کمیسیون اروپا ۶۵ پروژه صنعتی را برای دریافت نزدیک به ۴۰۰ میلیون یورو کمک مالی در نخستین مزایده گرمایش پاک صندوق نوآوری انتخاب کرد؛ طرحی که با هدف کاهش مصرف گاز طبیعی، توسعه فناوریهای گرمایش پاک و کاهش انتشار دیاکسیدکربن در صنایع اروپایی اجرا میشود.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، کمیسیون اروپا اعلام کرد این پروژهها در قالب مزایده گرمایش صندوق نوآوری اتحادیه اروپا انتخاب شدهاند؛ مزایدهای که برای نخستینبار در سطح اتحادیه اروپا با هدف تسریع استقرار فناوریهای نوآورانه گرمایش پاک در صنایع این قاره برگزار شده است. بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، مجموع کمک مالی پیشبینیشده برای این پروژهها نزدیک به ۴۰۰ میلیون یورو، معادل حدود ۴۶۵ میلیون دلار است.
این طرح بخشی از تلاش اتحادیه اروپا برای کربنزدایی از گرمایش فرایندی در صنایع است؛ بخشی که همچنان به میزان قابل توجهی به سوختهای فسیلی، بهویژه گاز طبیعی، وابسته است. منابع مالی این حمایت از محل صندوق نوآوری اتحادیه اروپا تأمین میشود؛ صندوقی که درآمد آن از نظام تجارت انتشار اتحادیه اروپا یا EU ETS به دست میآید.
کاهش انتشار بیش از ۶.۶ میلیون تن دیاکسیدکربن
برآورد کمیسیون اروپا نشان میدهد پروژههای منتخب با جایگزینی سامانههای تولید گرمای مبتنی بر گاز طبیعی، طی ۱۰ سال از انتشار بیش از ۶.۶ میلیون تن دیاکسیدکربن جلوگیری خواهند کرد. همچنین این پروژهها در پنج سال نخست بهرهبرداری حدود ۱۶.۳ تراواتساعت گرمای کربنزداییشده تولید میکنند.
بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، این میزان تولید گرمای پاک معادل جایگزینی بیش از ۱.۵ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی است؛ رقمی که تقریباً با مصرف سالانه گاز ۴ میلیون خانوار در اتحادیه اروپا قابل مقایسه است. ظرفیت حرارتی مجموع پروژههای انتخابشده نیز ۷۶۶ مگاوات اعلام شده است.
اجرای پروژهها در ۱۰ کشور اروپایی
پروژههای منتخب در ۱۰ کشور منطقه اقتصادی اروپا اجرا خواهند شد: اتریش، بلژیک، جمهوری چک، دانمارک، فرانسه، آلمان، مجارستان، پرتغال، اسلوونی و اسپانیا. این پروژهها طیفی از فناوریهای گرمایش پاک را به کار میگیرند؛ از جمله پمپهای حرارتی، گرمایش مقاومتی مستقیم و غیرمستقیم، گرمایش خورشیدی، فناوریهای الکترومغناطیسی و دیالکتریک و سامانههای ترکیبی.
این فناوریها در بخشهای صنعتی مختلفی به کار گرفته میشوند؛ از جمله کاغذ و خمیرکاغذ، شیشه، سرامیک و مصالح ساختمانی، آهن و فولاد، غذا و نوشیدنی، منسوجات و داروسازی. بر اساس گزارش ESG Today، اندازه پروژههای منتخب از ۳ مگاوات حرارتی تا ۴۵ مگاوات حرارتی متغیر است و میزان کمکهای مالی اعطاشده به هر پروژه از ۴۴۴ هزار یورو تا ۳۷.۱ میلیون یورو اعلام شده است.
کمک به امنیت انرژی و رقابتپذیری صنعتی
کمیسیون اروپا این مزایده را ابزاری برای حمایت از گذار پاک، تقویت استقلال انرژی، افزایش امنیت انرژی و حفظ رقابتپذیری صنعتی اروپا توصیف کرده است. ووپکه هوکسترا، کمیسر اقلیم، خالصصفر و رشد پاک اتحادیه اروپا، نیز تأکید کرده است که این پروژهها با جایگزینی گاز طبیعی، هم به کاهش انتشار کمک میکنند و هم برای رقابتپذیری و استقلال انرژی اروپا اهمیت دارند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در صفحه رسمی مزایده گرمایش صندوق نوآوری، این سازوکار با بودجهای تا سقف یک میلیارد یورو طراحی شده و هدف آن حمایت از کربنزدایی فرایندهای صنعتی کلیدی است. کمک مالی در این طرح بهصورت حمایت مبتنی بر خروجی و در قالب حقالزحمه ثابت رقابتی پرداخت میشود؛ یعنی پرداختها به میزان گرمای کربنزداییشده و راستیآزماییشده وابسته خواهد بود و حداکثر تا پنج سال ادامه مییابد.
مرحله بعدی؛ توافقنامههای کمک مالی
آژانس اجرایی اقلیم، زیرساخت و محیطزیست اروپا، CINEA، اکنون فرایند آمادهسازی توافقنامههای کمک مالی با پروژههای منتخب را آغاز میکند. انتظار میرود امضای این توافقنامهها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ انجام شود. پروژههای انتخابشده باید حداکثر ظرف دو سال پس از امضای توافقنامه به مرحله نهاییسازی مالی برسند و ظرف چهار سال فعالیت عملیاتی خود را آغاز کنند.
این اقدام نشان میدهد اتحادیه اروپا در کنار سیاستهای قیمتگذاری کربن، به سمت حمایت مستقیم از فناوریهایی حرکت میکند که میتوانند وابستگی صنایع انرژیبر به گاز طبیعی را کاهش دهند. در شرایطی که گرمایش صنعتی یکی از بخشهای دشوار در مسیر کربنزدایی محسوب میشود، مزایده گرمایش پاک میتواند به آزمونی مهم برای سنجش کارآمدی حمایتهای مالی مبتنی بر خروجی در گذار صنعتی اروپا تبدیل شود.
