فائو در کنفرانس پایداری هامبورگ خواستار مدیریت کارآمد و پایدار منابع آب شد

آب به‌عنوان نقطه ورود استراتژیک برای تحول سیستم‌های کشاورزی-غذایی

۱۳ ژوئن ۲۰۲۵، هامبورگ
منبع: دفتر منطقه‌ای فائو در اروپا و آسیای مرکزی

در جریان کنفرانس پایداری هامبورگ ۲۰۲۵، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) بر لزوم مدیریت پایدار و کارآمد منابع آب در سطوح مزرعه‌ای، ملی و فرامرزی تأکید کرد. این پیام را ویورل گوتو، معاون مدیرکل فائو و نماینده منطقه‌ای برای اروپا و آسیای مرکزی، در پنل «آب، غذا، آینده: گذار از بحران جهانی آب برای امنیت غذایی» در تاریخ ۲ ژوئن مطرح کرد.

آب؛ چالشی فراتر از تکنیک

گوتو در سخنان خود گفت:

«آب تنها یک چالش فنی نیست، بلکه مسئله‌ای سیاسی، اقتصادی و انسانی است که در سراسر دستورکار توسعه پایدار ۲۰۳۰ امتداد دارد. باید به آب به‌عنوان یک نقطه ورود استراتژیک برای تحول سیستم‌های کشاورزی-غذایی نگاه کنیم.»

کشاورزی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب در سطح جهان است و دو سوم برداشت آب شیرین به این بخش تعلق دارد. از این‌رو، فائو با تکیه بر تحلیل‌های خود هشدار داد که حدود ۲.۵ میلیارد نفر در مناطق روستایی جهان تحت فشار آبی قرار دارند و از این میان، بیش از یک میلیارد نفر به‌طور مداوم با خشکسالی روبه‌رو هستند.

در این راستا، موضوع آب به‌عنوان موضوع اصلی دوسالانه ۲۰۲۴–۲۰۲۵ سازمان فائو انتخاب شده است.

چشم‌انداز منطقه‌ای اروپا و آسیای مرکزی

گزارش «نمای کلی امنیت غذایی و تغذیه در اروپا و آسیای مرکزی ۲۰۲۴» که در آوریل منتشر شد، مدیریت پایدار منابع آب را به‌عنوان محور اصلی خود برگزیده است. گزارش مذکور به چالش‌های عمده در بیش از ۵۰ کشور این منطقه اشاره می‌کند:

• فرسودگی زیرساخت‌های آبی
• افزایش نوسانات و تغییرات اقلیمی
• تشدید آلودگی منابع آب
• ضعف در حاکمیت منابع آب
• پیچیدگی همکاری‌های فرامرزی
• کمبود داده‌ها و اطلاعات قابل اتکا در زمینه آب

فائو پیشنهاد می‌دهد که کشورهای منطقه استراتژی‌های آبی متناسب با شرایط خود طراحی کرده و به کاهش «ردپای آبی» کشاورزی و همکاری‌های فرامرزی در مدیریت منابع بپردازند.

راهبرد سه‌لایه فائو برای آینده‌ای پایدار

۱. در سطح مزرعه:

• ترویج روش‌های کشاورزی هوشمندانه با محوریت صرفه‌جویی در آب: آبیاری قطره‌ای، حفظ رطوبت خاک، و استفاده مجدد از فاضلاب
• افزایش بهره‌وری و کاهش فشار زیست‌محیطی

۲. در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی:

• تقویت حکمرانی آب و ترویج همکاری‌های منطقه‌ای
• اجرای پروژه‌های مشترک در آسیای مرکزی
• میزبانی از ابتکاراتی چون «گفت‌و‌گوی جهانی درباره مالکیت آب» و مشارکت جهانی WASAG (چارچوب جهانی مقابله با کم‌آبی در کشاورزی)

گوتو همچنین بر اهمیت رویکرد «One Health» تأکید کرد؛ رویکردی که کیفیت آب را در ارتباط تنگاتنگ با سلامت انسان و ایمنی غذا می‌بیند.

۳. تأمین مالی هوشمندانه:

• تأکید بر نیاز به سرمایه‌گذاری در راه‌حل‌های بلندمدت، عادلانه و پایدار
• کمک فائو به کشورهای عضو در شناسایی فرصت‌های نوین تأمین مالی و آمادگی برای بهره‌برداری از آن‌ها

محور انسان‌محور توسعه

در پایان، گوتو از حاضران خواست تا با همکاری و هم‌افزایی، مدیریت منابع آبی را ارتقاء دهند و با حمایت هدفمند از کشاورزان، به‌ویژه زنان و جوانان، دانش و ابزارهای لازم برای تحول پایدار را در اختیار آن‌ها قرار دهند.
او با تأکید گفت:

«مهم‌ترین سرمایه‌گذاری ما نه در پمپ‌ها و لوله‌ها، بلکه در انسان‌هاست.»

درباره کنفرانس پایداری هامبورگ

این کنفرانس جهانی با هدف هم‌گرایی سیاست‌گذاران و رهبران کسب‌وکار برای تسریع تحقق اهداف توسعه پایدار (SDGs) تا سال ۲۰۳۰ برگزار می‌شود و تمرکز ویژه‌ای بر راه‌حل‌های نتیجه‌محور دارد.