ارزیابی بلوغ اطمینان ESG در جهان؛ شکاف پیشرفت میان شرکت‌ها ادامه دارد

گزارش ۲۰۲۵ KPMG نشان می‌دهد فقط یک‌چهارم شرکت‌ها در مسیر بلوغ ESG قرار دارند

بر اساس شاخص جدید «بلوغ اطمینان ESG» کی‌پی‌ام‌جی، با وجود رشد فشارهای قانونی و سرمایه‌گذاران، ۷۶ درصد شرکت‌ها هنوز در مراحل اولیه یا میانی پیاده‌سازی گزارشگری و اطمینان پایداری هستند.

سومین نسخه از گزارش KPMG ESG Assurance Maturity Index 2025 تصویری جامع از وضعیت جهانی اطمینان پایداری (ESG Assurance) ارائه می‌دهد؛ تصویری که هم‌زمان از پیشرفت‌های ملموس در شرکت‌های پیشرو و عقب‌ماندگی نگران‌کننده در بخش وسیعی از بازار حکایت دارد.

در این پژوهش، کی‌پی‌ام‌جی از میان ۱۳۲۰ شرکت بزرگ بین‌المللی با میانگین درآمد ۱۶.۸ میلیارد دلار، سطح بلوغ در پنج حوزه‌ی کلیدی شامل حاکمیت شرکتی، مهارت‌ها، مدیریت داده، فناوری دیجیتال و زنجیره ارزش را بررسی کرده است. میانگین امتیاز بلوغ جهانی در سال ۲۰۲۵ برابر با ۴۶.۷۷ از ۱۰۰ است که نسبت به سال گذشته اندکی کاهش یافته و نشان می‌دهد بسیاری از شرکت‌ها هنوز فاصله‌ی قابل‌توجهی با آمادگی کامل برای اطمینان شخص ثالث دارند.

تحلیل داده‌ای: شکاف میان پیشروها و تازه‌کارها

طبق نتایج گزارش، شرکت‌های «پیشرو» (Leaders) با امتیاز ۶۵.۲۱ دو برابر «تازه‌کاران» (Beginners) با امتیاز ۳۰.۵۴ عملکرد بهتری داشته‌اند، اما این شکاف نسبت به سال قبل تقریباً بدون تغییر مانده است. از منظر منطقه‌ای، آمریکای شمالی (۴۹) و اروپا (۴۸.۹) پیشتازند، در حالی که آفریقا (۴۵.۳) و آمریکای لاتین (۳۹.۹) در مراحل ابتدایی‌اند.

بخش‌های انرژی و منابع طبیعی (۴۸.۸)، فناوری (۴۸.۱) و خدمات مالی (۴۸.۲) بالاترین امتیاز را کسب کرده‌اند، اما صنایع بهداشت و زیرساخت در انتهای فهرست قرار دارند.

قوانین جدید و چالش‌های پیاده‌سازی CSRD

اجرای دستورالعمل گزارشگری پایداری شرکتی اتحادیه اروپا (CSRD) از ژانویه ۲۰۲۴، نقطه‌ی عطفی در نظام گزارشگری پایداری بوده است. طبق گزارش، ۷۴ درصد شرکت‌ها با وجود ابهامات قانونی، برنامه‌های خود را برای گزارش‌دهی تغییر نداده‌اند که نشان‌دهنده‌ی تداوم فشار بازار و سرمایه‌گذاران است.

بزرگ‌ترین موانع در مسیر اطمینان ESG شامل پیچیدگی استانداردها (۵۱٪)، ابهام در قوانین (۴۹٪) و دسترسی ناکافی به داده‌های زنجیره تأمین (۴۶٪) عنوان شده‌اند.

مزایای ملموس برای شرکت‌های موج اول

شرکت‌های مشمول موج نخست CSRD نسبت به سایرین مزایای بیشتری از اجرای الزامات ESG دریافت کرده‌اند:

• ۶۰٪ افزایش سهم بازار یا مشتریان جدید
• ۵۴٪ بهبود سودآوری
• ۵۲٪ ارتقای شهرت برند
• ۴۹٪ افزایش ارزش سهامداران
• ۴۹٪ کاهش هزینه‌ها

در این گروه، ۸۱ درصد هیئت‌مدیره‌ها مسئول نظارت مستقیم بر گزارش ESG بوده‌اند و ۶۳ درصد جلسات فصلی ویژه‌ی پایداری برگزار کرده‌اند.

