پکن | ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۲۰ می ۲۰۲۵) | به نقل از کریستن همینگوی جینز، با ویرایش کریس مکدرموت
مروری بر محتوای خبر
برای نخستینبار، جهش تولید انرژیهای تجدیدپذیر در چین باعث کاهش انتشار دیاکسیدکربن این کشور شده؛ آنهم در شرایطی که تقاضای برق در حال افزایش است. این اتفاق میتواند نقطه عطفی در مسیر گذار انرژی چین باشد.
تحلیل جدید لائوری میلویویرتا، تحلیلگر ارشد و همبنیانگذار مرکز پژوهش در انرژی و هوای پاک (CREA) در فنلاند که توسط وبسایت Carbon Brief منتشر شده، نشان میدهد رشد تولید برق پاک در حال حاضر فراتر از نرخ رشد تقاضای برق در چین قرار دارد.
به گفته میلویویرتا:
«رشد تولید برق تجدیدپذیر اکنون از میانگین رشد فعلی و بلندمدت تقاضای برق پیشی گرفته و موجب کاهش مصرف سوختهای فسیلی شده است. این نخستین باری است که کاهش انتشار بهطور مستقیم ناشی از افزایش تولید انرژی پاک است.»
کاهش ۴.۷ درصدی تولید برق حرارتی در کنار رشد ۲.۵ درصدی تقاضا
بر اساس این گزارش، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵، تقاضای برق در چین ۲.۵ درصد رشد کرده اما تولید برق حرارتی (عمدتاً از زغالسنگ و گاز) ۴.۷ درصد کاهش یافته است. در همین بازه، انتشار کربن در بخش برق این کشور نیز ۵.۸ درصد افت کرده که این کاهش، افزایش مصرف زغالسنگ در صنایع شیمیایی و فلزات را نیز جبران کرده است.
ظرفیت تجدیدپذیر چین از جهان پیشی گرفت
چین هماکنون نزدیک به دو برابر مجموع ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی دیگر کشورهای جهان را داراست. در فروردین ۱۴۰۴ (آوریل ۲۰۲۵)، آمار رسمی نشان داد ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی برای نخستینبار از ظرفیت نیروگاههای حرارتی پیشی گرفته است.
طبق تحلیل CREA، تنها در سهماهه نخست ۲۰۲۵، افزایش ظرفیت انرژی خورشیدی، بادی و هستهای باعث کاهش ۱.۶ درصدی انتشار دیاکسیدکربن شد. این در حالی است که چین همچنان بزرگترین منتشرکننده گازهای گلخانهای در جهان محسوب میشود و هدف آن رسیدن به اوج انتشار تا سال ۲۰۳۰ و خنثیسازی کربن تا ۲۰۶۰ است.
هشدار نسبت به افزایش دوباره احتمالی انتشار
میلویویرتا هشدار میدهد:
«اگرچه انتشار CO2 در بخشهایی مانند برق، سوختهای نفتی و مصالح ساختمانی بهنظر میرسد به اوج رسیده، اما همچنان خطر بازگشت افزایش در کوتاهمدت وجود دارد. این بخشها بیش از ۸۰ درصد از انتشار فسیلی چین را تشکیل میدهند.»
چالشهای باقیمانده؛ وابستگی به زغالسنگ و انحراف از مسیر توافق پاریس
با وجود این دستاوردها، چین همچنان به شدت به زغالسنگ وابسته است. تنها در سال گذشته، پروژههایی برای احداث نیروگاههای زغالسنگ با ظرفیت ۹۴.۵ گیگاوات آغاز شد؛ معادل ۹۳ درصد از ظرفیت زغالسنگی در دست ساخت جهان.
همچنین، چین در مسیر دستیابی به تعهد خود در توافق پاریس مبنی بر کاهش شدت کربن (نسبت انتشار به تولید ناخالص داخلی) تا ۶۵ درصد نسبت به سطح سال ۲۰۰۵، «بهطور قابل توجهی از برنامه عقب است».
آیندهای در گرو سیاستگذاری
در پایان گزارش تأکید شده که مسیر آینده انتشار کربن در چین بستگی زیادی به سیاستگذاریها دارد. اگر سیاستهای کنونی تقویت شود، چین میتواند در پنج سال آینده کاهش قابلتوجهی در انتشار خود رقم بزند. اما انتخابهای نادرست سیاستی ممکن است این مسیر را معکوس کرده و منجر به افزایش بیشتر انتشار تا سال ۲۰۳۰ شود.
