بانک مرکزی هنگکنگ با انتشار نسخه بهروزرسانیشده تاکسونومی مالی پایدار، دامنه فعالیتهای مشمول را بیش از دو برابر افزایش داد و برای نخستینبار تأمین مالی گذار و سازگاری با تغییر اقلیم را بهصورت ساختاری وارد این چارچوب کرد.
بانک مرکزی هنگکنگ (HKMA) در تاریخ ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ فاز 2A تاکسونومی مالی پایدار این منطقه را منتشر کرد؛ اقدامی که با هدف توسعه بازار تأمین مالی گذار، حمایت از سرمایهگذاریهای مرتبط با سازگاری اقلیمی و هدایت سرمایه به بخشهای کلیدی اقتصاد انجام شده است. این بهروزرسانی دامنه فنی تاکسونومی را بهطور معناداری گسترش داده و با افزایش تعداد بخشهای تحت پوشش از چهار به شش بخش و افزایش فعالیتهای اقتصادی از ۱۲ به ۲۵ مورد، ظرفیت استفاده عملی آن برای بازارهای مالی را تقویت کرده است.
تاکسونومی مالی پایدار هنگکنگ بهصورت مرحلهای توسعه یافته است؛ فاز نخست آن در ماه مه ۲۰۲۴ منتشر شد و سپس در سپتامبر ۲۰۲۵ نسخه آزمایشی فاز 2A برای اخذ نظر ذینفعان به مشورت عمومی گذاشته شد. به گفته HKMA، طی این فرآیند بانکها، مدیران دارایی، شرکتها، سازمانهای مردمنهاد، اندیشکدهها و نهادهای دولتی از گسترش دامنه و اضافه شدن مؤلفههای گذار و سازگاری اقلیمی حمایت کردهاند و همزمان گزارشی از بازخوردها و پاسخهای نهاد ناظر نیز منتشر شده است. HKMA در بیانیه رسمی خود اعلام کرده است که هدف این تاکسونومی تسهیل جریان سرمایه سبز و پایدار، حمایت از گذار کمکربن اقتصاد هنگکنگ و ایجاد یک نظام طبقهبندی معتبر برای پایداری زیستمحیطی است.
مهمترین تغییر این نسخه، تعریف ساختاریافته «تأمین مالی گذار» است؛ رویکردی که با هدف جذب سرمایه به بخشهای پرکربن و ترسیم مسیرهای زمانبندیشده کاهش انتشار طراحی شده است. بر این اساس، فعالیتهای مرتبط با کاهش انتشار گازهای گلخانهای در سه دسته «سبز»، «گذار» و «مستثنا» طبقهبندی شدهاند؛ دسته سبز شامل فعالیتهایی است که بهطور کامل با مسیر ۱.۵ درجه سانتیگراد یا وضعیت خالص صفر همراستا هستند، دسته گذار فعالیتهایی را در بر میگیرد که اگرچه در حال حاضر پرکربن محسوب میشوند اما در یک مسیر زماندار تا سال ۲۰۵۰ بهسوی همراستایی با هدف خالص صفر حرکت میکنند و دسته مستثنا شامل فعالیتهایی است که با آینده ۱.۵ درجهای ناسازگارند یا اهمیت اقلیمی پایینی دارند. بانک مرکزی هنگکنگ تأکید کرده است که گنجاندن مؤلفههای گذار برای کربنزدایی اقتصاد واقعی حیاتی است، زیرا امکان بسیج و مقیاسدهی منابع مالی برای بخشهایی مانند انرژی و صنعت را فراهم میکند و با تعریف مسیرهای معتبر کاهش انتشار، از بروز شوکهای اقتصادی در صنایع کربنبر جلوگیری میکند.
در چارچوب دسته گذار، فاز 2A میان «فعالیت گذار» و «اقدام گذار» تمایز قائل شده است؛ فعالیت گذار به فعالیتهایی اشاره دارد که هنوز با مسیر ۱.۵ درجهای منطبق نیستند اما بهسوی آن حرکت میکنند یا کاهش کوتاهمدت انتشار را ممکن میسازند، در حالی که اقدام گذار به اجزای مشخصی مانند استفاده از نهادههای انرژی کمکربن اطلاق میشود که بهطور جزئی عملکرد زیستمحیطی را بهبود میدهند.
یکی از الزامات کلیدی این بخش، زماندار بودن فعالیتهای واجد شرایط است؛ بهگونهای که تاریخ انقضا برای آنها بر اساس بلوغ فناوری، اثرات زیستمحیطی و محرکهای مقرراتی در هر بخش تعیین میشود. این بهروزرسانی همچنین برای نخستینبار مقوله «سازگاری و تابآوری اقلیمی» را وارد تاکسونومی میکند. تمرکز اولیه این بخش بر «اقدامات سازگاری» است که تابآوری فعالیتهای اقتصادی را افزایش میدهند، از جمله فناوریها، مواد، فرایندها و خدمات. HKMA در مرحله نخست از رویکرد فهرست سفید استفاده کرده است تا برخی اقدامات مشخص بدون نیاز به غربالگری فنی پیچیده واجد شرایط شناخته شوند و همزمان اعلام کرده است که با پیشرفت علم سازگاری و تعریف آستانههای بومی، معیارهای دقیقتری تدوین خواهد شد.
از منظر جایگاه بینالمللی، فاز 2A دامنه بخشی تاکسونومی را به حوزههای تولید صنعتی و فناوری اطلاعات و ارتباطات گسترش داده و فعالیتهایی مانند زیرساخت حملونقل کمکربن، گرمایش و سرمایش ناحیهای و انتقال و توزیع برق را در بر میگیرد. به گفته HKMA، بررسی حوزههایی مانند انرژی هستهای، نیروگاههای گازسوز، هیدروژن برای تولید برق، سوخت پایدار هوانوردی، فناوریهای جذب و ذخیره کربن، مدیریت پسماند و فاضلاب و همچنین اصل «عدم ایجاد آسیب قابلتوجه» در دستور کار توسعههای بعدی قرار دارد.
تحلیلگران معتقدند این گسترش میتواند به سرمایهگذاران و وامدهندگان در قیمتگذاری ریسک و فرصت در مسیرهای گذار، همراستاسازی افشاگریها و افزایش قابلیت مقایسه با چارچوبهایی مانند تاکسونومی اتحادیه اروپا کمک کند و در عین حال به سیاستگذاران امکان دهد سرمایه را به بخشهای دشوارِ کاهش انتشار هدایت کنند، بدون آنکه رقابتپذیری اقتصادی تضعیف شود. HKMA این تاکسونومی را سندی پویا توصیف کرده است که بهروزرسانیهای آتی آن تحت تأثیر بازخورد بازار، سیاستهای دولتی، تحولات فناوری و چارچوبهای جهانی اقلیمی شکل خواهد گرفت؛ اقدامی که جایگاه هنگکنگ را در بازارهای نوظهور تأمین مالی گذار در آسیا تقویت میکند.
