کشورهای عضو اتحادیه اروپا با تصویب نهایی بسته «Omnibus I» دامنه شمول مقررات کلیدی گزارشدهی پایداری و مسئولیتپذیری زنجیره تأمین را بهطور چشمگیری کاهش دادند؛ تصمیمی که حدود ۹۰ درصد شرکتها را از الزامات جدید خارج میکند.
شورای اتحادیه اروپا روز سهشنبه با رأی مثبت به بسته موسوم به «Omnibus I» آخرین گام تقنینی برای اصلاح و کاهش دامنه مقررات پایداری شرکتها را برداشت. این تصمیم پس از تأیید قبلی پارلمان اروپا، مسیر اجرای نسخه تعدیلشده دستورالعملهای «گزارشدهی پایداری شرکتی» و «دقت لازم در پایداری شرکتی» را هموار کرد.
بر اساس این توافق، دامنه شمول «دستورالعمل گزارشدهی پایداری شرکتی» یا CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) بهطور قابل توجهی محدود شده است. در حالیکه آستانه قبلی شامل شرکتهای دارای بیش از ۲۵۰ کارمند بود، اکنون این سقف به بیش از یکهزار کارمند افزایش یافته و علاوه بر آن، شرکتهایی با درآمد سالانه کمتر از ۴۵۰ میلیون یورو نیز از شمول مقررات خارج شدهاند. برآورد میشود با این تغییرات، حدود ۹۰ درصد شرکتها دیگر مشمول الزامات گزارشدهی پایداری نباشند.
اصلاحات در «دستورالعمل دقت لازم در پایداری شرکتی» یا CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) حتی گستردهتر بوده است. طبق توافق جدید، تنها شرکتهایی با بیش از ۵ هزار کارمند و درآمد سالانه بالاتر از ۱.۵ میلیارد یورو مشمول الزامات دقت لازم در حوزههای محیطزیستی و حقوق بشری خواهند بود. این افزایش آستانه، بخش عمدهای از شرکتهای اروپایی را از چارچوب مسئولیتپذیری زنجیره تأمین خارج میکند.
در نسخه نهایی توافق، برخی تعهدات کلیدی نیز حذف یا تضعیف شدهاند؛ از جمله الزام شرکتها به تدوین «برنامه گذار اقلیمی» ذیل CSDDD کنار گذاشته شده است. همچنین رژیم مسئولیت مدنی یکپارچه در سطح اتحادیه اروپا حذف و سقف جریمهها به حداکثر ۳ درصد از درآمد جهانی شرکتها محدود شده است. اجرای مقررات CSDDD نیز یک سال به تعویق افتاده و شرکتهای مشمول باید از ژوئیه ۲۰۲۹ الزامات را رعایت کنند.
همسو با پیشنهاد اولیه کمیسیون اروپا، محدودیتهایی نیز برای میزان اطلاعات قابل مطالبه از شرکتهای کوچکتر در زنجیره تأمین اعمال شده است. شرکتهای دارای کمتر از هزار کارمند میتوانند از ارائه اطلاعات فراتر از استاندارد داوطلبانه گزارشدهی پایداری برای بنگاههای کوچک و متوسط (VSME) خودداری کنند. همچنین شرکتهای مشمول CSDDD ملزم شدهاند عمدتاً به اطلاعات «معقولاً در دسترس» اتکا کنند و از درخواست نظاممند اطلاعات اضافی از بازیگران کوچک زنجیره ارزش پرهیز کنند.
شورای اتحادیه اروپا در بیانیه خود تأکید کرده است که این بسته با هدف «کاهش پیچیدگی، حذف موانع غیرضروری، کاهش بروکراسی و افزایش انعطافپذیری» طراحی شده و میتواند رقابتپذیری اتحادیه را در شرایط ژئوپلیتیکی متغیر تقویت کند. مقامات اروپایی نیز این اصلاحات را گامی در جهت متوازنسازی اهداف پایداری با ملاحظات اقتصادی و توان رقابتی شرکتها توصیف کردهاند.
با تأیید نهایی دو نهاد قانونگذار، متن اصلاحشده در روزهای آینده در روزنامه رسمی اتحادیه اروپا منتشر و ۲۰ روز پس از انتشار لازمالاجرا خواهد شد؛ تحولی که میتواند مسیر سیاستگذاری پایداری در اروپا را وارد مرحلهای تازه کند.
