استان بریتیشکلمبیا در تازهترین «گزارش پاسخگویی تغییر اقلیم ۲۰۲۵» از یک پیام دوگانه پرده برمیدارد: از یکسو نشانههای اولیه کاهش انتشار گازهای گلخانهای دیده میشود، اما از سوی دیگر مجموع سیاستهای فعلی، استان را در مسیر دستیابی به هدف ۲۰۳۰ قرار نمیدهد. این گزارش با اتکا به دادههای قطعی تا سال ۲۰۲۳ و مدلسازیهای انرژی–اقتصاد تا ۲۰۳۰، تصویری از پیشرفتها، شکافها و ریسکهای پیشِرو ارائه میکند.
تصویر کلی: کاهش واقعی آغاز شده، ولی مسیر هدفگذاری هنوز بسته نیست
طبق دادههای موجود (که معمولاً با تأخیر ۱۶ تا ۲۴ ماهه نهایی میشوند)، انتشار ناخالص گازهای گلخانهای در سال ۲۰۲۳ معادل ۶۱.۱ میلیون تن CO₂e و انتشار خالص ۵۹.۲ میلیون تن CO₂e بوده است. این یعنی نسبت به ۲۰۲۲ حدود ۳٪ کاهش ناخالص رخ داده و نسبت به سال پایه ۲۰۰۷ نیز ۶٪ کاهش ناخالص ثبت شده است. همزمان، شدت انتشار نسبت به تولید ناخالص داخلی و نیز سرانه انتشار نیز کاهش معنیداری داشتهاند (۵.۷٪ افت شدت اقتصادی و ۷٪ افت سرانه در ۲۰۲۳ نسبت به ۲۰۲۲).
اما گزارش صریحاً تأکید میکند که با وجود اثرگذاری CleanBC در پایین آوردن انتشار نسبت به سناریوی بدون سیاست، بسته سیاستی فعلی برای رسیدن به اهداف ۲۰۳۰ کافی نیست.
اهداف قانونی: خط کش اندازهگیری عملکرد دولت
بریتیشکلمبیا با تکیه بر «قانون پاسخگویی تغییر اقلیم» اهداف کاهش را بر مبنای سال ۲۰۰۷ تعیین کرده است:
- ۱۶٪ کاهش تا ۲۰۲۵
- ۴۰٪ کاهش تا ۲۰۳۰
- ۶۰٪ کاهش تا ۲۰۴۰
- ۸۰٪ کاهش تا ۲۰۵۰
شکاف بزرگ ۲۰۳۰: اعداد مدلسازی چه میگویند؟
گزارش برای آینده دو مسیر مدل میسازد:
- سناریوی سیاستهای اجراشده (تمام اقدامات تا ۱ ژوئن ۲۰۲۵)
- سناریوی سیاستهای تعریفشده (علاوه بر اجراشدهها، برخی سیاستهای در حال توسعه که قابل مدلسازیاند)
نتیجه کلیدی:
- با سیاستهای اجراشده، کاهش انتشار تا ۲۰۳۰ حدود ۱۴٪ نسبت به ۲۰۰۷ برآورد میشود (معادل تنها ۳۵٪ از کاهش لازم برای هدف ۲۰۳۰).
- با سیاستهای تعریفشده هم تفاوت چشمگیر نیست: ۱۵٪ کاهش (حدود ۳۷٪ از مسیر)؛
- برای رسیدن به هدف ۲۰۳۰، به کاهش ۱۶.۴ تا ۱۶.۹ میلیون تن CO₂e بیشتر نیاز است.
این یعنی «پیشرفت» وجود دارد، اما نه با سرعتی که خط هدفگذاری را بگیرد.
کدام بخشها گره اصلیاند؟ حملونقل همچنان بزرگترین منبع
بر اساس نمودار سهمبخشی «میزان انتشار در سال ۲۰۲۳ به تفکیک بخش»:
- حملونقل ۴۱٪ (۲۴.۸ MtCO₂e) – بزرگترین سهم
- سایر صنایع ۲۱٪
- نفت و گاز ۱۹٪
- ساختمانها و جوامع ۱۹٪
و مهمتر از سهم فعلی، روند نسبت به ۲۰۰۷ است:
- حملونقل: +۷٪ (افزایش نسبت به سال پایه) در حالیکه هدف بخشی ۲۰۳۰ کاهش ۲۷٪ تا ۳۲٪ است.
