چین، بازیگر اصلی تجارت جهانی مواد معدنی باتری شد

منبع: US Energy Information Administration – منتشرشده در Today in Energy | تاریخ انتشار: ۲۲ مه ۲۰۲۵

براساس داده‌های جدید سازمان ملل متحد (UN Comtrade)، چین نقش برجسته‌ای در زنجیره تأمین جهانی باتری دارد و در سال ۲۰۲۳، حدود ۴۴ درصد از تجارت بین‌منطقه‌ای مواد معدنی خام و فرآوری‌شده باتری را وارد کرده و ۵۸ درصد از مواد و قطعات باتری را صادر کرده است.

در این گزارش، تجارت سه ماده معدنی کلیدی برای تولید باتری یعنی گرافیت، لیتیوم و کبالت بین چین و دیگر مناطق اصلی جهان بررسی شده است. این مواد از منابع طبیعی یا مصنوعی استخراج شده، برای ساخت مواد باتری فرآوری می‌شوند و سپس در تولید باتری‌ها و اجزای آن‌ها استفاده می‌شوند. با رشد تقاضای جهانی برای وسایل نقلیه برقی و ذخیره‌سازی انرژی، اهمیت این مواد نیز افزایش یافته است.

تولید و تجارت مواد معدنی خام

• لیتیوم از تبخیر آب‌های شور یا استخراج سنگ سخت به‌دست می‌آید. چین در سال ۲۰۲۳، ۱۸ درصد (۳۳ هزار تن) از لیتیوم معدنی جهان را تولید کرد و ۲۵ درصد ظرفیت جهانی استخراج لیتیوم را در اختیار دارد.
• گرافیت به‌صورت معدنی یا سنتتیک از مواد نفتی تولید می‌شود. چین در سال ۲۰۲۴، ۷۹ درصد از تولید گرافیت طبیعی جهان (۱.۲۷ میلیون تن) را به خود اختصاص داد؛ ایالات متحده در این سال هیچ گرافیت طبیعی تولید نکرد.
• کبالت عمدتاً به‌عنوان محصول جانبی استخراج نیکل و مس به‌دست می‌آید. شرکت‌های چینی ۸۰ درصد از تولید کبالت جمهوری دموکراتیک کنگو را در اختیار دارند؛ جایی که بیش از نیمی از کبالت جهان تولید می‌شود.

فرآوری مواد معدنی باتری و تجارت مواد فرآوری‌شده

• چین بیش از ۹۰ درصد از گرافیت جهان را فرآوری می‌کند و در سال ۲۰۲۲، شرکت‌های چینی بیش از دوسوم ظرفیت فرآوری لیتیوم و کبالت جهان را در اختیار داشتند.
• در سال ۲۰۲۳، چین ۲۰ درصد از مواد معدنی فرآوری‌شده جهان را وارد کرد که بیشتر آن کبالت از آفریقا بود.
• همان سال، چین ۵۸ درصد از مواد معدنی فرآوری‌شده را صادر کرد؛ عمدتاً گرافیت سنتتیک به آسیا و اقیانوسیه.
• دولت چین از سال ۲۰۲۳ محدودیت‌هایی برای صادرات گرافیت (مخصوص ساخت الکترود) اعمال کرد که انتظار می‌رود در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ باعث کاهش صادرات شود.

ساخت مواد باتری و تجارت اجزا و بسته‌های باتری

• در سال ۲۰۲۳، چین ۵۳ درصد از تجارت جهانی مواد اولیه باتری را در اختیار داشت.
• این مواد سپس برای تولید اجزای باتری مانند الکترود، الکترولیت و جداکننده‌ها استفاده می‌شوند.
• در سال ۲۰۲۲:
  • ۸۵ درصد از آندهای باتری
  • ۸۲ درصد از الکترولیت‌ها
  • ۷۴ درصد از جداکننده‌ها
  • و ۷۰ درصد از کاتدها در چین تولید شدند.
• چین در سال ۲۰۲۳ ۷۴ درصد از صادرات جهانی بسته‌ها و قطعات باتری را در اختیار داشت و ۸۵ درصد از ظرفیت تولید سلول‌های باتری بر اساس ارزش پولی نیز متعلق به این کشور بود.

تحلیل نهایی

با تسلط چین بر مراحل مختلف زنجیره تأمین باتری از استخراج تا صادرات، این کشور در آینده انرژی جهانی و تولید وسایل نقلیه الکتریکی نقشی حیاتی ایفا می‌کند. این موضوع همچنین نگرانی‌هایی درباره تمرکز بیش از حد قدرت در زنجیره‌های حیاتی جهانی ایجاد کرده که احتمالاً سیاست‌گذاران جهانی را به بازنگری در استراتژی‌های خود وادار خواهد کرد.