فهرست محتوا
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز به نقل از سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، در حالی که میلیاردها نفر همچنان هوای آلودهای را تنفس میکنند که سالانه بیش از ۴.۵ میلیون مرگ زودرس به دنبال دارد، کارشناسان سازمان ملل روز جمعه نسبت به روند نگرانکننده افزایش ذرات ریز ناشی از دود آتشسوزیهای جنگلی هشدار دادند. این ذرات میتوانند نیمی از کره زمین را طی کرده و به مناطق دوردست برسند.
لورنزو لاباردور، افسر علمی WMO، اعلام کرد: «کیفیت هوا مرزی نمیشناسد. دود و آلایندگی ناشی از آتشسوزیهای بیسابقه در شبهجزیره ایبری هماکنون در اروپای غربی شناسایی شده و میتواند به سایر نقاط قاره اروپا نیز منتقل شود.»
الگوی جهانی آلودگی
در بولتن جدید کیفیت هوا و اقلیم WMO که دادههای جهانی را تحلیل میکند، نقشه سال ۲۰۲۴ نشان میدهد لکههای قرمز پررنگ مرتبط با ذرات ریز موسوم به PM2.5 در کشورهایی چون شیلی، برزیل، اکوادور، کانادا، آفریقای مرکزی و سیبری متمرکز بوده است. این دادهها ادامه روند نزولی کیفیت هوا را تأیید میکند؛ روندی که در سالهای گذشته نیز مشاهده شده است.
لاباردور تأکید کرد: «ما میدانیم که فصل آتشسوزیها هر سال به دلیل تغییرات اقلیمی طولانیتر و شدیدتر میشود.»
امید از چین و اروپا
با این حال، بخشهایی از جهان بهبودهایی را تجربه کردهاند. لاباردور کاهش چشمگیر انتشار آلایندهها در شرق چین و اروپا را نشانه مثبتی دانست. پائولو لاج، رئیس برنامه پایش جهانی جو WMO، گفت: «وقتی کشورها، مناطق یا شهرها اقداماتی جدی برای مقابله با آلودگی هوا انجام میدهند، نتیجه میدهد.»
به عنوان مثال در شهر شانگهای، توسعه فضاهای سبز و افزایش درختکاری به بهبود کیفیت هوا کمک کرده است. همچنین اگرچه ترافیک خودروها سنگین است، اما بسیاری از وسایل نقلیه به سمت الکتریکی شدن رفتهاند.
چالشهای باقیمانده
با وجود این پیشرفتها، همچنان کمتر شهری در جهان وجود دارد که سطح آلودگی هوای آن پایینتر از استانداردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) باشد. کارشناسان هشدار دادند که هرچند انتشار دیاکسید گوگرد (SO₂) و اکسید نیتروژن (NOₓ) کاهش یافته، اما سطح اُزن سطح زمین – عنصر اصلی مهدود – کاهش نیافته است. این مسئله بخشی از پیامدهای گرمایش جهانی است زیرا اُزن آلایندهای ثانویه است که در حضور نور خورشید شکل میگیرد.
پیوند تغییر اقلیم و کیفیت هوا
کو بارت، معاون دبیرکل WMO، تأکید کرد: «تغییرات اقلیمی و کیفیت هوا نمیتوانند جداگانه مدیریت شوند. این دو در هم تنیدهاند و باید همزمان برای حفاظت از سلامت سیاره و جوامع اقدام شود.»
مارتینا اوتو، رئیس دبیرخانه ائتلاف اقلیم و هوای پاک در UNEP نیز افزود: «آلودگی هوای خانگی یکی از تهدیدهای بزرگ بهداشت عمومی در جهان است، بهویژه برای کودکان. خوشبختانه فناوری پختوپز پاک و ارزان موجود است و میتواند جان میلیونها نفر را نجات دهد. چالش اصلی رساندن این فناوری به دست جوامع بیشتری است.»
تجربه موفق کنوانسیون آلودگی فرامرزی
اقدامات بیندولتی برای مقابله با آلودگی هوا از طریق «کنوانسیون آلودگی هوای فرامرزی در برد بلند» (Air Convention) نیز ادامه دارد. این توافقنامه بینالمللی که از سال ۱۹۷۹ با مشارکت ۵۱ کشور منطقه پاناروپا و آمریکای شمالی اجرا میشود، به کاهش مستمر آلودگی و نجات سالانه حدود ۶۰۰ هزار نفر کمک کرده است.
کمیسیون اقتصادی اروپا در گزارش خود تأکید کرد: «کاهش آلایندهها در اروپا یک سال به امید زندگی مردم افزوده است.» هماکنون تلاشها برای بازنگری و تقویت بیشتر اقدامات کاهش آلودگی ادامه دارد و مناطق دیگری از آسیا و آمریکای جنوبی نیز در حال الگوبرداری از این تجربه موفق هستند.
