نکات کلیدی:
- سهم خردهفروشی خودروهای انرژی نو در چین در ماه مه به حدود ۶۳ درصد رسید؛ رقمی که یک رکورد تاریخی برای این بازار محسوب میشود.
- فروش عمده خودروهای انرژی نو، با احتساب صادرات، در ماه مه به ۱.۳۶ میلیون دستگاه رسید؛ ۱۲ درصد بیشتر از سال قبل.
- افت سالانه فروش خردهفروشی خودروهای انرژی نو عمدتا به کاهش فروش داخلی BYD نسبت داده شده است.
- BYD با عرضه باتری Blade 2.0، سامانه رانندگی هوشمند God’s Eye و تراشه هوش مصنوعی Xuanji A3 وارد مرحله تازهای از رقابت شده است.
- توسعه ۲۸ میلیون تأسیسات شارژ تا پایان ۲۰۲۷ میتواند مالکیت خودروهای برقی را در چین، بهویژه در مناطق روستایی، آسانتر و جذابتر کند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، بازار خودروهای انرژی نو در چین به سطح تازهای از نفوذ رسیده است. برآوردها نشان میدهد سهم خردهفروشی خودروهای انرژی نو شامل خودروهای تمامبرقی و پلاگین هیبریدی در چین در ماه مه به ۶۳ درصد رسیده است. سهم فروش عمده این خودروها، با احتساب صادرات، نیز به ۶۱ درصد رسید. این آمار بر اساس دادههای انجمن خودروهای سواری چین، CPCA، و به نقل از CnEVPost منتشر شده است.
در بخش فروش عمده، با احتساب صادرات، فروش خودروهای انرژی نو به ۱.۳۶ میلیون دستگاه رسید؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۱۲ درصد و نسبت به ماه قبل ۱۱ درصد افزایش نشان میدهد.
این اعداد یک رکورد تاریخی و نقطه عطف مهم برای بازار خودروی چین محسوب میشوند. همچنین این روند، فاصله چین با بازار آمریکا را بیشتر نشان میدهد؛ بازاری که در آن پذیرش خودروهای برقی همچنان با چالش روبهرو است. اکنون چین ممکن است در نقطهای قرار گرفته باشد که فناوری خودروهای برقی بهتدریج بازار را در اختیار بگیرد. نشانههایی وجود دارد که این روند تنها آغاز یک مرحله تازه است؛ مرحلهای که با معرفی محصولات جدید و تغییرات بازار میتواند سهم خودروهای انرژی نو را باز هم افزایش دهد.
گذار محصولی و مرحله بعدی بازار
در ماه مه، BYD حدود ۲۷.۷ درصد از فروش عمده خودروهای انرژی نو چین را در اختیار داشت. همین موضوع باعث میشود هر تغییر معنادار در عملکرد این شرکت، تأثیر محسوسی بر کل بازار بگذارد.
فروش عمده خودروهای سواری BYD در ماه مه نسبت به سال قبل اندکی افزایش یافت و به ۳۷۶ هزار و ۹۹۰ دستگاه رسید. رشد ماهانه این شرکت نیز ۱۹.۴۱ درصد بود. صادرات BYD در این ماه به ۱۶۰ هزار و ۶۴۴ دستگاه رسید که معادل ۴۲ درصد کل فروش ماهانه شرکت بود. این رقم نسبت به سال قبل ۸۰.۴۰ درصد افزایش داشت.
با این حال، اثر گذار محصولی BYD در آمار خردهفروشی داخلی بیشتر دیده میشود. فروش خردهفروشی BYD در چین در ماه مه به ۲۲۲ هزار و ۸۰۹ دستگاه رسید؛ رقمی که نسبت به ۲۹۳ هزار و ۴۲۹ دستگاه در سال ۲۰۲۵، افت ۲۴.۷ درصدی را نشان میدهد. البته فروش ماهانه این شرکت نسبت به ماه قبل ۱۹.۷۷ درصد رشد داشت.
بر اساس محاسبات متن اصلی، کل کاهش ۵ درصدی سالانه فروش خردهفروشی خودروهای انرژی نو در ماه مه را میتوان به افت فروش داخلی BYD نسبت داد. اگر فروش BYD نسبت به سال قبل ثابت مانده بود، سهم خودروهای انرژی نو از خردهفروشی خودرو در چین اکنون تقریبا به دو سوم بازار رسیده بود.
اما BYD در نقطه عطف مهمی قرار دارد و در میانه یکی از بزرگترین دورههای گذار محصولی تاریخ خود است. عرضه خودروهای مجهز به باتری Blade Battery 2.0 میتواند خودروهای برقی جریان اصلی را به سطحی برساند که شارژ آنها از نظر زمان با سوختگیری خودروهای درونسوز قابل مقایسه باشد؛ در حالی که قیمت خرید آنها از خودروهای درونسوز مشابه کمتر است.
مدلهای جدید BYD از نظر فناوری پیشرفتهتر شدهاند و عملکرد بهتری ارائه میکنند. این شرکت همچنین با حجم بالایی از سفارشهای معوق روبهرو است. این سفارشها شامل مدلهای پرتقاضایی مانند Yuan Plus جدید میشود.
