استراتژی اقلیمی اسپانیا؛ از کاهش ۳۹ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای تا انقلاب هیدروژنی

گزارش جدید «خدمات پژوهشی پارلمان اروپا» (EPRS) نشان می‌دهد اسپانیا با دستیابی به کاهش ۳۹.۳ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳، بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد. این کشور با سرمایه‌گذاری‌های گسترده در انرژی‌های تجدیدپذیر و هیدروژن سبز، به دنبال تحقق بی‌طرفی کربنی تا سال ۲۰۵۰ است.

به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، اسپانیا که در سال ۲۰۲۳ معادل ۸.۲ درصد از انتشار خالص گازهای گلخانه‌ای اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده بود، موفق شده طی ۱۸ سال گذشته انتشار خود را به میزان چشمگیری کاهش دهد. این دستاوردها در چارچوب قانون تغییرات اقلیمی و گذار انرژی (مصوب ۲۰۲۱) و برنامه ملی انرژی و اقلیم (NECP) به دست آمده است.

کاهش چشمگیر در بخش انرژی و صنعت

بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳، انتشار در صنایع انرژی ۶۹ درصد و در صنعت و ساختمان ۵۲ درصد کاهش یافته است. سرانه انتشار اسپانیا نیز با افت ۴۱ درصدی به ۶.۱ تن معادل CO₂ رسیده که پایین‌تر از میانگین اتحادیه (۷.۲ تن) است.

سرمایه‌گذاری سبز در چارچوب طرح احیا

اسپانیا در قالب برنامه ملی احیا و تاب‌آوری (NRRP)، معادل ۱۶۳ میلیارد یورو از صندوق بازیابی اروپا دریافت می‌کند که حدود ۴۰ درصد آن به گذار سبز اختصاص یافته است. بیش از ۶۵ میلیارد یورو صرف پروژه‌هایی همچون انرژی‌های نو، زیرساخت‌های سبز، اقتصاد چرخشی و بهینه‌سازی مصرف انرژی خواهد شد.

انرژی‌های تجدیدپذیر و هیدروژن

در سال ۲۰۲۳ انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از ۵۰ درصد برق اسپانیا را تأمین کردند. بر اساس برنامه به‌روزرسانی‌شده NECP، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق تا سال ۲۰۳۰ به ۸۱ درصد و در مصرف نهایی انرژی به ۴۸ درصد خواهد رسید.

اسپانیا اکنون ۲۰ درصد پروژه‌های هیدروژن سبز اروپا را در اختیار دارد و هدف‌گذاری کرده است تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت ۱۲ گیگاوات الکترولایزر ایجاد کند. پروژه H2Med نیز در حال توسعه است تا یک کریدور هیدروژنی میان اسپانیا، پرتغال، فرانسه و آلمان برقرار کند.

چالش‌ها در بخش حمل‌ونقل و کشاورزی

اگرچه بخش انرژی موفقیت چشمگیری داشته، اما حمل‌ونقل با سهم ۳۱ درصدی از کل انتشار در سال ۲۰۲۳، تنها ۱۳ درصد کاهش انتشار نسبت به سال ۲۰۰۵ داشته است. دولت اسپانیا در سال ۲۰۲۴ پیش‌نویس قانون حمل‌ونقل پایدار را ارائه کرده که بر ترویج حمل‌ونقل عمومی، خودروهای برقی و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی تمرکز دارد.

در بخش کشاورزی نیز کاهش انتشار تنها ۳.۷ درصد بوده است. برنامه جدید دولت شامل استفاده از کشاورزی حفاظتی، بهینه‌سازی مصرف کودهای نیتروژنی و بهره‌گیری از زیست‌توده است. با این حال، چالش بزرگ در بخش جذب کربن طبیعی (LULUCF) باقی مانده و اسپانیا برای رسیدن به اهداف ۲۰۳۰ نیازمند استفاده از انعطاف‌پذیری‌های مقرراتی اتحادیه اروپاست.

حوادث اقلیمی و سیاست‌های جدید

در اکتبر ۲۰۲۴ وقوع سیلاب‌های ناگهانی در والنسیا بیش از ۲۰۰ قربانی بر جای گذاشت. این حادثه به‌عنوان نمونه‌ای از شدت‌گیری رخدادهای اقلیمی، دولت را به تصویب قانونی واداشت که به کارگران اجازه می‌دهد در صورت وقوع شرایط جوی شدید، تا ۴ روز مرخصی با حقوق دریافت کنند.

جمع‌بندی

اسپانیا با عملکردی فراتر از میانگین اتحادیه اروپا در کاهش انتشار، اکنون بر انرژی‌های تجدیدپذیر، هیدروژن سبز و اصلاح بخش‌های پرچالش حمل‌ونقل و کشاورزی تمرکز کرده است. این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۵۰ به بی‌طرفی کربنی دست یابد و در مسیر گذار سبز به یکی از رهبران اروپایی بدل شود.