سنگاپور و فیلیپین در جریان «هفته اقلیم آسهآن» در مانیل، نخستین توافق اجرایی ماده ۶ توافق پاریس را میان دو کشور امضا کردند؛ توافقی که چارچوبی حقوقی برای تولید و انتقال اعتبارهای کربنی ایجاد میکند و هدف آن جذب سرمایه اقلیمی برای پروژههای کاهش انتشار در فیلیپین است.
سنگاپور و فیلیپین در اقدامی مهم برای توسعه بازارهای کربن در جنوب شرق آسیا، توافقنامه اجرایی همکاری در زمینه اعتبارهای کربنی ذیل ماده ۶ توافق پاریس را امضا کردند. این توافق در جریان «هفته اقلیم آسهآن» (ASEAN Climate Week) در مانیل به امضا رسید و نخستین توافق اجرای ماده ۶ برای فیلیپین محسوب میشود.
این توافق توسط «گریس فو»، وزیر پایداری و محیط زیست سنگاپور، و «خوان میگل تی. کونا»، وزیر محیط زیست و منابع طبیعی فیلیپین، امضا شد. بر اساس این چارچوب، پروژههای کاهش انتشار گازهای گلخانهای در فیلیپین میتوانند اعتبار کربن تولید کرده و آن را مطابق قواعد بینالمللی به کشورهای دیگر منتقل کنند.
ماده ۶ توافق پاریس چیست؟
ماده ۶ بخشی از توافق اقلیمی پاریس است که سازوکار همکاری کشورها برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای را تعریف میکند. این ماده به کشورها اجازه میدهد از طریق تجارت اعتبار کربن، اجرای پروژههای مشترک اقلیمی و سرمایهگذاری در پروژههای کاهش انتشار، اهداف اقلیمی خود را دنبال کنند.
در عمل، اگر کشوری بتواند بیش از تعهد خود انتشار کربن را کاهش دهد، میتواند بخشی از این کاهش را به شکل «اعتبار کربن» به کشور دیگری منتقل یا بفروشد. برای نمونه، اگر پروژهای در فیلیپین باعث کاهش انتشار دیاکسیدکربن شود، سنگاپور میتواند اعتبار حاصل از آن را خریداری کرده و در محاسبه اهداف اقلیمی خود استفاده کند.
توافق جدید سنگاپور و فیلیپین ذیل ماده ۶.۲ توافق پاریس قرار میگیرد؛ بخشی که امکان همکاری مستقیم و دوجانبه کشورها در انتقال اعتبارهای کربنی را فراهم میکند.
بر اساس مفاد توافق، پروژههای مورد تأیید باید الزامات مربوط به صدور مجوز، حسابداری انتشار و جلوگیری از «دو بار شماری» اعتبارها را رعایت کنند. دو بار شماری زمانی رخ میدهد که یک کاهش انتشار بهطور همزمان توسط دو کشور ثبت شود؛ موضوعی که یکی از مهمترین نگرانیهای بازارهای کربن به شمار میرود.
دولتهای دو کشور اعلام کردهاند جزئیات مربوط به روشهای اعتباردهی و فرآیند تأیید پروژهها در مراحل بعدی منتشر خواهد شد.
گریس فو پس از امضای توافق گفت: «این توافق همکاری میان دو کشور را عمیقتر میکند، منابع مالی اقلیمی را به پروژههای اثرگذار در فیلیپین هدایت خواهد کرد و فرصتهای تازهای برای کسبوکارها و جوامع محلی در بازار کربن ایجاد میکند.»
او همچنین تأکید کرد کشورهای عضو آسهآن میتوانند در ساخت آیندهای کمکربن برای منطقه نقش پیشرو داشته باشند.
در سوی دیگر، خوان میگل تی. کونا این توافق را تصمیمی «راهبردی» برای فیلیپین توصیف کرد و گفت این همکاری بر پایه اعتماد، شفافیت و اجرای همکاری اقلیمی با «اعتبار بالا» شکل گرفته است.
بر اساس اعلام دو کشور، پروژههای حاصل از این همکاری میتوانند به ایجاد اشتغال، تقویت امنیت انرژی، کاهش آلودگی و توسعه جوامع محلی کمک کنند. همچنین انتظار میرود سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزههایی مانند انرژی تجدیدپذیر، جنگلکاری، مدیریت پسماند و کاهش انتشار صنعتی افزایش یابد.
تحلیلگران معتقدند این توافق نشانهای از ورود بازارهای کربن به مرحله اجرایی در جنوب شرق آسیاست. بسیاری از کشورها اکنون در حال ایجاد زیرساختهای حقوقی و سیاستی لازم برای تجارت رسمی اعتبارهای کربنی و جذب سرمایه اقلیمی هستند.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند موفقیت ماده ۶ به کیفیت پروژهها و شفافیت اجرای آن وابسته است. برخی منتقدان معتقدند اگر نظارت کافی وجود نداشته باشد، کشورها ممکن است بهجای کاهش واقعی انتشار داخلی، تنها به خرید اعتبارهای کربنی متکی شوند.
با وجود این نگرانیها، توافق سنگاپور و فیلیپین میتواند الگویی برای همکاریهای اقلیمی آینده در منطقه آسهآن باشد؛ منطقهای که همزمان با رشد سریع اقتصادی، از آسیبپذیرترین نقاط جهان در برابر تغییر اقلیم نیز به شمار میرود.
