دره لوتشنتال در قلب کوههای آلپ، شاهد فاجعهای بود که تنها در ۳۰ ثانیه، خانهها و مزارع روستای تاریخی «بلاتن» را زیر تودهای از یخ، سنگ و آب دفن کرد. با این حال، مردم این منطقه حاضر نیستند خانه و میراث نیاکانشان را ترک کنند. دولت سوئیس در اقدامی بیسابقه، طرح بازسازی کامل روستا را با هزینهای بیش از ۱۰۰ میلیون دلار آغاز کرده است.
روستای کوهستانی بلاتن در سوئیس که تا پیش از فاجعه اخیر ۳۰۰ نفر جمعیت داشت، در ماه مه سال جاری در اثر فروپاشی بخشی از یخچال طبیعی اطراف، بهطور کامل نابود شد. ساکنان اندکی پیش از حادثه تخلیه شده بودند، اما در کمتر از یک دقیقه، تمام آنچه نسلها ساخته بودند، زیر تودهای از گل و سنگ مدفون شد.
با وجود هشدارهای اقلیمی و پیشنهاد جابهجایی به مناطق امنتر، مردم بلاتن تصمیم گرفتهاند در همان دره باقی بمانند. این تصمیم نه فقط از سر دلبستگی به زمین و فرهنگ محلی، بلکه نشانهای از مقاومت اجتماعی در برابر تغییرات اقلیمی است.
به گفته مقامهای محلی، محل دقیق ساخت روستای جدید هنوز مشخص نیست، اما دولت فدرال سوئیس و مقامات ایالتی بر سر تأمین بودجه ۱۰۰ میلیون دلاری برای بازسازی زیرساختها به توافق رسیدهاند. برآورد میشود مجموع خسارات و هزینههای بیمهای این حادثه به حدود ۵۰۰ میلیون دلار برسد.
پژوهشگران اقلیمشناسی هشدار دادهاند که ذوب سریع یخچالهای آلپ در نتیجه افزایش میانگین دمای زمین، خطر وقوع رانش زمین، سیلابهای ناگهانی و فروپاشیهای مشابه را در دهه آینده چند برابر خواهد کرد. تنها در پنج سال گذشته، بیش از ۱۰ درصد از حجم یخچالهای طبیعی سوئیس از بین رفته است.
با وجود این هشدارها، ساکنان بلاتن میگویند ترک خانه برایشان ممکن نیست. «ما در این کوهها به دنیا آمدهایم و در همینجا هم میمانیم»، این را یکی از بازماندگان حادثه در گفتوگو با رسانههای محلی گفته است.
بازسازی بلاتن اکنون به نمادی از اراده جمعی مردم آلپ در برابر چالشهای اقلیمی تبدیل شده است؛ ارادهای که در برابر واقعیت سخت تغییرات آبوهوایی و افزایش هزینههای اقتصادی ناشی از آن، هنوز پابرجاست.
هزینهای سنگین برای بازسازی امید
دولت سوئیس اعلام کرده است که طرح بازسازی بلاتن علاوه بر تأمین زیرساختهای ایمنتر، شامل بهکارگیری فناوریهای نوین برای پایش یخچالها و هشدار سریع در برابر خطرات طبیعی خواهد بود. این پروژه، الگویی برای دیگر مناطق آسیبپذیر کوهستانی اروپا نیز بهشمار میآید.
آلپ در خطر فروپاشی اقلیمی
بر اساس دادههای مؤسسه فدرال پژوهشهای برفی و یخی سوئیس (SLF)، متوسط دمای آلپ در سه دهه گذشته بیش از دو درجه سانتیگراد افزایش یافته است؛ رقمی دو برابر میانگین جهانی. این امر نهتنها زیستگاههای کوهستانی را تهدید میکند، بلکه بر صنعت گردشگری زمستانی و کشاورزی منطقه نیز تأثیرات جبرانناپذیری گذاشته است.
پایانبندی:
بلاتن اکنون فقط یک روستا نیست؛ نمادی است از رویارویی انسان با طبیعتی در حال تغییر. در حالی که آلپ آرامآرام ذوب می شود، مردم این دره هنوز به کوههایشان دل بستهاند.
