بررسی داده‌های کیفیت هوای تهران نشان می‌دهد آذرماه ۱۴۰۴ یکی از آلوده‌ترین ماه‌های پاییزی سال‌های اخیر بوده و همین موضوع، پیش‌بینی‌ها برای زمستان ۱۴۰۴ را نگران‌کننده‌تر کرده است. در روزهای ابتدایی آذر، شاخص کیفیت هوا در چند نوبت به محدوده ناسالم رسید و آلاینده اصلی، ذرات معلق بسیار ریز بود.

بر اساس گزارش‌های رسمی پایش هوا، در آذر ۱۴۰۴ تعداد روزهای «ناسالم برای گروه‌های حساس» افزایش یافت و در برخی روزها شاخص کیفیت هوا از عدد ۱۵۰ عبور کرد. آلاینده غالب در این دوره PM2.5 بود؛ ذراتی با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون که به‌دلیل اندازه بسیار کوچک، به عمق ریه نفوذ می‌کنند و برای سلامت قلب و دستگاه تنفسی خطرناک هستند.

بررسی توزیع مکانی آلودگی نشان می‌دهد مناطق غربی و جنوب‌غربی تهران بیشترین غلظت آلودگی را تجربه کرده‌اند. کارشناسان، تردد بالای خودروهای دیزلی فرسوده، پسماندسوزی (سوزاندن غیرمجاز زباله‌ها) و فعالیت برخی واحدهای صنعتی اطراف شهر را از عوامل اصلی این وضعیت می‌دانند.

از نظر شرایط جوی نیز آذر ۱۴۰۴ با پدیده «پایداری هوا» همراه بود؛ وضعیتی که در آن جابه‌جایی هوا کم می‌شود و آلاینده‌ها در سطح شهر تجمع پیدا می‌کنند. این پایداری معمولاً با «وارونگی دما» همراه است، یعنی زمانی که هوای سرد در سطح زمین حبس می‌شود و اجازه بالا رفتن آلاینده‌ها را نمی‌دهد.

پیش‌بینی‌ها برای زمستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد اگر بارش مؤثر و وزش باد کافی رخ ندهد، احتمال تکرار روزهای آلوده در دی و بهمن بالا خواهد بود. در چنین شرایطی، کیفیت هوا ممکن است بارها بین وضعیت «قابل قبول» و «ناسالم برای گروه‌های حساس» نوسان کند و در برخی مقاطع به وضعیت «ناسالم برای همه» برسد.

کارشناسان تأکید می‌کنند که بهبود کیفیت هوای زمستان فقط به باران و باد وابسته نیست و مدیریت منابع آلاینده نقش تعیین‌کننده دارد. کنترل تردد خودروهای دیزلی، جلوگیری از پسماندسوزی و مدیریت مصرف سوخت در اطراف تهران می‌تواند شدت آلودگی زمستان ۱۴۰۴ را کاهش دهد.