نکات کلیدی:
- سازمان ملل متحد سوم ژوئن را بهعنوان روز جهانی دوچرخه نامگذاری کرده است.
- دوچرخهسواری نوعی فعالیت بدنی متوسط است که میتواند خطر بیماریهای قلبی، سکته، برخی سرطانها، دیابت و مرگ زودرس را کاهش دهد.
- زیرساخت ایمن برای پیادهروی و دوچرخهسواری، راهی برای تقویت عدالت سلامت در شهرهاست.
- دوچرخه برای گروههای کمدرآمد شهری، وسیلهای ارزان و قابل اتکا برای دسترسی به آموزش، سلامت و خدمات اجتماعی است.
- توسعه حملونقل فعال میتواند به کاهش ترافیک، بهبود کیفیت هوا، افزایش ایمنی جادهای و کاهش انتشار آلایندهها کمک کند.
- مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بر ادغام دوچرخهسواری در نظام حملونقل عمومی برای توسعه پایدار تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، همزمان با روز جهانی دوچرخه، سازمان ملل متحد بر نقش این وسیله ساده، ارزان، پاک و سازگار با محیطزیست در ارتقای سلامت عمومی، کاهش آلودگی هوا، بهبود عدالت شهری و پیشبرد اهداف توسعه پایدار تأکید کرده است.
بر اساس اعلام سازمان ملل متحد، فعالیت بدنی منظم با شدت متوسط، مانند پیادهروی، دوچرخهسواری یا ورزش، در همه سنین فواید قابل توجهی برای سلامت دارد. این نهاد تأکید میکند که مزایای فعال بودن از نظر جسمی، حتی با وجود برخی خطرهای احتمالی مانند حوادث، بیشتر از آسیبهای احتمالی است. به بیان دیگر، هر میزان فعالیت بدنی بهتر از بیتحرکی است و افراد میتوانند با تغییرهای ساده در سبک زندگی روزانه، به سطح توصیهشده فعالیت بدنی نزدیک شوند.
سازمان جهانی بهداشت نیز زیرساخت ایمن برای پیادهروی و دوچرخهسواری را مسیری مهم برای تحقق عدالت بیشتر در حوزه سلامت میداند. در بسیاری از مناطق شهری، بهویژه در میان گروههای کمدرآمد که توانایی خرید یا استفاده از خودروی شخصی را ندارند، دوچرخه میتواند وسیلهای مقرونبهصرفه برای جابهجایی باشد. این نوع حملونقل، در کنار افزایش تحرک بدنی، میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته، برخی سرطانها، دیابت و حتی مرگ زودرس را کاهش دهد.
دوچرخه و عدالت شهری
اهمیت دوچرخه تنها به سلامت فردی محدود نمیشود. سازمان ملل متحد تأکید دارد که توسعه حملونقل فعال، از جمله پیادهروی و دوچرخهسواری، راهکاری سالم، عادلانه و مقرونبهصرفه برای شهرهاست. دوچرخه میتواند دسترسی اقشار آسیبپذیر به آموزش، خدمات درمانی و دیگر خدمات اجتماعی را آسانتر کند و در عین حال، وابستگی شهرها به خودروهای شخصی را کاهش دهد.
در شرایطی که شهرهای جهان با رشد جمعیت، افزایش ترافیک، آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانهای روبهرو هستند، پاسخگویی به نیازهای شهروندانی که پیادهروی یا دوچرخهسواری میکنند، بخشی مهم از راهحل حملونقل شهری به شمار میرود. به گفته سازمان ملل، چنین رویکردی به شهرها کمک میکند تا رشد جمعیت را از افزایش انتشار آلایندهها جدا کنند و همزمان کیفیت هوا و ایمنی جادهای را بهبود دهند.
همهگیری کووید-۱۹ نیز بسیاری از شهرها را به بازنگری در نظام حملونقل خود وادار کرد. در این دوره، اهمیت فضاهای شهری ایمن، دسترسیپذیر و مناسب برای پیادهروی و دوچرخهسواری بیش از گذشته آشکار شد.
دوچرخه و توسعه پایدار
روز جهانی دوچرخه فرصتی برای توجه دوباره به مزایای این وسیله حملونقل پایدار است. دوچرخه وسیلهای ساده، ارزان، پاک و سازگار با محیطزیست است که به کاهش ترافیک، هوای پاکتر و دسترسی بهتر مردم به خدمات ضروری کمک میکند.
سازمان ملل متحد تأکید میکند که یک نظام حملونقل پایدار، باید همزمان به رشد اقتصادی، کاهش نابرابریها و مقابله با تغییرات اقلیمی کمک کند. از این منظر، دوچرخه تنها یک ابزار جابهجایی نیست، بلکه بخشی از مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار محسوب میشود.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۵ مارس ۲۰۲۲ قطعنامهای درباره ادغام دوچرخهسواری در نظامهای حملونقل عمومی برای توسعه پایدار تصویب کرد. در این قطعنامه، دوچرخه بهعنوان ابزاری برای حملونقل پایدار معرفی شده و بر نقش آن در ترویج مصرف و تولید پایدار و اثر مثبت آن بر اقلیم تأکید شده است.
دو قرن استفاده از وسیلهای ساده و پایدار
سازمان ملل در معرفی پیشینه روز جهانی دوچرخه، به ویژگیهای منحصربهفرد، ماندگاری و کارکردهای متنوع دوچرخه اشاره کرده است؛ وسیلهای که بیش از دو قرن مورد استفاده قرار گرفته و همچنان بهعنوان ابزاری ساده، ارزان، قابل اعتماد، پاک و پایدار شناخته میشود.
مجمع عمومی سازمان ملل با توجه به همین ویژگیها، سوم ژوئن را بهعنوان روز جهانی دوچرخه اعلام کرد. این روز با هدف برجستهسازی نقش دوچرخه در توسعه پایدار، تقویت آموزش، گسترش تربیتبدنی برای کودکان و جوانان، ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری، ترویج مدارا، فهم متقابل، احترام، شمول اجتماعی و فرهنگ صلح نامگذاری شده است.
سازمان ملل همچنین از ابتکارهایی مانند برگزاری دوچرخهسواریهای ملی و محلی استقبال کرده و آنها را ابزاری برای تقویت سلامت جسمی و روانی، بهبود رفاه عمومی و توسعه فرهنگ دوچرخهسواری در جامعه میداند.
