کشف یک الگوی جدید اقلیمی با تأثیر مستقیم بر بارش‌ها در هاوایی

مطالعه‌ای جدید نقش مهم “مد عرضی اقیانوس آرام” را در کنار ال‌نینو روشن کرد

📆 ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ – منبع: دانشگاه هاوایی، مانوآ

در حالی که پدیده شناخته‌شده‌ی ال‌نینو مدت‌هاست به عنوان عامل اصلی تغییرات اقلیمی در حوزه اقیانوس آرام و به‌ویژه جزایر هاوایی شناخته می‌شود، پژوهشی تازه نشان داده که الگوی اقلیمی دیگری به نام مد عرضی اقیانوس آرام (Pacific Meridional Mode یا PMM) نیز نقش قابل‌توجهی در تغییرات بارش ایفا می‌کند – به‌ویژه در فصل بهار.

این تحقیق که توسط دانشمندان علوم جوی دانشگاه هاوایی در مانوآ انجام شده، در ژورنال علمی Journal of Climate منتشر شده است.

نقش مکمل PMM در کنار ال‌نینو

به گفته پائو-شین چو، استاد هواشناسی و اقلیم‌شناس رسمی ایالت هاوایی:

«مطالعه ما نشان می‌دهد که اگرچه ال‌نینو همچنان عامل اصلی نوسان بارش‌های زمستانی در هاوایی است، اما مد عرضی اقیانوس آرام نقش کلیدی در تعیین الگوی بارش‌های بهاری ایفا می‌کند – به‌ویژه در جزایر مائویی و **هاوایی (جزیره بزرگ).»

بو-یی لو، نویسنده اول مقاله که در زمان انجام پژوهش دانشجوی دکترای علوم جوی در همین دانشگاه بوده، افزود:

«یافته‌های ما برای نخستین بار نقش تفکیک‌شده ال‌نینو و PMM را در تغییرات فصلی بارش‌ها و نوع سیستم‌های بارشی در هاوایی مشخص می‌کند. این درک می‌تواند در مدیریت منابع آب و آمادگی در برابر بلایای طبیعی بسیار مؤثر باشد.»

مد عرضی اقیانوس آرام چیست؟

مد عرضی اقیانوس آرام یا PMM الگویی اقلیمی در بخش شرقی اقیانوس آرام است که به دو وضعیت مثبت و منفی تقسیم می‌شود:

• در وضعیت مثبت، بادهای تجاری در شمال‌شرق اقیانوس آرام (بین هاوایی و باخا کالیفرنیا) ضعیف‌تر شده و دمای سطح دریا افزایش می‌یابد.
• در وضعیت منفی، بادهای تجاری قوی‌تر و دمای سطح دریا پایین‌تر است.

بر اساس نتایج این تحقیق، در فصل بهار و در حالت مثبت PMM، عبور جبهه‌های هوای سرد از ایالت باعث بارش‌های گسترده می‌شود. این وضعیت، به‌ویژه در مناطق پشت‌باد (leeward) جزایر هاوایی، می‌تواند منجر به افزایش بارش‌های شدید و سیل‌آسا شود.

از سوی دیگر، در وضعیت منفی PMM، بارش‌های روزانه در مناطق بادگیر (windward) کاهش می‌یابد و این می‌تواند خطر خشکسالی را تشدید کند.

تأثیر بر آینده تأمین آب

با رشد جمعیت ایالت هاوایی، نیاز به آب برای شرب، کشاورزی، تفریح، ساخت‌وساز و خدمات پزشکی رو به افزایش است. دکتر چو در این رابطه گفت:

«نوسانات بارش سالانه در کنار افزایش تقاضا برای آب، نیاز به شناخت بهتر رابطه بین اقلیم و بارش را حیاتی کرده است. هدف ما این است که جوامع محلی را با اطلاعات دقیق اقلیمی توانمند کنیم.»

منبع علمی:
Lu, B.-Y., Chu, P.-S. (2025). Impact of the Pacific Meridional Mode on Hawaiian Rainfall Variability. Journal of Climate. DOI: ۱۰.۱۱۷۵/JCLI-D-24-0038.1