بازوی خیریه گوگل با اختصاص ۳۰ میلیون دلار بودجه جهانی، ابتکار «AI for Science Impact Challenge» را برای تسریع پژوهشهای مرتبط با سلامت، علوم زیستی و تابآوری اقلیمی آغاز کرد؛ طرحی که علاوه بر حمایت مالی، زیرساخت ابری و پشتیبانی فنی ششماهه ارائه میدهد.
بازوی خیریه گوگل، Google.org، از راهاندازی یک صندوق ۳۰ میلیون دلاری با تمرکز بر کاربردهای «هوش مصنوعی برای علم» خبر داد؛ ابتکاری که هدف آن تسریع کشفیات علمی در حوزه سلامت انسان و سامانههای اقلیمی است. این فراخوان جهانی، پژوهشگران، دانشگاهها، نهادهای غیرانتفاعی و شرکتهای اجتماعی را دعوت میکند تا با بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی به حل مسائل پیچیده با پیامدهای اجتماعی گسترده بپردازند.
بر اساس اعلام گوگل، این برنامه در امتداد صندوقهای پیشین «AI for Science» طراحی شده و تلاش دارد با ترکیب سرمایه کاتالیزوری، زیرساخت رایانش ابری و پشتیبانی مهندسی، فاصله میان پژوهش نظری و کاربرد عملی را کاهش دهد.
در چارچوب این طرح، پروژههای منتخب میتوانند بین ۵۰۰ هزار تا ۳ میلیون دلار کمکهزینه دریافت کنند. افزون بر آن، دسترسی به اعتبارهای Google Cloud و منابع فنی نیز فراهم میشود. Google Cloud پلتفرم رایانش ابری گوگل است که خدمات پردازش، ذخیرهسازی و تحلیل داده را در مقیاس بالا ارائه میدهد.
سازمانهای برگزیده همچنین امکان حضور در شتابدهنده Google.org را خواهند داشت؛ برنامهای ششماهه که شامل پشتیبانی داوطلبانه مهندسان و متخصصان هوش مصنوعی گوگل است. تمرکز این دوره بر توسعه و استقرار «هوش مصنوعی مولد» (Generative AI) ــ سامانههایی که قادر به تولید متن، تصویر یا دادههای جدید بر پایه الگوهای آموختهشده هستند ــ و نیز «سامانههای عاملمحور» (Agent-based Systems) است که برای تصمیمسازی و اجرای خودکار وظایف طراحی میشوند.
کیت برانت، مدیر ارشد پایداری گوگل، اعلام کرده است که این ابتکار بهطور مشخص بر دو حوزه اولویتدار متمرکز است: «هوش مصنوعی برای سلامت و علوم زیستی» و «هوش مصنوعی برای تابآوری اقلیمی و علوم محیطزیست». به گفته او، شتاب فزاینده کشفیات علمی نیازمند بهرهگیری از ظرفیتهای دیجیتال برای دستیابی به دستاوردهایی است که همزمان به نفع انسان و سیاره زمین باشد.
در حوزه اقلیم، کاربردهای هوش مصنوعی میتواند به بهبود مدلسازی تغییرات آبوهوایی، ارتقای سامانههای هشدار سریع، مدیریت منابع آب و پایش اکوسیستمها منجر شود. در بخش سلامت و علوم زیستی نیز یادگیری ماشین ــ شاخهای از هوش مصنوعی که به سامانهها امکان یادگیری از دادهها را میدهد ــ نقش فزایندهای در کشف دارو، تشخیص بیماری و تحلیل دادههای ژنومیک ایفا میکند.
فرایند ارزیابی درخواستها تا ۱۷ آوریل ۲۰۲۶ ادامه دارد و علاوه بر کارشناسان داخلی Google.org، نهادهای مستقلی همچون Renaissance Philanthropy و Centre for Public Impact نیز در داوری مشارکت خواهند داشت. معیارهای انتخاب شامل کیفیت علمی، ظرفیت اثرگذاری اجتماعی و امکان مقیاسپذیری راهکارها با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی اعلام شده است.
تحلیلگران حوزه نوآوری معتقدند این ابتکار نشاندهنده روندی گستردهتر در همگرایی سرمایه خیریه، زیرساخت ابری و فناوریهای پیشرفته برای تسریع پژوهشهای کاربردی است. با این حال، گسترش نقش شرکتهای بزرگ فناوری در زیرساخت علمی، پرسشهایی درباره حکمرانی داده، دسترسی عادلانه و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در حوزههای حساس مانند سلامت عمومی و اقلیم نیز مطرح میکند.