روندهای فناورانه: صعود هوش مصنوعی و داشبوردهای ESG

در بخش فناوری، گزارش KPMG رشد چشمگیری در استفاده از ابزارهای دیجیتال برای مدیریت داده‌های غیرمالی نشان می‌دهد. در میان شرکت‌های پیشرو، استفاده از فناوری‌های زیر بیشترین رشد سه‌ساله را داشته است:

• پلتفرم‌های ESG: +۳۰٪
• داشبورد داده ESG: +۲۷٪
• فضاهای داده (Data Lakes): +۲۲٪
• رایانش ابری (Cloud): +۲۵٪
• هوش مصنوعی مولد (Generative AI): +۱۶٪

همچنین ۵۱ درصد شرکت‌ها گزارش‌های پایداری را در قالب گزارش سالانه یکپارچه منتشر کرده‌اند که نشانگر تمایل به تلفیق گزارش مالی و غیرمالی است.

چشم‌انداز جهانی: از اروپا تا آسیا

تا ژوئن ۲۰۲۵، ۳۶ کشور از جمله استرالیا، ژاپن، چین و برزیل در حال تطبیق استانداردهای ملی خود با استانداردهای IFRS پایداری (ISSB) بوده‌اند. همزمان، هیئت بین‌المللی حسابرسی و اطمینان (IAASB) نیز نخستین استاندارد جامع اطمینان پایداری یعنی ISSA 5000 را معرفی کرده است تا همگرایی و اعتبار گزارش‌های ESG را تقویت کند.

نتیجه‌گیری تحلیلی

گزارش KPMG 2025 تأکید می‌کند که اطمینان ESG دیگر صرفاً یک الزام قانونی نیست، بلکه به یک مزیت رقابتی تبدیل شده است. سازمان‌هایی که زودتر وارد این فرایند شده‌اند، در جذب سرمایه، اعتماد بازار و بهبود کارایی عملیاتی پیشتازند. در مقابل، شرکت‌هایی که هنوز در مراحل اولیه‌اند باید با سرمایه‌گذاری در داده، مهارت و فناوری‌های دیجیتال خود را برای موج بعدی الزامات جهانی آماده کنند.

گزارش از نگاهی دیگر

KPMG ESG Assurance Maturity Index 2025 — داده‌ها چه می‌گویند؟

گزارش جدید KPMG از سومین نسخه «شاخص بلوغ اطمینان ESG» تصویری دقیق از وضعیت جهانی گزارشگری پایداری ارائه می‌دهد. این مطالعه با نظرسنجی از ۱۳۲۰ مدیر ارشد و عضو هیئت‌مدیره در سراسر صنایع و مناطق انجام شده است و نتایج آن نشان‌دهنده‌ی شکاف قابل‌توجه در آمادگی شرکت‌ها برای اطمینان ESG است.

اعداد کلیدی ۲۰۲۵

• میانگین امتیاز جهانی بلوغ ESG: ۴۶.۷ از ۱۰۰
• پیشروها (Leaders): امتیاز ۶۵.۲۱
• تازه‌کارها (Beginners): امتیاز ۳۰.۵۴
• شرکت‌های مشمول CSRD (Wave 1): ۷۴٪ بدون تغییر در برنامه‌های گزارش‌دهی علی‌رغم ابهامات قانونی
• بیشترین چالش‌ها:
  • پیچیدگی استانداردها (۵۱٪)
  • ابهام در قوانین (۴۹٪)
  • داده ناکافی از زنجیره تأمین (۴۶٪)

مناطق پیشرو

فناوری‌های کلیدی با بیشترین رشد سه‌ساله

مزایای گزارش‌شده توسط شرکت‌های موج اول CSRD

• افزایش سهم بازار یا مشتریان جدید: ۶۰٪
• بهبود سودآوری: ۵۴٪
• ارتقای شهرت برند: ۵۲٪
• افزایش ارزش سهامداران: ۴۹٪
• کاهش هزینه‌ها: ۴۹٪

تحلیل ESG سبز

KPMG بر این نتیجه تصریح می کند که اطمینان ESG از یک الزام نظارتی به یک مزیت رقابتی تبدیل شده است. شرکت‌هایی که زودتر در مسیر دیجیتالی‌سازی و استانداردسازی داده‌های پایداری حرکت کرده‌اند، اکنون در جذب سرمایه، اعتماد بازار و کارایی عملیاتی پیشتازند.

در مقابل، شرکت‌هایی که هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند باید سرمایه‌گذاری در مهارت، داده و فناوری‌های نوین را در اولویت قرار دهند تا بتوانند در برابر موج بعدی الزامات بین‌المللی مانند IFRS Sustainability Standards و ISSA 5000 آماده باشند.