نویسنده: گری فولر | گاردین | جمعه ۳۰ مه ۲۰۲۵ | ساعت ۶:۰۰ به وقت بریتانیا
پژوهشگران سیستمی طراحی کردهاند که تأثیرات آتشسوزیهای مناطق مرتفع (moorland) را شناسایی و اندازهگیری میکند؛ سامانهای که بخشی از پاسخ به پیشنهادهای دولت بریتانیا در مورد سوزاندن بوتههای خلنگ و علفزار در انگلستان خواهد بود.
دکتر ماریا وال مارتین از دانشگاه شفیلد، یکی از سه دانشگاه مشارکتکننده در این پروژه، توضیح داد:
«من پیشتر تأثیرات دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی در غرب آمریکا را مطالعه کردهام و زمانی که در کلرادو زندگی و کار میکردم، بهصورت مستقیم هشدارهای کیفیت هوا را تجربه کرده بودم. اما هرگز انتظار نداشتم چنین شرایطی را در بریتانیا نیز ببینم.»
این تصور در تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۳ تغییر کرد، زمانی که دود ناشی از سوزاندن برنامهریزیشده در منطقه پیک دیستریکت، تمام شهر شفیلد را در بر گرفت. تمامی اعضای تیم تحقیقاتی در شفیلد مستقر هستند و همگی این رویداد را از نزدیک تجربه کردند.
دود به مدت حدود شش ساعت در شهر باقی ماند. منبع آن آتشسوزیهای مدیریتشده برای اهدافی چون پرورش پرندگان شکار بود. در این بازه، میزان آلودگی ذرات معلق در شفیلد به بالاترین حد خود در طی هشت ماه رسید، اما از روستاهای نزدیکتر به آتشسوزی، هیچ دادهای در دست نبود.
تیم پژوهشی برای فصل سوزاندن سال ۲۰۲۴ سامانهای آزمایشی به نام FireUp راهاندازی کرد. این سامانه دادههای ماهوارهای را با ۱۰ حسگر زمینی در بخشی از پارک ملی پیک دیستریکت ترکیب میکند.
وال مارتین افزود:
«تصاویر ماهوارهای میتوانند به ما در تشخیص مکان و زمان سوزاندنها کمک کنند، اما در بریتانیا اغلب به دلیل پوشش ابری یا کوتاه بودن مدت آتشسوزی، این رویدادها ثبت نمیشوند. بنابراین، ما به دادههای زمینی نیز نیاز داریم.»
دکتر ربکا براونلو از دانشگاه شفیلد هالم توضیح داد:
«حسگرهای ما به برق شهری نیاز دارند، به همین دلیل از ساکنان محلی خواستیم تا میزبان این دستگاهها شوند. واکنش بسیار مثبت بود. بسیاری از ساکنان و کارکنان منطقه پیک دیستریکت تمایل داشتند مشارکت کنند. آنها همچنین تجربیات شخصی خود از وقایع دودزا و نگرانیهایشان درباره کیفیت هوا و سلامتشان را با ما در میان گذاشتند.»
دکتر جو گلنتورث نیز گفت:
«در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، یکی از حسگرهای ما افزایش چشمگیری در آلودگی ذرات معلق ثبت کرد. این حسگر در منطقهای مسکونی قرار داشت. همزمان، ساکنان محلی شروع به ارسال عکس از طریق واتساپ کردند. این ترکیب از گزارشهای مردمی و پایش با وضوح بالا به ما امکان داد تا رویدادی کوتاه اما قابلتوجه را ثبت کنیم—رویدادی که احتمالاً در غیر این صورت نادیده گرفته میشد.»
ترکیب دادههای حسگرهای زمینی با تصاویر ماهوارهای از سیستمهای PlanetScope و Sentinel-2 به تیم امکان داد تا محل دقیق آتشسوزیها را شناسایی کنند.
گام بعدی، توسعه یک اپلیکیشن برای آسانتر کردن ثبت آتشسوزیهای طبیعی و برنامهریزیشده توسط ساکنان، بازدیدکنندگان و سازمانها خواهد بود.
وال مارتین تأکید کرد:
«سوزاندن بوتهها در اراضی پیتلند انگلستان باعث انتشار سطوح مضر آلودگی هوا میشود که سیستمهای پایش فعلی قادر به ثبت کامل آن نیستند، و مقررات موجود نیز توانایی کافی برای کنترل آن ندارند. اکنون سیاستگذاران هم ابزار و هم وظیفه لازم را دارند تا به این موضوع دیرینه رسیدگی کنند، تا مدیریت اراضی مرتفع با اولویتهای امروزی در حوزه آبوهوا، سلامت و محیطزیست همخوانی داشته باشد.»
رویکرد بهکار رفته در پروژه FireUp میتواند برای ارزیابی تأثیرات آتشسوزیهای منظرهای در سایر نقاط بریتانیا نیز به کار رود.
پس از بهاری بهطور غیرعادی خشک، بیش از ۳۰ آتشسوزی در مناطق پیک دیستریکت و ساوت پناینز گزارش شده که منجر به ایجاد سیستم هشدار خطر آتش برای بازدیدکنندگان شده است.
در سال ۲۰۱۸، آتشسوزیها در Winter Hill و Saddleworth Moor به مدت هفت هفته ادامه داشتند و مشکلات آلودگی هوا را نه تنها در منچستر بلکه در منطقهای به وسعت بیش از ۶۰ کیلومتر در سنت هلنز، مرزیساید ایجاد کردند—بیش از ۴.۵ میلیون نفر در معرض آلودگی هوا قرار گرفتند که از دستورالعمل روزانه سازمان جهانی بهداشت فراتر رفت. برآورد شد که این آلودگی باعث مرگ زودرس ۱۴ تا ۴۲ نفر شده است.