مدل Datang نیز پس از آغاز پیشفروش در ماه آوریل بیش از ۱۰۰ هزار سفارش ثبت کرده و انتظار میرود فروش رسمی آن در میانه ماه ژوئن آغاز شود. برخی مشتریان همچنان در انتظار امکان ثبت سفارش برای خودروهایی هستند که پیشتر معرفی شدهاند. مدل Seal 08 در ماه مارس نمایش داده شد، اما هنوز حتی وارد مرحله پیشفروش نشده است، چه برسد به آغاز فروش رسمی.
همچنین یک مدل جدید و پرتیراژ از خانواده Han در حال آزمایش دیده شده، اما هنوز معرفی رسمی نشده است. برند Fang Cheng Bao نیز ظرفیت تولید خود را افزایش داده، اما زمان تحویل برخی مدلهای آن همچنان چندماهه برآورد میشود. سدانهای اسپرت این برند نیز در راه هستند.
برخی مدلهای Denza که در پروندههای مقرراتی ظاهر شدهاند، با تأخیر در عرضه روبهرو شدهاند و برخی نسخههای Z9 GT نیز زمان انتظار طولانی دارند. وانگ چوانفو، مدیر BYD، اخیرا محدودیت عرضه را پذیرفته و اعلام کرده است در ازای هر روز تأخیر، یک روز شارژ سریع رایگان اضافه به مشتریان ارائه خواهد شد.
این موارد هنوز اثر احتمالی تصمیم BYD برای پذیرش مسئولیت کامل رانندگی شهری از طریق سامانه هوشمند God’s Eye A/B را در نظر نمیگیرد. همچنین اثر تراشه هوش مصنوعی ۴ نانومتری Xuanji A3 نیز هنوز وارد معادله نشده است؛ تراشهای که وارد تولید شده و قرار است برای ارائه قابلیتهای رانندگی هوشمند سطح L3 و L4 در مدلهای آینده به کار گرفته شود.
BYD با وجود افت فروش از ابتدای سال تاکنون، پیشبینی کرده است فروش کل سالانه خود با محصولات جدید افزایش یابد. تحقق این هدف مستلزم رشد قابل توجه فروش در ماههای آینده است. با این حال، BYD تنها بازیگر این روند نیست.
نقش XPENG و موج مدلهای تازه
شرکت XPENG نیز چندین خودروی جدید یا بهروزرسانیشده معرفی کرده و مدلهای بیشتری در راه دارد. این موضوع نیز باعث ایجاد سفارشهای معوق گسترده برای مدلهایی مانند GX شده است؛ مدلی که زمان انتظار آن به ۳۵ هفته رسیده است.
همین مدل پایهای برای روباتاکسی این شرکت محسوب میشود. با این حال، گذار به محصولات جدید باعث شده فروش مدلهای قدیمیتر XPENG از ابتدای سال تاکنون کندتر شود. زمانی که تولید مدلهای جدید افزایش یابد، XPENG نیز احتمالا رشد سالانه فروش را تجربه خواهد کرد و این موضوع میتواند سهم کلی خودروهای انرژی نو در بازار چین را بیشتر کند.
در کنار این موارد، مدلهای اسپرت و لوکس متعددی نیز در ماههای اخیر معرفی شدهاند. افزون بر آن، مدلهای جریان اصلی بیشتری هم وارد بازار میشوند. این خودروها در مقایسه با مدلهای جدید درونسوز، جذابیت بیشتری برای مصرفکننده ایجاد کردهاند. پرسش اصلی این است که با افزایش تولید این مدلهای تازه، بازار خودروهای انرژی نو چین به چه سطحی خواهد رسید؟
اثر هزینه سوخت و نااطمینانی بازار نفت
یکی دیگر از عوامل اثرگذار، افزایش هزینه و بیثباتی مرتبط با خودروهای بنزینی است. چین بخش عمده نفت خود را وارد میکند و بخش مهمی از این نفت از خاورمیانه تأمین میشود. این موضوع چین را در برابر اختلالات عرضه آسیبپذیرتر میکند؛ هرچند این کشور ذخایر بزرگی از نفت ایجاد کرده است.
با این حال، تکیه بر ذخیرهسازی نفت در بلندمدت پایدار نیست و رویدادهای اخیر نیز احتمالا سیاستگذاری را بیش از گذشته به سمت برقیسازی سوق میدهد. برای رانندگان چینی، استفاده از خودروهای نفتسوز از منظر هزینه، نااطمینانی و حتی سهولت استفاده، جذابیت کمتری پیدا کرده است.
چین قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۷، تعداد ۲۸ میلیون تأسیسات شارژ را وارد مدار کند. این کشور پیشتر ظرف ۱۸ ماه تعداد تأسیسات شارژ خود را از ۱۰ میلیون به بیش از ۲۰ میلیون مورد در دسامبر گذشته رسانده بود. این روند بهطور متوسط معادل افزودن حدود ۱۲۸ هزار تأسیسات شارژ در هر هفته بوده است.
