نهاد ناظر بازارهای مالی اروپا اعلام کرده است که صندوقهای سرمایهگذاری دارای برچسب ESG، بهویژه صندوقهای مشمول ماده ۸ و ۹ مقررات افشای مالی پایدار اتحادیه اروپا، به دلیل وزن بیشتر سهام فناوری و شرکتهای فعال در هوش مصنوعی، ممکن است در برابر اصلاح احتمالی ارزشگذاریها آسیبپذیرتر باشند.
سازمان بازارها و اوراق بهادار اروپا (ESMA) نسبت به ریسک فزاینده صندوقهای سرمایهگذاری دارای برچسب ESG در صورت اصلاح احتمالی ارزش سهام شرکتهای فناوری هشدار داده است.
این نهاد اعلام کرد صندوقهایی که تحت چارچوب مقررات افشای مالی پایدار اتحادیه اروپا یا SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation) قرار میگیرند و در دسته محصولات منطبق با ماده ۸ و ماده ۹ طبقهبندی شدهاند، سهم بیشتری از سرمایهگذاری خود را به شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی اختصاص دادهاند.
در مقررات SFDR، محصولات مالی بر اساس میزان تعهد به اهداف پایداری در دستههای مختلف قرار میگیرند. ماده ۸ به صندوقهایی اشاره دارد که ویژگیهای زیستمحیطی یا اجتماعی را در سرمایهگذاریهای خود ترویج میکنند، اما الزاماً همه سرمایهگذاریهای آنها پایدار نیست. در مقابل، ماده ۹ شامل محصولاتی است که هدف اصلی آنها سرمایهگذاری پایدار و ایجاد اثر مثبت زیستمحیطی یا اجتماعی است و الزامات سختگیرانهتری دارند.
بر اساس ارزیابی ESMA، حدود ۱۴ درصد از پرتفوی صندوقهای سهامی ماده ۸ و ۹ به شرکتهای هوش مصنوعی اختصاص دارد. این در حالی است که این نسبت در صندوقهایی که هیچ ویژگی ESG برای خود اعلام نکردهاند، حدود ۱۰ درصد است.
به گفته این نهاد ناظر، همین تمرکز بیشتر بر شرکتهای فناوری میتواند باعث شود صندوقهای ماده ۸ و ۹ در صورت کاهش ارزش سهام شرکتهای فناوری، نسبت به سایر صندوقها آسیبپذیرتر باشند.
این هشدار در تازهترین گزارش ESMA درباره «روندها، ریسکها و آسیبپذیریها» منتشر شده است. در این گزارش آمده است که رشد مداوم بازار سهام آمریکا، که تا حد زیادی با ورود سرمایه به شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی تقویت شده، باعث افزایش تمرکز بازار شده و نگرانیهایی درباره محرکهای اصلی ارزشگذاری سهام و احتمال یک اصلاح بینظم ایجاد کرده است.
در ماههای اخیر نگرانیها درباره شکلگیری حباب در سهام شرکتهای هوش مصنوعی نیز افزایش یافته است. کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، پیشتر هشدار داده بود که احساسات مثبت نسبت به سهام مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است ناگهان تغییر کند. او گفته است سطح فعلی ارزشگذاریها به محدودهای نزدیک میشود که حدود ۲۵ سال پیش در اوج خوشبینی نسبت به اینترنت مشاهده شده بود.
همزمان، پژوهش بانک آمریکا نشان میدهد ۲۳ درصد از سرمایهگذاران بازار اعتبار با درجه سرمایهگذاری در ماه گذشته، خطر شکلگیری حباب هوش مصنوعی را مهمترین نگرانی خود دانستهاند؛ در حالی که این رقم در دسامبر تنها ۹ درصد بود.
دادههای منتشرشده از سوی Motley Fool نیز نشان میدهد هفت شرکت بزرگ فناوری آمریکا که به «هفت شگفتانگیز» (Magnificent Seven) معروفاند، اکنون حدود ۳۳ درصد از کل ارزش شاخص S&P500 ۱را در اختیار دارند؛ موضوعی که نشاندهنده تمرکز بالای بازار بر چند شرکت فناوری بزرگ است.
ESMA همچنین هشدار داده است که بسیاری از شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی برای تأمین هزینههای سنگین توسعه مراکز داده و پروژههای فناوری، بهطور فزایندهای به تأمین مالی از طریق بدهی روی آوردهاند. به گفته این نهاد، این شرکتها علاوه بر بازار اوراق قرضه عمومی آمریکا و اعتبار خصوصی، از ابزارهایی مانند اوراق بهادار با پشتوانه دارایی و ساختارهای مالی خارج از ترازنامه نیز استفاده میکنند.
به باور ناظران بازار، این روند نشان میدهد که حتی صندوقهای دارای برچسب پایداری نیز از نوسانات بازار فناوری مصون نیستند و تمرکز بالای سرمایه در شرکتهای هوش مصنوعی میتواند ریسکهای تازهای برای بازار سرمایه ایجاد کند.
یادداشت:
- شاخص S&P 500 یکی از مهمترین شاخصهای بازار سهام آمریکا و جهان است. این شاخص عملکرد ۵۰۰ شرکت بزرگ بورسی ایالات متحده را که در بورسهای نیویورک (NYSE) و نزدک (NASDAQ) معامله میشوند، اندازهگیری میکند ↩︎
