محققان دانشگاه کمبریج از امکان جایگزینی ابررایانهها با هوش مصنوعی در پیشبینی آبوهوا خبر دادند
در حالی که تغییرات اقلیمی روزبهروز الگوهای جوی را غیرقابلپیشبینیتر و پرریسکتر میکند، اهمیت سیستمهای هشدار زودهنگام بیش از پیش آشکار شده است. اکنون، پژوهشگران بریتانیایی معتقدند هوش مصنوعی میتواند راهحلی کارآمد و مقرونبهصرفه برای پیشبینی دقیق و سریع وضعیت جوی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، فراهم کند.
بر اساس گزارشی که جمعه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۹ مه ۲۰۲۵) در روزنامه گاردین منتشر شد، گروهی از محققان دانشگاه کمبریج با همکاری مؤسساتی چون مؤسسه آلن تورینگ، مرکز پیشبینیهای میانمدت اروپا (ECMWF) و مایکروسافت ریسرچ، موفق به طراحی سیستمی شدهاند که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، پیشبینیهایی بسیار دقیقتر و هزاران برابر سریعتر از ابررایانههای فعلی ارائه میدهد – آن هم تنها با قدرت پردازشی یک لپتاپ.
هوش مصنوعی؛ جایگزین آینده ابررایانههای هواشناسی؟
سیستم توسعهیافته توسط شرکت «Aardvark Weather» قادر است پیشبینیهای محلی از جمله دمای دقیق مناطق کشاورزی آفریقا یا سرعت باد در مزارع بادی اروپا را با دقتی بالا ارائه کند. مهمتر از آن، این فناوری میتواند برای کشورهایی که از نظر اقتصادی، انسانی یا فناورانه توانایی راهاندازی سیستمهای پیشرفته پیشبینی دهروزه را ندارند، یک تحول حیاتی بهوجود آورد.
در حال حاضر، کشورهای توسعهیافته با استفاده از ابررایانههای عظیم، روزانه میلیونها محاسبه را برای پیشبینی وضعیت آبوهوا انجام میدهند. اما بسیاری از کشورهای در حال توسعه و مناطق کمجمعیت جهان، بهدلیل کمبود منابع، از چنین امکاناتی بیبهرهاند و در برابر حوادثی چون طوفان، سیل یا خشکسالی، کاملاً آسیبپذیر باقی ماندهاند.
سیستم هشدار سریع برای نجات جان انسانها
محققان میگویند که راهکار جدید نهتنها میتواند هزینههای پیشبینی هوا را بهطور چشمگیری کاهش دهد، بلکه امکان ایجاد سیستمهای هشدار سریع در برابر رویدادهای شدید اقلیمی را نیز در اختیار کشورهایی قرار میدهد که پیش از این چنین امکانی نداشتند.
این فناوری همچنین میتواند نقش مهمی در امنیت غذایی، انرژی و حفاظت از زیستبومها ایفا کند. پیشبینیهای دقیق دمایی و بارشی برای کشاورزی، یا اطلاع دقیق از سرعت و جهت باد برای بهینهسازی تولید انرژی بادی، تنها بخشی از کاربردهای این فناوری نوین است.
با توجه به افزایش حوادث اقلیمی شدید در دهه گذشته، توسعه و دسترسی جهانی به چنین فناوریهایی میتواند نقشی کلیدی در کاهش خسارات و نجات جان انسانها داشته باشد.
