منبع: Zero Carbon Analytics – نویسنده: محمد زلحسنی – تاریخ انتشار: ۲۳ مه ۲۰۲۵

در حالی که چین همچنان در صدر سرمایه‌گذاری‌های انرژی پاک در جنوب شرق آسیا قرار دارد، کشورهایی همچون ژاپن، کره‌جنوبی و استرالیا نیز در حال گسترش حضور خود در پروژه‌های خورشیدی، باتری و زیرساخت‌های انتقال برق هستند. این موضوع نشانه‌ای از رقابت فزاینده در روند گذار انرژی در منطقه است.

طبق گزارش مؤسسه Zero Carbon Analytics، این سه کشور در حال رقابت با چین در پروژه‌های انرژی پاک در کشورهایی همچون اندونزی، مالزی، فیلیپین، تایلند و ویتنام هستند – کشورهایی که از اقتصادهای در حال رشد سریع در منطقه به شمار می‌آیند و همگی به دنبال گسترش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر هستند.

حضور متفاوت سه بازیگر جدید در انرژی پاک

کره‌جنوبی:

کره جنوبی در زنجیره تأمین باتری‌ها به بازیگر کلیدی بدل شده است. این کشور به‌ویژه در صادرات قطعات باتری به مالزی و اندونزی پیشرو است و پس از چین، دومین تأمین‌کننده بزرگ باتری‌های وسایل نقلیه برقی برای اندونزی است.

ژاپن:

ژاپن تمرکز خود را بر پروژه‌های خورشیدی، زمین‌گرمایی و همچنین حمایت مالی از برنامه‌های گذار انرژی قرار داده است. این کشور از طرح ۲۰ میلیارد دلاری «مشارکت گذار عادلانه انرژی» اندونزی حمایت می‌کند و در نسخه مشابه آن در ویتنام نیز مشارکت دارد. همچنین ژاپن بیش از ۱.۳ میلیارد دلار در پروژه‌های خورشیدی و ۱۴۲ میلیون دلار در پروژه‌های زمین‌گرمایی در جنوب شرق آسیا سرمایه‌گذاری کرده و بزرگ‌ترین تأمین‌کننده اتوبوس‌ها و خودروهای برقی در فیلیپین محسوب می‌شود.

استرالیا:

استرالیا نقش متفاوتی ایفا می‌کند. این کشور پروژه «پیوند برق استرالیا-آسیا» را هدایت می‌کند که قرار است برق خورشیدی تولیدشده در شمال استرالیا را از طریق اندونزی به سنگاپور منتقل کند. این اقدام نشان‌دهنده تمرکز استرالیا بر زیرساخت‌های انتقال قدرت است.

انرژی پاک؛ ابزاری برای رشد اقتصادی و دیپلماسی

چین فناوری‌هایی نظیر خودروهای برقی، پنل‌های خورشیدی و باتری‌های لیتیوم را «محرک‌های رشد اقتصادی جدید» می‌داند و تلاش‌هایش در جنوب شرق آسیا نه تنها منجر به توسعه انرژی پاک، بلکه موجب تقویت روابط با دولت‌های منطقه شده است.

در سوی دیگر، افزایش تقاضا برای انرژی سبز در کشورهایی مانند مالزی باعث شده تا انرژی‌های تجدیدپذیر از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر از سوخت‌های فسیلی شوند. این امر زمینه را برای سرمایه‌گذاری بیشتر و تغییر سریع‌تر به سمت انرژی پاک فراهم کرده است.

طبق برآوردها، جنوب شرق آسیا برای رسیدن به اهداف انرژی پاک خود به ۱۸۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سالانه نیاز دارد. کارشناسان معتقدند افزایش تقاضای داخلی می‌تواند سیگنال مثبتی برای جذب سرمایه‌گذاران و تأمین‌کنندگان باشد.

امی کونگ، پژوهشگر Zero Carbon Analytics می‌گوید:

«تجدیدپذیرها به‌سرعت در حال تبدیل شدن به ارزان‌ترین منبع انرژی در جنوب شرق آسیا هستند. توسعه منطقه‌ای انرژی پاک می‌تواند انرژی مقرون‌به‌صرفه را برای رشد سریع اقتصادی بلوک تضمین کند و در عین حال، همکاری منطقه‌ای را در مواجهه با بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی تقویت کند.»

نشست آتی آسه‌آن

این تحولات در حالی مطرح می‌شوند که نشست سران آسه‌آن قرار است در تاریخ ۲۶ تا ۲۷ مه در مالزی برگزار شود. انتظار می‌رود یکی از محورهای اصلی گفتگوها، برنامه‌های صنعتی پاک و تقویت زنجیره‌های تأمین باشد، به‌ویژه با توجه به تعرفه‌های جدید آمریکا بر واردات انرژی پاک.