یک دانشمند علوم سیارهای ناسا اعلام کرد بشر در حال حاضر ابزار عملیاتی کافی برای مقابله با سیارکهای موسوم به «ویرانگر شهری» در اختیار ندارد؛ اجرامی که شناسایی کامل آنها هنوز به پایان نرسیده و میتوانند خسارات گسترده منطقهای ایجاد کنند.
به گزارش منابع علمی منتشرشده در ایالات متحده، کلی فست، مسئول پیگیری اجرام نزدیک به زمین در ناسا، در نشست انجمن پیشرفت علوم آمریکا اذعان کرد که اگرچه موقعیت سیارکهای بسیار بزرگ و «ویرانگر سیارهای» تا حد زیادی مشخص است، اما درباره سیارکهای کوچکتر که توان تخریب یک شهر را دارند، هنوز تصویر کاملی وجود ندارد.
فست اعلام کرد برآورد میشود حدود ۲۵ هزار سیارک با ابعاد بالقوه خطرناک در مدارهای نزدیک به زمین وجود داشته باشد. به گفته او، ناسا تاکنون حدود ۴۰ درصد از این اجرام را مستندسازی و ردیابی کرده است. وی تاکید کرد فرآیند شناسایی این اجرام زمانبر است و حتی پیشرفتهترین تلسکوپها نیز نیازمند زمان برای کشف و تعیین مدار دقیق آنها هستند.
سیارکهای «ویرانگر شهری» معمولاً به اجرامی اطلاق میشود که قطری بیش از ۱۴۰ متر یا حدود ۴۶۰ فوت دارند. چنین جرمی در صورت برخورد با زمین میتواند محدودهای وسیع از یک منطقه شهری را تخریب کرده و با ایجاد موج انفجار، آتشسوزی و پرتاب حجم عظیمی از گرد و غبار به جو، آثار اقلیمی کوتاهمدت ایجاد کند.
در عین حال، کارشناسان تأکید میکنند که در حال حاضر هیچ سیارک شناختهشدهای با مسیر قطعی برخورد با زمین در فهرست تهدیدهای فوری قرار ندارد. نمونهای از این موارد، سیارک ۲۰۲۴ YR4 بود که پیشتر احتمال برخورد آن حدود ۲.۳ درصد برآورد شده بود، اما پس از تحلیلهای دقیقتر مداری، این احتمال تقریباً به صفر کاهش یافت. این موضوع نشان میدهد بسیاری از برآوردهای اولیه پس از تکمیل دادههای رصدی اصلاح میشوند.
با وجود این، مسئله اصلی نه احتمال برخورد قریبالوقوع، بلکه محدودیت توان مداخله عملیاتی است. نانسی شابو، دانشمند علوم سیارهای و از اعضای پروژه آزمایش تغییر مسیر دوگانه سیارکها (DART) در دانشگاه جانز هاپکینز، اعلام کرد مأموریت DART که با برخورد فضاپیما به یک سیارک با سرعت حدود ۱۴ هزار مایل در ساعت انجام شد، توانست مسیر آن جرم را تغییر دهد و از نظر فنی موفقیتآمیز بود.
با این حال، شابو تصریح کرد زیرساخت فعلی فضایی بشر برای تکرار چنین مأموریتی در مقیاس گسترده یا در زمان محدود کافی نیست. به گفته او، تعداد فضاپیماهای آماده و فناوریهای در دسترس برای واکنش سریع به یک تهدید احتمالی محدود است و این شکاف عملیاتی یکی از نگرانیهای جدی جامعه علمی محسوب میشود.
کارشناسان حوزه دفاع سیارهای معتقدند راهبرد اصلی در برابر تهدید سیارکها، «کشف زودهنگام» است. هرچه زمان هشدار پیش از برخورد بیشتر باشد، احتمال موفقیت در انحراف مسیر جرم افزایش مییابد. در مقابل، اگر یک سیارک با زمان هشدار کوتاه کشف شود، گزینههای عملی بسیار محدود خواهد بود.
بر اساس ارزیابیهای علمی، تمرکز کنونی ناسا و سایر آژانسهای فضایی بر توسعه سامانههای پایش آسمان، تلسکوپهای مادون قرمز فضایی و ارتقای مدلهای پیشبینی مداری است. هدف این برنامهها تکمیل فهرست سیارکهای نزدیک به زمین و کاهش «نقاط کور رصدی» عنوان شده است.
با وجود فضای رسانهای پررنگ پیرامون سناریوهای آخرالزمانی، جامعه علمی تأکید دارد احتمال برخورد یک سیارک ویرانگر شهری در بازه کوتاهمدت پایین است، اما ریسک صفر نیست. به همین دلیل، سرمایهگذاری در سامانههای رصدی و توسعه فناوریهای انحراف مسیر، بخشی از راهبرد بلندمدت مدیریت ریسک جهانی محسوب میشود.
