بر اساس گزارش تازه سازمان ملل، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴.۹ میلیون کودک پیش از پنجسالگی جان خود را از دست دادهاند؛ آماری که نشاندهنده کند شدن روند بهبود بقا در میان کودکان جهان است.
گزارش جدید «سطوح و روندهای مرگومیر کودکان» که توسط گروه بینسازمانی سازمان ملل منتشر شده، نشان میدهد اگرچه مرگومیر کودکان زیر پنج سال از سال ۲۰۰۰ تاکنون بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته، اما سرعت این روند از سال ۲۰۱۵ به بعد بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است.
طبق این گزارش، از مجموع ۴.۹ میلیون مرگ ثبتشده در سال ۲۰۲۴، حدود ۲.۳ میلیون مورد مربوط به نوزادان بوده است. این موضوع نشان میدهد که پیشرفت در کاهش مرگومیر در زمان تولد و روزهای نخست زندگی بهمراتب کندتر از سایر گروههای سنی بوده است.
کارشناسان سازمان ملل تأکید میکنند که بخش عمده این مرگها قابل پیشگیری است و با مداخلات کمهزینهای مانند واکسیناسیون، تغذیه مناسب و دسترسی به خدمات بهداشتی باکیفیت میتوان از آنها جلوگیری کرد.
در بخش دیگری از گزارش، برای نخستینبار آمار مرگ ناشی از سوءتغذیه حاد شدید منتشر شده که نشان میدهد بیش از ۱۰۰ هزار کودک در سنین یک ماه تا پنج سال مستقیماً بر اثر این عامل جان خود را از دست دادهاند. کشورهایی مانند پاکستان، سومالی و سودان در صدر این آمار قرار دارند.
بیماریهای عفونی همچنان یکی از عوامل اصلی مرگ کودکان هستند و ۹ بیماری عفونی مهم، ۴۳ درصد از مرگهای زیر پنج سال را به خود اختصاص دادهاند. همچنین این مرگها عمدتاً در کشورهایی با شرایط بحرانی مانند چاد، نیجر، جمهوری دموکراتیک کنگو و نیجریه متمرکز است؛ کشورهایی که با چالشهایی چون درگیریهای مسلحانه، شوکهای اقلیمی، مقاومت دارویی و ضعف زیرساختهای درمانی مواجهاند.
از نظر جغرافیایی، بیشترین سهم مرگومیر کودکان مربوط به منطقه آفریقای زیرصحرایی با ۵۸ درصد و سپس آسیای جنوبی با ۲۵ درصد بوده است؛ شکافی که نشاندهنده نابرابری عمیق در دسترسی به خدمات سلامت است.
این گزارش همچنین به مرگ ۲.۱ میلیون کودک، نوجوان و جوان ۵ تا ۲۴ ساله در سال ۲۰۲۴ اشاره دارد. در این گروه سنی، علت مرگها تغییر میکند؛ بهطوری که خودآسیبی مهمترین عامل مرگ در میان دختران نوجوان و تصادفات جادهای عامل اصلی در میان پسران گزارش شده است.
مقامهای سازمان ملل هشدار دادهاند که کاهش منابع مالی توسعهای، برنامههای حیاتی سلامت مادران و کودکان را با فشار جدی مواجه کرده است. به گفته آنها، این روند میتواند دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDGs: مجموعهای از اهداف جهانی برای بهبود رفاه، سلامت و توسعه تا سال ۲۰۳۰) را با چالش جدی روبهرو کند.
در نهایت، این گزارش تأکید میکند که سرمایهگذاری در سلامت کودکان یکی از مقرونبهصرفهترین اقدامات توسعهای است و میتواند جان میلیونها کودک را در سالهای آینده نجات دهد.
