کمیسیون اروپا با تأیید یک بسته کمک دولتی ۳.۱ میلیارد یورویی، به اسپانیا اجازه داد طرحی ده‌ساله برای حمایت از نیروگاه‌های برق با راندمان بالا اجرا کند؛ طرحی که در راستای کاهش ۵۵ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ طراحی شده است.

کمیسیون اروپا این هفته با طرح کمک دولتی اسپانیا به ارزش ۳.۱ میلیارد یورو معادل ۳.۴ میلیارد دلار برای حمایت از احداث و نوسازی نیروگاه‌های تولید همزمان برق و حرارت با راندمان بالا موافقت کرد. این تصمیم در چارچوب سیاست‌های اقلیمی و انرژی اتحادیه اروپا اتخاذ شده و هدف آن کاهش مصرف نهایی انرژی، افزایش بهره‌وری و پایداری شبکه برق در دوره گذار انرژی عنوان شده است. به گفته کمیسیون، تولید همزمان برق و حرارت یا CHP می‌تواند با بازیافت گرمای هدررفته، نقش مهمی در کاهش انتشار و افزایش تاب‌آوری سیستم برق ایفا کند.

این طرح بخشی از چارچوب حکمرانی انرژی و اقلیم اتحادیه اروپا به شمار می‌رود؛ چارچوبی که کشورهای عضو را ملزم می‌کند تا سال ۲۰۳۰ انتشار خالص گازهای گلخانه‌ای را دست‌کم ۵۵ درصد نسبت به سطح پایه کاهش دهند و تا سال ۲۰۵۰ به بی‌طرفی اقلیمی برسند. در این رویکرد، بهره‌وری انرژی نه‌تنها مکمل توسعه ظرفیت‌های تجدیدپذیر، بلکه ابزاری هم‌تراز با آن برای تحقق اهداف اقلیمی تلقی می‌شود.

بر اساس طراحی مصوب، حمایت مالی به مدت ده سال به نیروگاه‌هایی تعلق می‌گیرد که مطابق دستورالعمل بهره‌وری انرژی اتحادیه اروپا، در رده تولید همزمان با راندمان بالا قرار گیرند. فناوری‌های مشمول شامل گاز طبیعی، سوخت‌های زیستی مایع، بیوگاز و زیست‌توده جامد است. با این حال، برای پروژه‌های مبتنی بر گاز طبیعی شرطی بازدارنده از قفل‌شدگی کربنی در نظر گرفته شده و آن الزام به نصب تجهیزات لازم برای مصرف حداقل ۱۰ درصد هیدروژن تجدیدپذیر به صورت حجمی است؛ شرطی که پیوند مستقیمی میان تولید برق فعلی و بازار آینده هیدروژن برقرار می‌کند.

کمک‌ها در قالب پرداخت پریمیوم جبرانی اعطا می‌شود که هزینه‌های سرمایه‌گذاری اولیه و هزینه‌های عملیاتی را پوشش می‌دهد. این پریمیوم‌ها به‌صورت فصلی و هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شوند؛ سازوکاری که از نگاه سرمایه‌گذاران، نوعی چارچوب قابل پیش‌بینی برای بازگشت سرمایه ایجاد می‌کند. کمیسیون اروپا تأکید کرده است که با وجود عدم برگزاری مزایده رقابتی، این طرح از منظر قواعد کمک دولتی اتحادیه، متناسب و ضروری ارزیابی شده است.

این برنامه همچنین با سیاست صنعتی اسپانیا هم‌راستا است. دولت این کشور طی سال‌های اخیر تلاش کرده جایگاه خود را به‌عنوان یکی از قطب‌های زنجیره تأمین هیدروژن و انرژی‌های تجدیدپذیر در جنوب اروپا تثبیت کند. الزام آمادگی هیدروژنی در نیروگاه‌های CHP، سیگنالی روشن به سازندگان تجهیزات، پیمانکاران EPC و سرمایه‌گذاران می‌دهد که فناوری‌های ترکیبی گاز و هیدروژن در اولویت سیاست‌گذاری قرار دارند.

از منظر ESG، این طرح می‌تواند به کاهش انتشار دامنه‌های یک و دو از طریق افزایش راندمان و جایگزینی سوخت‌ها کمک کند. بازیافت حرارت در نیروگاه‌های CHP نیاز صنایع و شبکه‌های گرمایش شهری به دیگ‌های حرارتی جداگانه را کاهش می‌دهد و گزینه‌های زیست‌توده و بیوگاز نیز انعطاف بیشتری در مسیر کربن‌زدایی فراهم می‌کنند، هرچند پایداری زیست‌توده همچنان یکی از مباحث چالش‌برانگیز در سطح اتحادیه اروپا است.

برای صنایع انرژی‌بر مانند شیمیایی، کاغذ، صنایع غذایی و شبکه‌های گرمایش شهری، این طرح امکان کاهش انتشار بدون الکتریکی‌سازی کامل و فوری را فراهم می‌کند و می‌تواند بر تصمیمات سرمایه‌گذاری و نقشه‌های راه کربن‌زدایی شرکت‌ها اثرگذار باشد. در سطح کلان‌تر، تأیید این بسته حمایتی نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا در کنار توسعه خورشیدی و بادی، بر بهره‌وری انرژی و دارایی‌های انعطاف‌پذیر نیز به‌عنوان ستون‌های گذار انرژی تکیه دارد.