- ساختمانها و جوامع: -۱۱٪
- سایر صنایع: -۷٪
- نفت و گاز: -۲۲٪
به زبان ساده: اگرچه برخی بخشها کاهش داشتهاند، حملونقل هنوز مسیر را از هدف اصلی دور میکند؛ حتی با وجود رشد خودروهای برقی و سوختهای تجدیدپذیر.
نقاط روشن: برق پاک، سوختهای تجدیدپذیر، و افت متان
گزارش چند «موفقیت قابل اندازهگیری» را برجسته میکند:
۱) انرژی پاک: Site C و برنامه اقدام برق پاک
سد برقآبی Site C در آگوست ۲۰۲۵ کاملاً عملیاتی شده و بناست برق لازم برای نزدیک به ۵۰۰ هزار خانه یا ۱.۷ میلیون خودروی برقی در سال را تأمین کند. همچنین «برنامه اقدام برق پاک» هدفگذاری کرده از طریق فراخوان دوم تأمین برق، تا سقف ۵۰۰۰ گیگاواتساعت در سال انرژی پاک جدید جذب شود.
۲) سوختهای تجدیدپذیر: جهش تولید داخل
تولید سوخت تجدیدپذیر در BC در ۲۰۲۴ به ۲۴۵ میلیون لیتر رسیده که ۱۵۴٪ رشد نسبت به ۲۰۲۳ را نشان میدهد. سهم تجدیدپذیر در دیزل نیز رشد قابل توجهی داشته است.
۳) صنعت و نفتوگاز: افت متان جلوتر از موعد
در بخش نفت و گاز، انتشار متان در ۲۰۲۳ نسبت به ۲۰۱۴ حدود ۴۸٪ کاهش یافته و هدف ۲۰۲۵ «دو سال زودتر» محقق شده است.
سوی دیگر سکه: آتشسوزیهای جنگلی و «انتشارِ خارج از حساب رسمی»
یکی از هشداردهندهترین بخشهای گزارش، موضوع آتشسوزیهاست. اگرچه طبق استانداردهای بینالمللی، انتشار ناشی از آتشسوزیهای جنگلی معمولاً در «مجموع موجودی رسمی انتشار» حساب نمیشود، اما گزارش برای نشان دادن بزرگی مسئله میگوید:
- در سالهای بد (مثل ۲۰۱۷، ۲۰۱۸، ۲۰۲۱) انتشار آتشسوزی چند برابر کل انتشار بخشهای اصلی باشد؛
- و در ۲۰۲۳ انتشار ناشی از آتشسوزی در بریتیشکلمبیا شش برابر کل انتشار موجودی رسمی همان سال بوده است.
این گزاره یک پیام روشن دارد: حتی اگر کاهشهای بخشی اتفاق بیفتد، ریسکهای اقلیمی میتوانند دستاوردها را از نظر اثرگذاری واقعی خنثی یا کماثر کنند—پس سیاست فقط «کاهش انتشار» نیست، «تابآوری» هم هست.
پول کجا میرود؟ تصویر سرمایهگذاری دولت
دولت گزارش میدهد:
- ۸۱۷ میلیون دلار هزینههای مرتبط با اقلیم در ۲۰۲۴/۲۵
- و پیشبینی ۵۹۰ میلیون دلار برای ۲۰۲۵/۲۶
این هزینهها هم «کاهش انتشار» (صنعت، ساختمان، حملونقل، دولت) و هم «سازگاری و آمادگی» (تابآوری در برابر مخاطرات، برنامههای حمایتی) را پوشش میدهد.
جمعبندی تحلیلی: سه برداشت کلیدی از گزارش
- بریتیشکلمبیا وارد فاز کاهش واقعی شده (نشانهها در دادههای موجودی انتشار ۲۰۲۳ دیده میشود)، اما فاصله تا مسیر ۲۰۳۰ هنوز بزرگ است.
- حملونقل گلوگاه اصلی است: با وجود رشد خودروهای برقی و شبکه شارژ، رشد تقاضا و سفر و بخش بار (سنگین) همچنان فشار میآورد.
- ریسکهای اقلیمی—خصوصاً آتشسوزیها—داستان را پیچیدهتر میکنند.
