با افزایش سهم عفونتهای تنفسی در کشور به ۱۶ تا ۱۷ درصد و عبور از آستانه هشدار سازمان جهانی بهداشت، مسئولان وزارت بهداشت نسبت به شیوع گسترده سوش جدید و بسیار سرایتپذیر آنفلوآنزای H3N2 هشدار دادند؛ سوشی که برخلاف سالهای گذشته، کودکان ۵ تا ۱۴ سال را در صدر مبتلایان قرار داده و فشار قابلتوجهی بر مراکز درمانی در استانهای غربی ایجاد کرده است.
رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت اعلام کرد که سهم عفونتهای تنفسی در کشور طی روزهای اخیر به ۱۶ تا ۱۷ درصد رسیده و از آستانه هشدار جهانی ۱۰ درصد عبور کرده است. به گفته دکتر قباد مرادی، این رشد همزمان با افزایش شیوع سوش جدید آنفلوآنزای H3N2 رخ داده که سرعت سرایت بالایی دارد و موجب تغییر الگوی ابتلا در سطح کشور شده است. بر اساس پایش چندلایه نظام سلامت شامل مراکز درمان سرپایی و بیمارستانها، افزایش موارد ابتلا از هفته دوم آبان آغاز شده و شیب آن نسبت به سال گذشته تندتر است.
مرادی گفت آنفلوآنزای تیپ A و سابتایپ H3N2 سوش غالب در گردش کشور است و امسال برخلاف الگوهای متداول، کودکان ۵ تا ۱۴ سال بیشترین میزان ابتلا را به خود اختصاص دادهاند؛ موضوعی که موجب افزایش مراجعات و فشار بر بیمارستانها، بهویژه در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، ایلام و کرمانشاه شده است. برخی مبتلایان، بهویژه کودکان، علائم گوارشی مانند تهوع و استفراغ و نیز تبهای طولانی را تجربه کردهاند و در برخی شهرها ظرفیت مراکز درمانی در آستانه تکمیل قرار گرفته است.
به گفته مرادی، همزمانی این موج با آلودگی هوا در کلانشهرها، اثرات بیماری را تشدید کرده است. ذرات معلق در هوای آلوده با تشدید التهاب ریوی ناشی از آنفلوآنزا، موجب افزایش موارد بستری میشوند.
او مصرف بیرویه آنتیبیوتیک را یکی از چالشهای جدی سلامت کشور دانست و اعلام کرد شاخص تجویز آنتیبیوتیک در ایران ۵۲ درصد است؛ در حالی که میانگین جهانی حدود ۲۲ درصد گزارش شده است. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک و کورتونهایی مانند دگزامتازون در بیماریهای ویروسی مانند آنفلوآنزا بهطور جدی ممنوع اعلام شده است. طبق برآوردها، حدود ۶۰ درصد مبتلایان در منزل با داروهای ساده درمان میشوند و ۲۰ تا ۳۰ درصد نیازمند مراجعه به پزشک و در صورت ضرورت، دریافت داروی ضدویروسی هستند.
در زمینه سیاستهای آموزشی، وزارت بهداشت و وزارت آموزش و پرورش شیوهنامهای مشترک برای مدیریت فعالیت مدارس تدوین کردهاند. براساس این دستورالعمل، آموزش غیرحضوری تنها در شرایط محدود و برای دورهای بین ۵ تا ۷ روز مجاز است؛ شرایطی شامل ابتلای همزمان ۳۰ درصد دانشآموزان یک مدرسه یا پر شدن ظرفیت مراکز درمانی. مرادی تأکید کرد تعطیلی طولانیمدت مدارس در برنامه نیست.
در مورد واکسیناسیون، اگرچه زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا (اواسط شهریور تا اواخر مهر) گذشته است، اما تزریق آن برای گروههای پرخطر همچنان توصیه میشود. اثربخشی واکسن برای جلوگیری از ابتلا حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد تخمین زده میشود، اما مطالعات جهانی نشان میدهد اثربخشی آن برای پیشگیری از بستری و مرگومیر همچنان بیش از ۷۰ درصد است.
بر اساس الگوی شیوع این سوش در استرالیا، انتظار میرود موج فعلی آنفلوآنزا ۲ تا ۲.۵ ماه ادامه داشته باشد. مرادی رعایت پروتکلهای بهداشتی از جمله استفاده از ماسک در فضاهای بسته، تهویه مناسب، شستوشوی دستها، خودداری بیماران از حضور در محل کار و مدرسه، و مراقبت ویژه از گروههای پرخطر را ضروری دانست.
