زنان روستایی که نیمی از تولیدات غذایی جهان را بر دوش میکشند، همچنان با تبعیض، فقر چندبعدی و نابرابری ساختاری دستوپنجه نرم میکنند. امسال، همزمان با روز جهانی زنان روستایی و در چارچوب برنامه جهانی «پکن+۳۰»، سازمان زنان ملل متحد خواستار اصلاح ساختارهای تبعیضآمیز، تقویت حمایتهای اجتماعی و گسترش دسترسی زنان روستایی به منابع تولید، فناوری و تصمیمگیری شد.
زنان روستایی، نگهبانان امنیت غذایی جهان
بر اساس گزارش سازمان زنان ملل، زنان در تمام مراحل زنجیره تأمین غذا — از کشت و برداشت تا فرآوری و توزیع — نقش اساسی دارند، اما با وجود سهم بالایشان از کار، از دسترسی برابر به زمین، اعتبار، بازار و فناوریهای نوین محروماند. این نابرابری سبب میشود درآمد کمتری داشته باشند و با ناامنی غذایی بیشتری روبهرو شوند.
فقر، نابرابری و کار نادیدهگرفتهشده
زنان و دختران در مناطق روستایی با فقر چندبعدی مواجهاند؛ کار آنان اغلب بدون مزد و خارج از آمار رسمی باقی میماند. موانع فرهنگی و اجتماعی، مشارکت سیاسی و تصمیمگیری آنان را محدود کرده و دسترسیشان به خدمات آموزشی، بهداشتی و زیرساختی (مانند آب سالم و بهداشت) را کاهش داده است.
پکن+۳۰ و چشمانداز آیندهای برابر
در قالب شعار امسال «ظهور زنان روستایی؛ ساخت آیندهای تابآور با پکن+۳۰»، سازمان زنان ملل بر نقش آنان در توسعه پایدار تأکید دارد. این طرح جهانی بر سه محور تمرکز میکند: ریشهکنی فقر، تحقق عدالت اقلیمی و تضمین مشارکت کامل زنان در توسعه. بهویژه، هدف آن کاهش شکاف دیجیتال و ارتقای عدالت اجتماعی در جوامع روستایی است.
از مکزیک تا هند؛ روایت زنان روستایی
در مکزیک، زنان کشاورز مانند «خوانا آلوآ» با کاشت محصولات متنوع، الگوی پایداری محلی شدهاند. در تانزانیا، «مریامو تونگو» به چالشهای مالکیت زمین اشاره میکند. در هند، «رامات خان» با آموزش دختران در روستاهای راجستان، نمونهای از قدرت آموزش در تغییر آینده است. این روایتها تصویری جهانی از تلاش زنان برای خوداتکایی، استقلال و برابری ترسیم میکند.
برنامه ای با محوریت زنان برای عدالت اقلیمی و غذایی
سازمان زنان ملل در گزارش تازه خود با عنوان «فراتر از کووید-۱۹؛ طرح زنان برای پایداری و عدالت اجتماعی» خواستار بازسازی نظام غذایی جهانی از پایین به بالا شده است؛ سیستمی که در آن، زنان روستایی محور تولید و توزیع محصولات متنوع و سالم باشند. این نهاد تأکید دارد که دستیابی به اهداف توسعه پایدار تا سال ۲۰۳۰ بدون توانمندسازی زنان روستایی ممکن نیست.
