سازمان بهداشت جهانی با هشدار نسبت به کاهش بیسابقه منابع بشردوستانه، درخواست نزدیک به یک میلیارد دلار بودجه برای پاسخ به بحرانهای انسانی و درگیریها در سال ۲۰۲۶ را بهصورت رسمی اعلام کرد.
سازمان بهداشت جهانی روز سهشنبه از درخواست جهانی خود برای سال ۲۰۲۶ رونمایی کرد؛ درخواستی که هدف آن تأمین نزدیک به یک میلیارد دلار بودجه بهمنظور تضمین دسترسی میلیونها نفر درگیر بحرانهای انسانی و منازعات مسلحانه به خدمات حیاتی سلامت است. تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در مراسم اعلام این درخواست در ژنو گفت این فراخوان صرفاً تأمین خدمات درمانی نیست، بلکه تلاشی برای بازگرداندن اعتماد و اطمینان به مردمی است که درگیر جنگ، آوارگی و بلایای انسانی هستند و نباید احساس کنند جهان آنها را رها کرده است.
این درخواست جهانی در حالی مطرح میشود که سازمان بهداشت جهانی قصد دارد به ۳۶ وضعیت اضطراری در سراسر جهان پاسخ دهد که ۱۴ مورد از آنها در بالاترین سطح بحران یا درجه سه قرار دارند و نیازمند بیشترین سطح مداخله سازمانی هستند. این وضعیتها در شرایطی رخ میدهند که تأمین مالی سلامت و کمکهای بشردوستانه با شدیدترین افت خود در یک دهه اخیر مواجه شده است.
مدیرکل سازمان بهداشت جهانی با اشاره به شکاف عمیق میان هزینههای نظامی و سرمایهگذاری در سلامت گفت حدود ۲۵۰ میلیون نفر در جهان در بحرانهایی زندگی میکنند که امنیت، سرپناه و دسترسی به خدمات درمانی را از آنها سلب کرده، در حالی که هزینههای دفاعی جهانی از مرز ۲.۵ تریلیون دلار در سال فراتر رفته است. سازمان جهانی بهداشت تأکید میکند که منابع درخواستی امکان تداوم خدمات نجاتبخش در شدیدترین بحرانها را فراهم میکند و همزمان به ایجاد ثبات اجتماعی و حرکت بهسوی صلح کمک خواهد کرد.
این نهاد که رهبری پاسخ سلامت در شرایط بشردوستانه را بر عهده دارد، فعالیت بیش از ۱۵۰۰ شریک را در ۲۴ بستر بحرانی هماهنگ میکند و بر نقش محوری دولتهای ملی و شرکای محلی در اجرای مداخلات اضطراری تأکید دارد. به گفته مدیرکل سازمان بهداشت جهانی، این درخواست یک اقدام خیریه نیست، بلکه سرمایهگذاری راهبردی در سلامت و امنیت جهانی محسوب میشود، زیرا دسترسی به مراقبتهای بهداشتی موجب بازگشت کرامت انسانی، تثبیت جوامع و ایجاد مسیرهای بازیابی و بازسازی میشود. این فراخوان در شرایطی منتشر شده که فشارهای همزمان ناشی از تداوم درگیریهای طولانیمدت، تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی و تکرار شیوع بیماریهای عفونی، نیاز به حمایتهای اضطراری سلامت را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
اولویتهای اصلی پاسخ اضطراری سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۶ شامل کشورها و مناطق بحرانزدهای مانند افغانستان، جمهوری دموکراتیک کنگو، هائیتی، میانمار، سرزمینهای اشغالی فلسطین، سومالی، سودان جنوبی، سودان، سوریه، اوکراین و یمن خواهد بود و همزمان مقابله با شیوع بیماریهایی مانند وبا و امپاکس نیز در دستور کار قرار دارد. سازمان جهانی بهداشت هشدار داده است که کاهش منابع مالی، این نهاد و سایر شرکای بشردوستانه را ناچار به انتخابهای دشوار کرده و تمرکز فعالیتها به ناگزیر بر مداخلات حیاتی محدود شده است.
این مداخلات شامل فعال نگه داشتن مراکز درمانی ضروری، تأمین دارو و تجهیزات پزشکی اضطراری، ارائه خدمات درمانی و تروما، پیشگیری و پاسخ به شیوع بیماریها، احیای واکسیناسیونهای معمول و تضمین دسترسی به خدمات سلامت جنسی، باروری، مادران و کودکان در مناطق شکننده و درگیر منازعه است. بر اساس اعلام این سازمان، سرمایهگذاری زودهنگام و قابل پیشبینی امکان واکنش سریع به بحرانهای نوظهور را فراهم میکند و از افزایش مرگومیر، گسترش بیماریها و تبدیل خطرات سلامت به بحرانهای بزرگتر انسانی و امنیتی با هزینههای انسانی و مالی بهمراتب سنگینتر جلوگیری میکند.
در سال ۲۰۲۵، سازمان بهداشت جهانی و شرکای آن با استفاده از منابع تأمینشده از طریق درخواست اضطراری سالانه، از ۳۰ میلیون نفر حمایت کردند که این اقدامات به واکسیناسیون نجاتبخش ۵.۳ میلیون کودک، انجام ۵۳ میلیون ویزیت درمانی، پشتیبانی از بیش از ۸۰۰۰ مرکز سلامت و استقرار ۱۳۷۰ درمانگاه سیار منجر شد. با این حال، کاهش منابع بشردوستانه در سال گذشته باعث شد سطح تأمین مالی به کمتر از میزان سال ۲۰۱۶ برسد و سازمان بهداشت جهانی و شرکایش تنها بتوانند به یکسوم از ۸۱ میلیون نفری که در ابتدا برای دریافت خدمات سلامت هدفگذاری شده بودند دسترسی پیدا کنند.
