نکات کلیدی:
- کمیسیون اروپا برای ۲۰ کشور عضو اتحادیه اروپا نامه اخطار رسمی ارسال کرده است.
- این کشورها هنوز اجرای دستورالعمل جدید مقابله با سبزشویی را در قوانین ملی خود اعلام نکردهاند.
- دستورالعمل ECGT ادعاهای محیطزیستی کلی و تأییدنشده مانند «دوستدار محیطزیست» و «زیستتخریبپذیر» را محدود میکند.
- مقررات جدید استفاده از برچسبهای پایداری را فقط در صورت اتکا به نظامهای رسمی گواهینامه یا مراجع عمومی مجاز میداند.
- کشورهای مشمول اخطار دو ماه فرصت دارند پاسخ دهند و فرایند انتقال دستورالعمل به قوانین ملی را تکمیل کنند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، کمیسیون اروپا اعلام کرد برای ۲۰ کشور عضو اتحادیه اروپا نامه اخطار رسمی ارسال کرده و فرایند رسیدگی به تخلف را به دلیل اعلامنکردن اجرای دستورالعمل جدید مقابله با سبزشویی در قوانین ملی این کشورها آغاز کرده است.
این دستورالعمل که با عنوان «توانمندسازی مصرفکنندگان برای گذار سبز» یا ECGT شناخته میشود، در سال ۲۰۲۴ از سوی قانونگذاران اروپایی تصویب شد. هدف اصلی آن، حفاظت از مصرفکنندگان در برابر ادعاهای محیطزیستی گمراهکننده و دیگر رویههای سبزشویی است؛ از جمله ممنوعیت استفاده از ادعاهای کلی و تأییدنشده مانند «دوستدار محیطزیست» یا «زیستتخریبپذیر» و همچنین ادعاهایی که بر پایه طرحهای جبران انتشار کربن مطرح میشوند.
این قانون، دو دستورالعمل موجود اتحادیه اروپا در حوزه حمایت از مصرفکنندگان را اصلاح کرده است؛ از جمله «دستورالعمل رویههای تجاری ناعادلانه» و «دستورالعمل حقوق مصرفکننده». با این اصلاحات، موضوعات مرتبط با گذار سبز و اقتصاد چرخشی نیز در چارچوب حمایت از مصرفکنندگان قرار گرفتهاند.
کمیسیون اروپا هنگام پیشنهاد این اصلاحات اعلام کرده بود مطالعات انجامشده نشان میدهد بیش از نیمی از ادعاهای سبز شرکتها در اتحادیه اروپا مبهم یا گمراهکننده است و ۴۰ درصد این ادعاها نیز به طور کامل فاقد پشتوانه و مستندات کافی هستند.
شفافسازی ادعاهای سبز شرکتها
از مهمترین بخشهای این دستورالعمل، شفافتر کردن برچسبهای محصولات است. بر اساس مقررات جدید، استفاده از ادعاهای محیطزیستی کلی بدون ارائه شواهد معتبر ممنوع میشود. همچنین برچسبهای پایداری فقط در صورتی قابل استفاده خواهند بود که بر پایه نظامهای رسمی گواهینامه صادر شده باشند یا از سوی نهادهای عمومی ایجاد شده باشند.
این مقررات میتواند بر نحوه بازاریابی محصولات در اتحادیه اروپا تأثیر جدی بگذارد؛ زیرا شرکتها دیگر نمیتوانند بدون ارائه مستندات قابل اتکا، محصولات خود را سبز، پایدار یا سازگار با محیطزیست معرفی کنند.
تأکید بر دوام، تعمیرپذیری و حقوق مصرفکننده
دستورالعمل جدید تنها به ادعاهای محیطزیستی محدود نیست و بخشی از آن بر دوام محصولات تمرکز دارد. بر اساس این مقررات، اطلاعات مربوط به ضمانت کالا باید برای مصرفکننده روشنتر و قابل مشاهدهتر باشد.
همچنین قرار است یک برچسب هماهنگ در سطح اتحادیه اروپا ایجاد شود تا کالاهایی که دوره ضمانت طولانیتری دارند، بهتر در معرض دید مصرفکنندگان قرار گیرند. این اقدام با هدف تقویت انتخاب آگاهانه مصرفکنندگان و حمایت از کالاهای بادوامتر انجام میشود.
در همین چارچوب، ادعاهای بیپایه درباره دوام کالاها، تشویق مصرفکنندگان به تعویض زودتر از موعد کالاهای مصرفی و معرفی کالاها به عنوان محصولات قابل تعمیر در شرایطی که در عمل چنین قابلیتی ندارند، ممنوع خواهد شد.
مهلت قانونی کشورهای عضو
مهلت کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای انتقال دستورالعمل ECGT به قوانین ملی، ۲۷ مارس ۲۰۲۶ تعیین شده بود. قرار است این دستورالعمل از سپتامبر ۲۰۲۶ وارد مرحله اجرا شود. با این حال، کمیسیون اروپا اعلام کرده است هنوز از ۲۰ کشور عضو میخواهد این دستورالعمل را در قوانین ملی خود اجرا کنند.
کشورهایی که نامه اخطار رسمی دریافت کردهاند شامل بلژیک، بلغارستان، جمهوری چک، استونی، یونان، اسپانیا، فرانسه، کرواسی، قبرس، لتونی، لوکزامبورگ، مجارستان، مالت، هلند، اتریش، لهستان، پرتغال، اسلوونی، فنلاند و سوئد هستند.
احتمال ارجاع پرونده به دیوان دادگستری اروپا
بر اساس فرایند رسیدگی به تخلفات در اتحادیه اروپا، کمیسیون اروپا میتواند علیه کشورهای عضوی که قوانین اتحادیه را اجرا نمیکنند، اقدام حقوقی انجام دهد. این فرایند با ارسال نامه اخطار رسمی آغاز میشود.
در مرحله بعد، اگر کشور عضو اقدام لازم را انجام ندهد، کمیسیون میتواند «نظر مستدل» صادر کند که در واقع درخواست رسمی برای پایبندی به قانون است. در صورت ادامه تخلف، پرونده ممکن است به دیوان دادگستری اتحادیه اروپا ارجاع شود و کمیسیون از دادگاه درخواست اعمال جریمه کند.
پس از ارسال نامههای اخطار، این ۲۰ کشور دو ماه فرصت دارند پاسخ دهند و انتقال دستورالعمل به قوانین ملی خود را تکمیل کنند. در غیر این صورت، کمیسیون اروپا میتواند مرحله بعدی فرایند حقوقی را آغاز کند.
کمیسیون اروپا در بیانیه خود اعلام کرد این دستورالعمل «قابلیت اتکا و شفافیت ادعاهای سبز و برچسبهای پایداری را بهبود میبخشد، کسبوکارها را به اتخاذ رویههای پایدارتر تشویق میکند و از فرسودگی زودهنگام کالاها و سبزشویی جلوگیری میکند.»
این نهاد همچنین تأکید کرد مقررات جدید تضمین میکند خریداران به اطلاعات بهتر درباره دوام و تعمیرپذیری محصولات و همچنین حقوق قانونی خود در زمینه ضمانت کالا دسترسی داشته باشند.
