گرمایش جهانی در سال ۲۰۲۶ بار دیگر با شدتگیری رخدادهای آبوهوایی افراطی در نقاط مختلف جهان خودنمایی میکند؛ از خشکسالی تاریخی در ایالات متحده گرفته تا موج گرمای مرگبار در جنوب آسیا و گنبد حرارتی کمسابقه در اروپا. کارشناسان هشدار میدهند که ادامه وابستگی به سوختهای فسیلی میتواند این روند را در سالهای آینده تشدید کند.
به گزارش رسانههای بینالمللی، بخش وسیعی از جهان همزمان با افزایش دمای زمین، با مجموعهای از رویدادهای شدید اقلیمی مواجه شده است؛ روندی که بسیاری از تحلیلگران آن را نشانهای از شتابگرفتن تغییرات اقلیمی میدانند.
در ایالات متحده، بر اساس دادههای منتشرشده از سوی شبکه CNN و سامانه پایش خشکسالی آمریکا (U.S. Drought Monitor)، گستره خشکسالی در بهار ۲۰۲۶ به بالاترین سطح ثبتشده از زمان آغاز دادهبرداری در سال ۲۰۰۰ رسیده است. تا ۲۱ آوریل، حدود ۶۲.۷۸ درصد از مساحت آمریکا درجات مختلفی از خشکسالی را تجربه کردهاند؛ بحرانی که بهویژه در ایالتهای جنوبی، غربی و دشتهای مرکزی شدیدتر است.
کارشناسان هشدار دادهاند که این وضعیت میتواند خطر آتشسوزیهای گسترده جنگلی، کاهش منابع آب و فشار بیشتر بر بخش کشاورزی را در آستانه تابستان افزایش دهد.
در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب نیز سازمان ملل نسبت به شرایط اقلیمی نگرانکننده هشدار داده و از افزایش آسیبپذیری جوامع در برابر خشکسالی، تنش آبی و گرمای شدید خبر داده است.
همزمان، جنوب آسیا با یکی از شدیدترین موجهای گرمای سالهای اخیر روبهرو شده است. در کشورهایی مانند هند، پاکستان و بنگلادش، دما در برخی مناطق به نزدیک ۵۰ درجه سانتیگراد رسیده و بیش از یک میلیارد نفر را در معرض خطر گرمازدگی و پیامدهای بهداشتی قرار داده است.
رسانهها گزارش دادهاند که این گرمای بیسابقه، زندگی روزمره میلیونها نفر را مختل کرده و نگرانیها درباره تابآوری زیرساختها و سیستمهای سلامت در یکی از پرتراکمترین مناطق جهان را افزایش داده است.
در اروپا نیز شرایط غیرعادی جوی توجه کارشناسان را جلب کرده است. کشورهای مختلف این قاره با پدیدهای موسوم به «گنبد حرارتی» (Heat Dome) مواجهاند؛ وضعیتی که به گفته تحلیلگران هواشناسی، هم از نظر شدت و هم زمان وقوع، کمسابقه ارزیابی میشود.
در کشورهای غرب و مرکز اروپا از جمله اسپانیا، پرتغال، فرانسه، آلمان و بریتانیا، دما به بیش از ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد رسیده است. برخی مراکز پیشبینی آبوهوا اعلام کردهاند که دمای هوا در بخشهایی از اروپا ۱۲ تا ۱۶ درجه بالاتر از میانگینهای بلندمدت اقلیمی قرار گرفته است.
سازمان هواشناسی فرانسه این وضعیت را ناشی از استقرار یک گنبد حرارتی قدرتمند بر فراز اروپای غربی و مرکزی عنوان کرده است؛ پدیدهای که هوای گرم را در منطقه حبس کرده و مانع جابهجایی تودههای خنکتر میشود.
در همین حال، برخی پژوهشگران هشدار میدهند که احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی (Super El Niño) در ادامه سال ۲۰۲۶ یا ۲۰۲۷ میتواند رکوردهای جدیدی از گرما را در سطح جهانی رقم بزند.
تحلیلگران حوزه اقلیم معتقدند که ادامه تأخیر در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و وابستگی گسترده نظامهای انرژی به سوختهای فسیلی، هزینههای اقتصادی، زیستمحیطی و انسانی تغییرات اقلیمی را بهطور فزایندهای افزایش خواهد داد.
