دوشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴
نینا لاخانی – گاردین | ترجمه اختصاصی تحریریه اکو اسکوپ
طبق گزارشی جدید، تغییرات اقلیمی در حال تهدید جدی آینده موز، محبوبترین میوه جهان است. پژوهشها نشان میدهد تا سال ۲۰۸۰، نزدیک به دو سوم از مناطق موزخیز در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب دیگر برای کشت این محصول مناسب نخواهند بود.
در گزارش تازهی موسسه خیریه «کریستین اید» با عنوان “در مسیر نابودی: چگونه تغییرات اقلیمی محبوبترین میوه جهان را تهدید میکند” آمده است که افزایش دما، بروز پدیدههای جوی شدید و گسترش آفات مرتبط با تغییرات اقلیمی باعث کاهش شدید بازدهی در کشورهایی مانند گواتمالا، کاستاریکا و کلمبیا شده و معیشت جوامع روستایی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
اهمیت جهانی موز در تأمین امنیت غذایی
موز نه تنها پرمصرفترین میوه در جهان، بلکه پس از گندم، برنج و ذرت، چهارمین محصول غذایی مهم دنیا به شمار میرود. در حال حاضر، حدود ۸۰ درصد موز تولیدشده در جهان برای مصرف داخلی است و بیش از ۴۰۰ میلیون نفر بین ۱۵ تا ۲۷ درصد از کالری روزانه خود را از موز دریافت میکنند.
با این حال، این میوه پرمصرف اکنون در معرض نابودی قرار دارد؛ آن هم در حالی که کشورهایی که بیشترین تولید موز را دارند، کمترین سهم را در انتشار گازهای گلخانهای داشتهاند.
آمریکای لاتین، صادرکننده اصلی و منطقهای آسیبپذیر
حدود ۸۰ درصد صادرات جهانی موز که در قفسههای سوپرمارکتها عرضه میشود، از آمریکای لاتین و حوزه کارائیب تأمین میشود؛ منطقهای که بیش از دیگر مناطق در معرض بلایای جوی و فاجعههای تدریجی اقلیمی قرار دارد.
شرایط ناپایدار اقلیمی، بارشهای نامنظم، طوفانهای شدید و گرمای بیسابقه، کشت این میوه حساس را با خطر جدی مواجه کرده است. موز، بهویژه نوع کاوندیش، تنها در محدوده دمایی ۱۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد و در شرایط آبیاری متعادل رشد مناسبی دارد. بارش بیش از حد یا طوفان میتواند برگهای گیاه را نابود کند و فتوسنتز را مختل سازد.
تنوع ژنتیکی پایین؛ پاشنه آشیل موز
با وجود وجود صدها گونه موز در جهان، نوع کاوندیش بیشترین سهم را در صادرات دارد، چراکه توسط شرکتهای بزرگ برای طعم مناسب، مقاومت بالا و بازدهی زیاد انتخاب شده است. با این حال، همین یکنواختی ژنتیکی، موز را در برابر تغییرات اقلیمی بسیار آسیبپذیر کرده است.
بیماریهای قارچی از جمله «قارچ برگ سیاه» و «فوزاریوم تیآر۴» نیز با گرما و رطوبت تشدید میشوند. قارچ برگ سیاه تا ۸۰ درصد ظرفیت فتوسنتز گیاه را از بین میبرد.
روایت کشاورزان؛ صدای آسیبدیدگان خاموش
آرولیا پاپ خو، کشاورز ۵۳ ساله گواتمالایی به پژوهشگران کریستین اید گفت:
«تغییرات اقلیمی محصولات ما را نابود کرده. این یعنی هیچ درآمدی نداریم چون چیزی برای فروش باقی نمیماند. مزارع من دارند از بین میروند. آنچه رخ داده، نابودی مطلق است.»
درخواست برای عدالت اقلیمی
سازمان کریستین اید از کشورهای ثروتمند و آلاینده خواسته تا فوراً به استفاده از سوختهای فسیلی پایان دهند و تعهدات خود برای تأمین مالی سازگاری اقلیمی در جوامع آسیبپذیر را اجرا کنند.
اوُسای اوجیگو، مدیر سیاستگذاری و کمپینهای کریستین اید گفت:
«موز تنها میوه محبوب جهانی نیست، بلکه منبع حیاتی تغذیه میلیونها نفر است. باید از خواب غفلت بیدار شویم و به خطراتی که تغییرات اقلیمی متوجه این محصول حیاتی کرده، توجه کنیم. زندگی و معیشت کسانی که کمترین نقش را در بحران اقلیمی داشتهاند، اکنون در معرض نابودی است.»