برای مقایسه، آمریکا بر اساس دادههای AFDC در مجموع ۸۵ هزار و ۳۹۸ ایستگاه شارژ عمومی و خصوصی دارد. چنین توسعهای در زیرساخت شارژ باعث میشود تجربه مالکیت خودروی برقی در چین با چند سال قبل تفاوت چشمگیری داشته باشد؛ بهویژه در مناطق روستایی که پیشتر کمتر تحت پوشش قرار داشتند. این مناطق میتوانند بهتدریج ترکیبی شبیه شهرهای ردهاول چین پیدا کنند؛ شهرهایی که در آنها خودروهای برقی غالب شدهاند.
شارژ سریعتر و شبکه گستردهتر
علاوه بر افزایش تعداد شارژرها، سرعت شارژ نیز در حال افزایش است. BYD تا ماه مه بیش از ۶۱۰۰ ایستگاه شارژ سریع چندگانۀ مگاواتپلاس Flash Charging را وارد مدار کرده و اخیرا همکاری تازهای با Sinopec اعلام کرده است تا تعداد بیشتری از این ایستگاهها در مراکز خدماتی سراسر چین نصب شود.
برای مقایسه، تسلا در آمریکا ۳۱۱۲ ایستگاه سوپرشارژر فعال دارد. شرکتهایی مانند Geely و دیگر خودروسازان چینی نیز در حال معرفی شارژرهای سطح مگاوات هستند. هرچند احتمالا بیشتر رانندگان بهصورت روزانه از این شارژرها استفاده نخواهند کرد، اما این زیرساختها سطح تازهای از سهولت ایجاد میکنند و امکان شارژ خودروهای بیشتری را در یک فضای ثابت فراهم میسازند.
نکته مهم دیگر این است که سهم ۶۳ درصدی خودروهای انرژی نو در چین پس از کاهش معافیت مالیات خرید، محدود شدن برنامه اسقاط خودرو و کاهش مزایای آن به دست آمده است. بنابراین اگر دولت چین بخواهد فروش خودرو را تحریک کند یا گذار به سمت خودروهای برقی را سرعت دهد، ابزارهای سیاستی بیشتری در اختیار دارد.
از منظر سیاستگذاری نیز معیارهای چین برای آنچه بهعنوان پلاگین هیبریدی شناخته میشود، سختگیرانهتر شده است. برد باتری این خودروها اکنون در بسیاری موارد به بیش از ۳۰۰ کیلومتر میرسد؛ رقمی که با برداشت رایج از خودروهای پلاگین هیبریدی در غرب تفاوت زیادی دارد. در کنار زیرساخت شارژ ارزانتر و در دسترستر، این خودروها در چین احتمالا عمدتا مانند خودروهای برقی استفاده خواهند شد.
مرحله بعدی چیست؟
اگر خودروهای دارای محدودیت عرضه همین حالا در دسترس بودند، سهم خودروهای برقی و انرژی نو در چین میتوانست همین امروز از دو سوم خردهفروشی بازار عبور کند. انتشار جزئیات بیشتر آمار ماه مه میتواند تصویر روشنتری ارائه دهد، اما اکنون این احتمال رو به افزایش است که سهم سالانه این خودروها در چین، با وجود شروع کندتر سال، به بیش از ۶۰ درصد برسد.
پرسش مهم این است که آیا سهم ماهانه بازار میتواند امسال از ۷۰ درصد عبور کند یا نه.
در بخش فروش عمده نیز پرسش مشابهی مطرح است. اختلالات بازار نفت اثر جهانی دارد. کشورهای در حال توسعه، یعنی بازارهایی که خودروسازان چینی در آنها حضور قوی دارند، در برخی موارد بدون عبور از مسیر طولانی بازارهای سنتی، مستقیما وارد مرحله پذیرش خودروهای برقی میشوند.
در حال حاضر رشد سالانه سهم خودروهای برقی در مناطقی مانند اروپا، تا حد زیادی تحت تأثیر رشد سریع برندهای چینی بوده است. پرسش این است که آیا این رشد ادامه خواهد داشت؟ آیا اقدامات حمایتگرایانه میتواند تمرکز برندهای چینی را از اروپا دور کند؟ چه بازارهای جهانی دیگری میتوانند به رشد کل فروش خودروهای برقی کمک کنند؟
با وجود آنکه سیاست جهانی بیش از گذشته غیرقابل پیشبینی شده است، نشانهها حاکی از آن است که چین در حال تقویت دستاوردهای خود در حوزه خودروهای برقی است. زیرساخت بهتر و گستردهتر، در کنار خودروهای پیشرفتهتر، میتواند رشد سهم بازار را در کوتاهمدت ادامه دهد.
با افزایش سهم خودروهای برقی، اقتصاد مقیاس نیز به نفع این محصولات عمل خواهد کرد. اگر بازارهای دیگر بازتر و رقابتیتر شوند، محصولات جدید چینی میتوانند سریعتر به آنها برسند و رشد جهانی خودروهای برقی را شتاب دهند.
پرسش پایانی این است: بزرگترین بازار خودروی جهان چه زمانی به سهم ۷۰ درصدی یا بیشتر برای خودروهای انرژی نو خواهد رسید؟

