سازمان ملل برنامه شتاب‌دهنده گذار انرژی پاک را کلید زد

کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل برای آسیا و اقیانوسیه (ESCAP) از آغاز ابتکار سه‌ساله «گذار انرژی برای رشد سبز و رفاه» خبر داد؛ برنامه‌ای که با هدف تسریع گذار عادلانه و کشورمحور به انرژی پاک و تقویت رشد اقتصادی، اشتغال و شمول اجتماعی در جنوب‌شرق آسیا اجرا می‌شود.

کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific – ESCAP) روز ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ در بانکوک، از راه‌اندازی ابتکار «Energy Transition for Green Growth and Prosperity (ETGGP)» خبر داد؛ طرحی منطقه‌ای که به کشورهای جنوب‌شرق آسیا برای پیشبرد گذار به انرژی پاک در چارچوب اولویت‌های ملی آن‌ها کمک می‌کند.

این ابتکار سه‌ساله از سال ۲۰۲۶ آغاز می‌شود و در مرحله نخست با بیش از ۴ میلیون دلار تعهد مالی از سوی چهار بنیاد خیریه شامل ClimateWorks Foundation، Sequoia Climate Foundation، Children’s Investment Fund Foundation و Tara Climate Foundation پشتیبانی می‌شود. تمرکز اولیه این برنامه بر جنوب‌شرق آسیاست، اما طراحی آن به‌گونه‌ای است که از سیاست‌های ملی هر کشور پشتیبانی کند.

این برنامه در راستای مأموریت ESCAP برای حمایت از اجرای دستورکار ۲۰۳۰ توسعه پایدار، به‌ویژه هدف هفتم توسعه پایدار (Sustainable Development Goal ۷ – SDG ۷) با محوریت «انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه»، تعریف شده است.

بر اساس داده‌های ارائه‌شده در مراسم رونمایی، منطقه آسیا و اقیانوسیه حدود ۶۰ درصد از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای و ۸۰ درصد از عرضه جهانی زغال‌سنگ را به خود اختصاص داده و در عین حال، تقاضای انرژی در این منطقه تا میانه قرن به‌طور قابل‌توجهی افزایش خواهد یافت؛ روندی که ضرورت گذار انرژی را دوچندان می‌کند.

آرمیدا سالسیاه آلیسجاهبانا، معاون دبیرکل سازمان ملل و دبیر اجرایی ESCAP، در این مراسم با اشاره به چالش‌های چندوجهی دولت‌ها در مسیر کاهش انتشار گفت: کشورها باید هم‌زمان با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، رشد اقتصادی، اشتغال، تاب‌آوری اقتصادی و شمول اجتماعی را حفظ کنند. به گفته او، زیرساخت‌های قدیمی، محدودیت منابع مالی عمومی، چارچوب‌های مقرراتی در حال تحول، ظرفیت‌های نهادی متفاوت و شکاف‌های تأمین مالی از جمله محدودیت‌های اصلی در این مسیر هستند.

به گفته وی، ابتکار ETGGP با پیوند دادن تحلیل‌های سیاستی، تقویت نهادی، همکاری منطقه‌ای و تأمین مالی سبز، از دولت‌های جنوب‌شرق آسیا برای مدیریت این گذار حمایت خواهد کرد.

این ابتکار بر سه رکن مکمل استوار است:
نخست، تقویت تحلیل‌های داده‌محور و تولید شواهد برای برنامه‌ریزی بلندمدت در تقاطع انرژی، اقتصاد و صنعت؛
دوم، حمایت از اتصال منطقه‌ای شبکه‌های برق از طریق ایجاد «کریدورهای برق سبز»؛
و سوم، بسیج منابع مالی سبز با هدف بهبود شرایط سرمایه‌گذاری، ایجاد سبد پروژه‌های قابل تأمین مالی و تسهیل جریان سرمایه در مقیاس بزرگ‌تر.

بر اساس اعلام ESCAP، این برنامه با همکاری وزارتخانه‌های انرژی، دارایی، حمل‌ونقل، محیط زیست و توسعه اجتماعی کشورهای هدف اجرا می‌شود تا سیاست‌های یکپارچه‌تری در زمینه پیوند گذار انرژی با صنعتی‌سازی سبز و ایجاد اشتغال شکل گیرد. همچنین، نهادهای توسعه‌ای، مؤسسات مالی، سازمان‌های دانشی و کارشناسان منطقه‌ای برای تولید شواهد و راهکارهای سیاستی به این چارچوب دعوت خواهند شد.

نتایج مورد انتظار شامل بهبود هماهنگی سیاستی، تقویت پشتوانه تحلیلی تصمیم‌گیری، افزایش آمادگی سرمایه‌گذاری و دسترسی بیشتر به منابع مالی عمومی و خصوصی برای پروژه‌های انرژی پاک و زیرساخت‌های پشتیبان است.

بر اساس اعلام برگزارکنندگان، تجربیات کشورهای مشارکت‌کننده به شکل‌دهی گفت‌وگوی سیاستی منطقه‌ای در حوزه انرژی کمک خواهد کرد و زمینه را برای تسریع گذار انرژی و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه انرژی پاک، شبکه‌های برق و تأمین مالی فراهم می‌سازد.