اپراتور بازار انرژی استرالیا (AEMO) در تازهترین گزارش «برنامه گذار برای امنیت سیستم» اعلام کرد استرالیای جنوبی—پاکترین شبکه برق کشور با سهم نزدیک به ۷۵ درصدی باد و خورشید—اکنون امنترین شبکه برق ملی است. اما در سوی دیگر، نیوساوثولز و ویکتوریا با نزدیکشدن به خاموشی نیروگاههای زغالسنگی خود وارد دورهای از «ریسک حاد امنیت شبکه» شدهاند و بهویژه نیوساوثولز ممکن است از سال ۲۰۳۱ وارد سناریوی «بدون زغالسنگ» شود؛ سناریویی که AEMO آن را از نظر فنی «محتمل» و از نظر امنیتی «بحرانی» توصیف میکند.
گزارش جدید AEMO که روز دوشنبه منتشر شد، نشان میدهد استرالیای جنوبی تنها ایالتی است که در سالهای پیشِرو با کمبود «استحکام شبکه» (System Strength) روبهرو نخواهد شد. این وضعیت نتیجه یک دهه گذار سریع از زغالسنگ به انرژیهای تجدیدپذیر، توسعه کنترلهای جدید بر فتوولتائیک خانگی، بهرهبرداری از نخستین باتری بزرگ جهان و استقرار مجموعهای از سنکرونکاندرها (Syncons) است که بدون مصرف سوخت، خدمات حیاتی پایداری شبکه را تأمین میکنند.
AEMO در گزارش خود تأکید میکند که با تکمیل خط انتقال جدید به نیوساوثولز در سال ۲۰۲۷، استرالیای جنوبی نخستین شبکه در جهان خواهد بود که قادر است یک شبکه چندگیگاواتی را در حالت «موتورهای خاموش» (بدون نیاز به گاز برای تأمین پایداری) اداره کند؛ اقدامی که به هدف رسیدن این ایالت به ۱۰۰ درصد انرژی تجدیدپذیر خالص کمک میکند.
در مقابل، نیوساوثولز و ویکتوریا با تهدیدی جدی روبهرو هستند؛ تهدیدی که از تعطیلی نیروگاههای سالخورده زغالسنگی سرچشمه میگیرد. براساس برنامه فعلی، نیروگاه ۲.۸۸ گیگاواتی اِرارینگ که بزرگترین نیروگاه زغالسنگی کشور است، قرار است در اوت ۲۰۲۷ خاموش شود. AEMO هشدار میدهد اگر این برنامه بدون ظرفیت جایگزین کافی پیش برود، «ریسک قطع بار و حتی از مدار خارجکردن بخشهایی از شبکه» در بهار ۲۰۲۷ محتمل خواهد بود. این در حالی است که سنکرونکاندرهای جدید این ایالت تا سال ۲۰۲۸ آماده بهرهبرداری نخواهند بود.
به گفته AEMO، نیوساوثولز برای جلوگیری از بحران امنیتی، باید تا پنج گیگاوات ظرفیت باتری با اینورترهای شبکهساز (Grid Forming) و همچنین ۱۰ سنکرونکاندر کوچک را هرچه سریعتر وارد مدار کند. این اقدام حتی پیش از تکمیل فرایندهای نظارتی آغاز شده اما «به طور جدی کافی نیست» و نیازمند سرمایهگذاری فوری دولت و بخش خصوصی است.
AEMO در بخشی از گزارش مینویسد: «در صورت تعطیلی قطعی اِرارینگ در ۲۰۲۷، هرگونه خروج بعدی واحدهای زغالسنگ میتواند ریسکهای کنونی را تشدید کند.» همچنین، این نهاد برای نخستینبار سناریویی را مطرح کرده که براساس آن نیوساوثولز ممکن است تا سال ۲۰۳۱/۳۲ در بازههایی بدون هیچگونه تولید زغالسنگ در دسترس باقی بماند؛ وضعیتی که شبکه این ایالت هرگز تجربه نکرده است.
در ویکتوریا نیز AEMO نسبت به تبعات تعطیلی نیروگاه یالورن در ۲۰۲۸ هشدار داده و در کوئینزلند، خاموشی نیروگاه گلداستون در سال ۲۰۲۹ بهعنوان «نقطه گذار امنیتی» معرفی شده است.
گزارش تازه با تأکید بر «حجم بیسابقه مهندسی موردنیاز برای گذار به شبکه پاک» میگوید استرالیا نخستین کشوری خواهد بود که وارد چنین سطحی از نفوذ تجدیدپذیر میشود و به همین دلیل به مقررات جدید، سرمایهگذاری هماهنگ و توسعه فناوریهای خدمات پایداری—از کنترل فرکانس و توان خطا تا قابلیت بلکاستارت—نیاز دارد.
AEMO همچنین درباره رشد مراکز داده هشدار میدهد و مینویسد: «برای مدیریت تغییرات ناگهانی بار این مراکز، مقررات جدیدی لازم است؛ زیرا نوسان آنها میتواند چالشهای سنگینی برای مدیریت شبکه ایجاد کند.»
دانیل وسترمن، مدیرعامل AEMO، در بیانیهای اظهار کرد: «این گزارش مسیر جایگزینی خدمات امنیتی نیروگاههای زغالسنگی در حال بازنشستگی را مشخص میکند و ظرفیت فزاینده انرژیهای تجدیدپذیر—بهویژه خورشید پشتبامی—را برای تضمین امنیت شبکه توضیح میدهد. ما برای حفظ امنیت و کاهش هزینهها، به سرمایهگذاریهای تازه و اصلاحات فوری نیاز داریم.»
او افزود: «دولتها و صنعت گامهایی برداشتهاند، اما نقاط گذار نیازمند همکاری مستمر و اقدام سریع است. AEMO بهطور فعال برای راهنمایی و حمایت از این سرمایهگذاریهای حیاتی تلاش خواهد کرد.»
