چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ | گزارش از آجی نیرانجان | ترجمه: اختصاصی
مروری بر محتوای خبر
بررسیهای جدید نشان میدهد که شرکتهای بزرگ اروپایی در حال افزایش فعالیتهای لابیگری خود به نفع سیاستهای اقلیمی هستند؛ تحولی عمیق که به گفته تحلیلگران، روایت غالب مبنی بر تضاد میان مقررات زیستمحیطی و منافع اقتصادی شرکتها را به چالش میکشد.
مطابق گزارش مؤسسه غیردولتی InfluenceMap، سهم شرکتهایی که فعالیتهای لابیگری آنها با مسیرهای دستیابی به اهداف اقلیمی جهانی هماهنگ است، از ۳ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۲۳ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. در مقابل، سهم شرکتهایی که رویکردی ناسازگار با اهداف اقلیمی دارند، از ۳۴ درصد به ۱۴ درصد کاهش یافته است.
در این گزارش، ۲۰۰ شرکت بزرگ اروپایی مورد بررسی قرار گرفتهاند و مشخص شده است که بیش از نیمی از آنها دستکم «تا حدی با مسیرهای مهار گرمایش زمین تا سقف ۱.۵ درجه سانتیگراد نسبت به دوران پیشاصنعتی» همراستا هستند.
ونیشیا راکسبرو، تحلیلگر InfluenceMap، در اینباره میگوید: «آنهایی که بهصورت علنی با گذار انرژی مخالفت میکنند، در مباحث عمومی بیش از حد بازتاب مییابند. اما این تحقیق نشان میدهد که اکثریتی ساکت ولی تأثیرگذار از شرکتها وجود دارند که حامی کربنزدایی و پیشبرنده سیاستهای اقلیمی هستند.»
ردیابی لابیگری از اسناد رسمی تا شبکههای اجتماعی
محققان این پژوهش، فعالیتهای شرکتها را از مسیرهای گوناگون از جمله افشای اطلاعات شرکتی، مشارکت در مشاورههای رسمی اتحادیه اروپا، و حتی پستهای شبکههای اجتماعی بررسی کردهاند. اظهارات رسمی مدیران ارشد و مشارکت در سیاستگذاریهای خاص، وزن بیشتری در این ارزیابی داشتهاند و شواهد جدیدتر، اهمیت بالاتری داشتهاند.
نتیجه: «بخش قابل توجهی از شرکتهای بزرگ اروپایی اکنون بهصورت فعال در حال حمایت از سیاستهای مثبت اقلیمی هستند.»
در سال ۲۰۱۹ و همزمان با اعلام «توافق سبز» اتحادیه اروپا، تنها یکچهارم شرکتها تا حدی با اهداف توافق پاریس (مهار گرمایش زمین به کمتر از ۱.۵ درجه) همسو بودند. اما این نسبت تا سال ۲۰۲۵ دو برابر شده است.
شکاف میان شرکتها و انجمنهای صنفی
در این میان، انجمنهای صنعتی همچنان از شرکتهای عضو خود عقبتر هستند. بر اساس گزارش، تنها ۱۲ درصد از این انجمنها در سال ۲۰۲۵ بهصورت کامل یا نسبی با اهداف اقلیمی همراستا بودهاند؛ در حالیکه این رقم برای شرکتها بسیار بالاتر است.
راکسبرو میگوید: «بهنظر میرسد انجمنهای صنعتی در اتحادیه اروپا در حال باختن نبردی هستند که در آن شرکتها با شتاب بیشتری به سمت اقدامات اقلیمی پیش میروند. اگر این نهادها میخواهند همچنان نماینده واقعی اعضای خود باقی بمانند، باید فوراً اولویتهای خود را بازنگری کنند.»
ضعیفترین عملکردها در رتبهبندی سیاستگذاری اقلیمی
بر اساس این رتبهبندی، ضعیفترین عملکردها مربوط به شرکتهای زیر است:
- شرکت برق PGE (لهستان)
- شرکت نفت و گاز OMV (اتریش)
- شرکت Repsol (اسپانیا)
- شرکت انتقال انرژی Enagás (اسپانیا)
- شرکت هواپیمایی Lufthansa (آلمان)
بررسیها نشان میدهد شرکت Enagás از نقش بلندمدت گاز فسیلی در بخش انرژی و حملونقل حمایت کرده و برای تضعیف قوانین مربوط به تشخیص و رفع نشت متان لابی کرده است. این شرکت اعلام کرده که هدفش دستیابی به کربن خالص صفر تا سال ۲۰۴۰ است (البته بدون احتساب انتشار ناشی از مصرف مشتریان) و تا سال ۲۰۵۰ برای کل زنجیره تأمین.
Lufthansa نیز در واکنش به گزارش، اعلام کرده که با الزام اتحادیه اروپا به استفاده از سوخت پایدار برای هواپیماها و ورود کامل این صنعت به بازار تبادل انتشار مخالفت نکرده، اما خواستار «اجرای رقابتمحور و منصفانه» این سیاستهاست.
سه شرکت دیگر از ارائه نظر رسمی خودداری کردهاند.
عقبگرد کمیسیون اروپا در پی انتخابات ۲۰۲۴
پس از انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۴ و قدرتگیری جناح راست افراطی، کمیسیون جدید اروپا از ماه دسامبر تمرکز خود را از «توافق سبز» به «رقابتپذیری» منتقل کرده است. این چرخش، به باور گروههای زیستمحیطی، بهانهای برای کاهش مقررات و تسهیل آلودگیهای صنعتی است.
این گزارش نشانهای روشن از دگرگونی در رفتار شرکتهای اروپایی است؛ دگرگونیای که میتواند مسیر قانونگذاری اقلیمی را هم تغییر دهد. اگر این روند ادامه یابد، شاید دیگر روایت قدیمی «محیطزیست در برابر اقتصاد» جای خود را به همکاری بخش خصوصی برای نجات زمین بدهد.
