانههای نوساز امروز بسیار بهینهتر از گذشته هستند و در مقایسه با خانههای قدیمی، هزاران پوند صرفهجویی در مصرف انرژی دارند.»
استانداردی که هیچگاه اجرایی نشد
استاندارد «خانههای بدون کربن» برای نخستینبار در سال ۲۰۰۶ در دولت کارگر تدوین شد و سازندگان تا سال ۲۰۱۶ برای آمادهسازی خود فرصت داشتند. اما در سال ۲۰۱۵ و تحت فشار شدید لابی سازندگان، دولت محافظهکار به رهبری دیوید کامرون این مقررات را لغو کرد و هیچ جایگزینی نیز ارائه نشد.
دولت بعدی با تأخیر فراوان طرح «استاندارد خانههای آینده» را در دستور کار قرار داد، اما این طرح نیز تاکنون چندین بار به تعویق افتاده است. تنها در ژوئن ۲۰۲۲ بود که استانداردهای بهرهوری انرژی برای خانههای نوساز اندکی سختگیرانهتر شد.
تردید درباره مقررات جدید و شفافیت سیاسی
حزب کارگر اعلام کرده قصد دارد تا پایان سال جاری، نسخه جدیدی از این استاندارد را برای ۱.۵ میلیون خانهای که تا اواسط سال ۲۰۲۹ قرار است ساخته شوند، منتشر کند. اما فعالان محیطزیست نگرانند که این مقررات جدید تحت فشار سازندگان تضعیف شود و الزاماتی مانند پمپ حرارتی، باتری ذخیرهساز انرژی و تعداد کافی پنل خورشیدی در آن حذف شود.
گزارش همچنین به موضوع اجازۀ مجدد نصب بخاریهای چوبسوز در خانههای جدید اشاره دارد؛ اقدامی که علیرغم دارا بودن استاندارد زیستمحیطی، باز هم موجب آلودگی هوای بالا خواهد شد.
سخنگوی وزارت مسکن، جوامع و دولتهای محلی بریتانیا گفت: «استاندارد خانههای آینده امسال منتشر خواهد شد و برای کشور خانههایی مقاوم در برابر آینده، با گرمایش کمکربن و سطح بالای بهرهوری انرژی فراهم خواهد کرد. این گام باعث کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و کاهش قبوض مصرفکنندگان میشود.»
هزینه بازسازی خانههای بیکیفیت
بر اساس تخمینها، ۱.۳۵ میلیون خانه ساختهشده از سال ۲۰۱۶ به بعد که مطابق با استانداردهای جدید نیستند، در آینده باید با هزینهای حدود ۲۰ هزار پوند به ازای هر واحد، بازسازی شوند تا با استانداردهای کمکربن مطابقت پیدا کنند.
تحلیل گاردین نشان میدهد که بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، حدود ۱۰ درصد از کل کمکهای مالی حزب محافظهکار از سوی شرکتهای ساختوساز و توسعه املاک تأمین شده است؛ مسألهای که از نظر بسیاری از ناظران، به نفوذ سیاسی صنعت ساختوساز بر روند قانونگذاری اشاره دارد.
نرخ پایین استفاده از انرژی پاک در ساختوساز
بر اساس دادههای ECIU، تنها حدود ۵ درصد از خانههای نوساز در بریتانیا در سال گذشته به پمپ حرارتی مجهز شدهاند؛ در حالی که هزینه نصب آن در مرحله ساخت بسیار کمتر از نصب بعدی است. تنها ۱۳ درصد از خانههای جدید نیز دارای پنل خورشیدی بودهاند و حتی در برخی موارد، تعداد پنلها بسیار کمتر از حد بهینه بوده است.
همچنین، بررسیهای «مؤسسه سلطنتی برنامهریزی شهری» نشان میدهد که خانههای نوساز اغلب از دسترسی مناسب به حملونقل عمومی محروماند و تنها نیمی از اقدامات الزامی برای ارتقای محیط طبیعی – از جمله کاشت درخت، نصب لانه پرندگان و جعبههای خارپشت – در آنها اجرا شده است.
