نتایج یک مطالعه گسترده که در کنفرانس علمی «هفته گوارش اروپا ۲۰۲۵» در شهر برلین آلمان ارائه شد، نشان میدهد مصرف مداوم نوشابههای رژیمی، برخلاف تصور عمومی، ممکن است خطر ابتلا به نوعی از بیماری کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهد. پژوهشگران در این مطالعه هشدار دادهاند که حتی مقادیر اندک از این نوشیدنیها نیز میتواند اثرات منفی قابلتوجهی بر سلامت کبد داشته باشد.
در این پژوهش که به سرپرستی دکتر «لیه لیو» از دانشگاه پکن انجام شده، دادههای هزاران شرکتکننده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد مصرف روزانه ۹ اونس (حدود ۲۶۵ میلیلیتر) نوشیدنی شیرین حاوی قند، خطر ابتلا به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) را تا ۵۰ درصد افزایش میدهد؛ اما نوشیدن همان مقدار از نوشابههای رژیمی (بدون قند یا کمقند) خطر را تا ۶۰ درصد بالا میبرد.
این یافتهها، باور عمومی مبنی بر «بیضرر بودن نوشابههای رژیمی» را به چالش کشیده است. دکتر لیو در بیانیهای رسمی اعلام کرد:
«مطالعه ما نشان میدهد نوشیدنیهای کمقند یا بدون قند نیز میتوانند در بروز بیماری MASLD نقش داشته باشند، حتی اگر تنها یک قوطی در روز مصرف شوند. این ارتباط از نظر آماری معنادار و نگرانکننده است.»
براساس این گزارش، بیماری MASLD پیشتر با عنوان «کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)» شناخته میشد. این بیماری بهدلیل تجمع چربی در بافت کبد ایجاد میشود و میتواند در صورت عدم درمان، منجر به التهاب شدید، زردی پوست، خستگی مزمن و حتی نارسایی کبد شود. پزشکان تأکید دارند که این بیماری امروزه یکی از شایعترین اختلالات مزمن کبدی در جهان است.
به گفته کارشناسان حاضر در کنفرانس، تغییرات در ترکیب میکروبی روده و افزایش مقاومت به انسولین از جمله مکانیزمهای احتمالی هستند که مصرف نوشابههای رژیمی را به افزایش خطر MASLD مرتبط میسازند.
طبق آمارهای ارائهشده، در جهان حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد بزرگسالان به درجاتی از کبد چرب مبتلا هستند و روند شیوع آن در دهه اخیر افزایش یافته است. متخصصان هشدار میدهند که گرایش روزافزون مردم به نوشابههای رژیمی، بهویژه در میان جوانان و افرادی که رژیم لاغری دارند، میتواند به بحرانی تازه در سلامت عمومی منجر شود.
دکتر لیو در پایان سخنان خود توصیه کرد:
«تفاوت قابلتوجهی میان نوشابههای معمولی و رژیمی از نظر خطر ابتلا به MASLD مشاهده نشد؛ بنابراین بهترین گزینه برای حفظ سلامت کبد، نوشیدن آب یا نوشیدنیهای طبیعی کمقند مانند آبمیوههای رقیقشده است.»
به گفته متخصصان، درمان بیماری MASLD در مراحل اولیه امکانپذیر است. کاهش وزن، فعالیت بدنی منظم، کنترل دیابت و اصلاح رژیم غذایی بهویژه با الگوهایی مانند رژیم مدیترانهای از مهمترین راهکارهای پیشگیری و درمان این بیماری به شمار میروند.
