بر اساس تازهترین گزارش شرکت سوئیسی «IQAir»، پاکستان در سال ۲۰۲۵ در صدر فهرست آلودهترین کشورهای جهان قرار گرفت؛ سطح ذرات معلق خطرناک در این کشور تا ۱۳ برابر حد مجاز سازمان جهانی بهداشت ثبت شده است.
به گزارش رویترز، تازهترین دادههای جهانی کیفیت هوا نشان میدهد بحران آلودگی هوا در بسیاری از کشورهای جهان بهویژه در آسیا همچنان در وضعیت هشدار قرار دارد. طبق این گزارش، پاکستان در سال ۲۰۲۵ بهعنوان آلودهترین کشور جهان معرفی شده است.
شاخص اصلی این ارزیابی، میزان ذرات معلق بسیار ریز موسوم به «PM2.5» (Particulate Matter 2.5) است. این ذرات که قطری کمتر از ۲.۵ میکرون دارند، بهراحتی وارد سیستم تنفسی شده و با بیماریهای قلبی، ریوی و حتی مرگ زودرس ارتباط مستقیم دارند.
بر اساس این گزارش، سطح PM2.5 در پاکستان تا ۱۳ برابر بالاتر از استاندارد پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت (WHO) بوده است. این در حالی است که تنها ۱۳ کشور و منطقه در جهان توانستهاند این استاندارد را رعایت کنند.
در رتبههای بعدی آلودهترین کشورها، بنگلادش و تاجیکستان قرار گرفتهاند. همچنین بررسیها نشان میدهد از میان ۱۴۳ کشور مورد مطالعه، ۱۳۰ کشور موفق به دستیابی به سطح ایمن کیفیت هوا نشدهاند؛ آماری که نشاندهنده عمق بحران جهانی آلودگی هواست.
در سطح شهری نیز وضعیت نگرانکننده است. شهر «لونی» در هند با میانگین ۱۱۲.۵ میکروگرم در متر مکعب آلودهترین شهر جهان شناخته شد و پس از آن «هوتان» در چین قرار گرفت. نکته قابل توجه آن است که ۲۵ شهر نخست فهرست آلودهترین شهرهای جهان همگی در سه کشور هند، پاکستان و چین واقع شدهاند.
گزارش همچنین به چالشهای دادهای اشاره میکند. توقف برنامه پایش جهانی کیفیت هوا توسط ایالات متحده در سال ۲۰۲۵، موجب کاهش دسترسی به دادههای دقیق در برخی کشورها شده است. به گفته نویسندگان گزارش، این مسئله باعث شده کاهش ظاهری آلودگی در برخی مناطق، از جمله چاد، لزوماً به معنای بهبود واقعی شرایط نباشد.
از سوی دیگر، تنها ۱۴ درصد شهرهای جهان در سال ۲۰۲۵ توانستهاند استانداردهای سازمان جهانی بهداشت را رعایت کنند؛ رقمی که نسبت به سال قبل کاهش یافته است. آتشسوزیهای گسترده در کانادا نیز از عوامل افزایش آلودگی در آمریکای شمالی و حتی اروپا عنوان شده است.
با این حال، برخی کشورها موفق به کاهش آلودگی شدهاند. کشورهایی مانند لائوس، کامبوج و اندونزی کاهش قابل توجهی در سطح PM2.5 ثبت کردهاند که عمدتاً ناشی از شرایط آبوهوایی مرطوبتر و پدیده «لانینا» بوده است.
در مجموع، ۷۵ کشور در سال ۲۰۲۵ کاهش آلودگی را تجربه کردهاند، در حالی که ۵۴ کشور با افزایش سطح ذرات معلق مواجه بودهاند؛ موضوعی که نشان میدهد روند مقابله با آلودگی هوا همچنان ناپایدار و وابسته به عوامل متعدد اقلیمی و سیاستگذاری است.
این گزارش بار دیگر بر ضرورت تقویت نظامهای پایش، سیاستگذاریهای زیستمحیطی و همکاریهای بینالمللی برای کاهش آلودگی هوا تأکید میکند.
